Adhyaya 20

Verse 1

नारद उवाच । तं दृष्ट्वा दानवाः सर्वे क्रुद्धाः स्वैःस्वैर्बलैर्वृताः । सरघा इव माक्षिकं रुरुधुः सर्वतस्ततः

Nārada nói: Thấy Ngài, hết thảy Dānavas nổi giận, được quân lực riêng vây quanh, liền bao vây tứ phía—như đàn ong khép kín một con ruồi.

Verse 2

पर्वताभे गजे भीमे मदस्राविणि दुर्दमे । सितचित्रपताके तु प्रभिन्नकरटामुखे

Trên lưng voi khổng lồ như núi—đáng sợ, rỉ chảy dịch động dục, khó bề khuất phục—phất cờ trắng có hoa văn, với hai thái dương nứt toác tuôn trào (hắn tiến đến).

Verse 3

स्वर्णवर्णांचिते यद्वन्नगे दावाग्निसंवृते । आरुह्यजौ निमिर्दैत्यो हरिं प्रत्युद्ययौ बली

Như ngọn núi phủ rừng rực ánh vàng và bị lửa rừng vây bủa, Daitya Nimi hùng mạnh liền lên (thú cưỡi) và xông thẳng đối địch với Hari.

Verse 4

तस्यासन्दानवा रौद्रा गजस्य परिरक्षिणः । सप्तविंशतिकोट्यश्च किरीटकवचोज्जवलाः

Bấy giờ có những tùy tùng Dānava hung bạo, làm vệ binh cho con voi ấy; số lượng đến hai mươi bảy koṭi, rực sáng bởi mũ trụ và áo giáp.

Verse 5

अश्वमारुह्य शैलाभं हरिमाद्रवत् । पंचयोजनप्रग्रीवमुष्ट्रमास्थाय जंभकः

Một kẻ cưỡi ngựa to như núi lao thẳng đến Hari; còn Jaṃbhaka thì cưỡi lạc đà có chiếc cổ dài năm yojana, cũng tiến lên.

Verse 6

शुम्भो मेषं समारुह्याव्रजद्द्वादशयोजनम् । अपरे दानवेन्द्राश्च यत्ता नानास्त्रापाणयः

Śumbha cưỡi con cừu đực, tiến lên với bước vượt mười hai do-tuần; các chúa tể Dānavas khác cũng kéo ra, tay cầm đủ loại binh khí, sẵn sàng giao chiến.

Verse 7

आजग्मुः समरे क्रुद्धा विष्णुमक्लिष्टकारिणम् । परघेण निमिर्दैत्यो मथनो मुद्गरेण च

Trong trận chiến, họ nổi giận mà xông đến Viṣṇu, Đấng hành sự không mệt mỏi. Daitya Nimi đánh bằng chùy sắt, còn Mathana vung cây chùy lớn.

Verse 8

शुम्भः शूलेन तीक्ष्णेन प्रासेन ग्रसनस्तथा । चक्रेण क्रथनः क्रुद्धो जंभः शक्त्या महारणे

Śumbha đánh bằng ngọn giáo sắc; Grasana cũng vậy, dùng lao. Krathana nổi giận, công kích bằng đĩa cakra; còn Jaṃbha trong đại chiến phóng cây śakti (lao phóng).

Verse 9

जघ्नुर्नारायणं शेषा विशिखैर्मर्मभेदिभिः । तान्यस्त्राणि प्रयुक्तानि विविशुः पुरुषोत्तमम्

Những kẻ còn lại bắn Nārāyaṇa bằng những mũi tên xuyên phá huyệt yếu. Các vũ khí đã phóng ấy đều cắm vào Puruṣottama, Đấng Tối Thượng.

Verse 10

उपदेशा गुरोर्यद्वत्सच्छिष्यं बहुधेरिताः । ततः क्रुद्धो हरिर्गृह्य धनुर्बाणांश्च पुष्कलान्

Như người đệ tử chân chính nhiều lần thọ nhận lời dạy của bậc thầy, cũng vậy, bao lời cảnh cáo được ném ra. Khi ấy Hari nổi giận, liền nắm lấy cung và gom một kho tên dồi dào.

Verse 11

ममर्द दैत्यसेनां तद्धर्ममर्थवचो यथा । निमिं विव्याध विंशत्या वाणैरनलवर्चसैः

Ngài nghiền nát đạo quân quỷ, như lời chân nghĩa hợp với Dharma khuất phục điều phi pháp; rồi Ngài bắn xuyên Nimi bằng hai mươi mũi tên rực cháy như lửa.

Verse 12

मथनं दशभिश्चैव शुम्भं पंचभिरेव च । शतेन महिषं क्रुद्धो विव्याधोरसि माधवः

Mādhava nổi giận, bắn Mathana mười mũi tên, bắn Śumbha năm mũi, và đâm xuyên Mahiṣa nơi ngực bằng một trăm mũi.

Verse 13

जंभं द्वादशभिस्तीक्ष्णैः सर्वांश्चैकैक शोऽष्टभिः । तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा दानवाः क्रोधमूर्छिताः

Ngài bắn Jambha mười hai mũi tên sắc, và mỗi kẻ còn lại tám mũi; thấy sự mau lẹ và tài nghệ ấy, bọn Dānavas sững sờ mà bừng cơn thịnh nộ.

Verse 14

चक्रुर्गाढतरं यत्नमावृण्वाना हरिं शरैः । चिच्छेदाथ धनुर्ज्यां च निमिर्भल्लेन दानवः

Chúng càng gắng sức dữ dội hơn, mưa tên phủ kín Hari; rồi Dānava Nimi dùng mũi tên đầu rộng chém đứt dây cung.

Verse 15

हस्ताच्चापं च संरंभाच्चिच्छेद महिषासुरः । षीडयामासा गरुडं जंभो बाणायुतैस्त्रिभिः

Mahiṣāsura trong cơn cuồng nộ đã chém đứt cây cung khỏi tay (Hari); còn Jambha hành hạ Garuḍa bằng ba vạn mũi tên.

Verse 16

भुजावस्य च विव्याध शंभो बाणायुतेन वै । ततो विस्मितचित्तस्तु गदां जग्राह माधवः

Śambha đã xuyên thủng hai cánh tay bằng trọn mười nghìn mũi tên; rồi Mādhava kinh ngạc trong lòng, liền cầm lấy cây chùy.

Verse 17

तां प्राहिणोत्स वेगेन मथनाय महाहवे । तामाप्राप्तां निमिर्बाणैर्मुशलाभैः सहस्रशः

Ngài ném cây chùy ấy với sức mạnh để diệt Mathana trong trận đại chiến; khi nó lao tới, Nimi đón chặn bằng hàng nghìn mũi tên như những dùi sắt.

Verse 18

आहत्य पातयामास विनदन्कालमेघवत् । ततोंऽतरिक्षे हाहेति भूतानां जज्ञिरे कथाः

Đánh bật nó xuống, ngài gầm vang như mây giông đen; rồi giữa hư không dấy lên tiếng kêu “Than ôi! Than ôi!” của muôn loài.

Verse 19

नैतदस्ति बलं व्यक्तं यत्राशीर्यत सा गदा । तां हरिः पतितां दृष्ट्वा अस्थाने प्रार्थनामिव

“Nơi cây chùy ấy bị nghiền vỡ, chẳng còn sức mạnh hiển lộ.” Thấy nó rơi xuống, Hari nhìn như một lời cầu nguyện dâng nhầm chỗ.

Verse 20

जग्राह मुद्गरं घोरं दिव्यरत्नपरिष्कृतम् । तं मुमोचातिवेगेन निमिमुद्दिश्य दानवम्

Ngài nắm lấy cây chùy ghê gớm, được điểm trang bằng châu báu cõi trời, rồi phóng đi với tốc lực kinh người, nhắm thẳng vào ác ma Nimi.

Verse 21

तमायांतं वियत्येव त्रयो दैत्या ह्यवारयन् । गदया दंभदैत्यस्तु ग्रसनः पट्टिशेन तु

Khi Ngài tiến qua giữa hư không, ba Daitya liền chặn lại—Dambha cầm chùy, còn Grasana cầm paṭṭiśa, thứ binh khí tựa rìu.

Verse 22

शक्त्या च महिषो दैत्यो विनदंतो महाररवम् । निराकृतं तमालोक्य दुर्जनैः सुजनं यथा

Rồi Daitya Mahiṣa gầm vang tiếng thét lớn, xông tới bằng ngọn giáo (śakti); thấy hắn bị đánh bật, tựa như người hiền bị kẻ ác khước từ.

Verse 23

जग्राह शक्तिमुग्रोग्रां शतघंटामहास्वनाम् । जंभाय तां समुद्दिश्य प्राहिणोद्भीषणेरणे

Ngài nắm lấy ngọn giáo dữ dội, ghê gớm, vang rền như tiếng trăm chiếc chuông lớn; nhắm thẳng Jambha, Ngài phóng nó đi giữa trận chiến kinh hoàng.

Verse 24

तामायान्तीमथालोक्य जंभोऽन्यस्य रथात्त्वरात् । आप्लुत्य लीलया गृह्णन्कामिनीं कामुको यथा

Thấy nó lao tới, Jambha liền từ một cỗ chiến xa khác nhảy vọt xuống, ung dung chụp lấy như trò đùa—tựa kẻ tình si nắm lấy người yêu.

Verse 25

तयैव गरुडं मूर्ध्नि जघ्ने स प्रहसन्बली । ततो भूयो रथं प्राप्य घनुर्गृह्यभ्ययोजयत्

Chính bằng vũ khí ấy, kẻ hùng mạnh vừa cười vừa giáng lên đầu Garuḍa; rồi lại trở về chiến xa, cầm lấy cung và sẵn sàng bắn.

Verse 26

विचेताश्चाभवद्युद्धे गरुडः शक्तिपीडितः । ततः प्रहस्य तं विष्णुः साधुसाध्विति भारत

Trong trận chiến ấy, Garuḍa bị ngọn lao hành hạ đến mê man bất tỉnh. Bấy giờ đức Viṣṇu mỉm cười và nói: “Lành thay, lành thay,” hỡi Bhārata.

Verse 27

करस्पर्शेन कृतवान्विमोहं विनतात्मजम् । समाश्वास्य च तं वाग्भिः शक्तिं दृष्ट्वा च निष्फलाम्

Chỉ bằng cái chạm tay, Ngài xua tan cơn mê của con trai Vinatā; rồi an ủi chàng bằng lời dịu ngọt, và thấy rằng ngọn lao đã trở nên vô hiệu.

Verse 28

कुभार्यस्य यथा पुंसः सर्वंस्याच्चिंतितं वृथा । दृठसारमहामौर्वीमन्यां संयोजयत्ततः

Như người đàn ông có vợ dữ, mọi toan tính đều hóa hư không; cũng vậy, thấy công sức kia trở nên vô ích, bấy giờ chàng liền căng thêm một dây cung khác, lớn lao, rắn chắc và bền bỉ.

Verse 29

कृत्वा च तलनिर्घोषं रौद्रमस्त्रं मुमोच सः । ततोऽस्त्रतेजसा सर्वमाकाशं नैव दृश्यते

Rồi phát ra tiếng vang dữ dội như sấm, chàng phóng ra thần khí Raudra hung mãnh; tức thì, bởi ánh lửa của vũ khí ấy, cả bầu trời không còn trông thấy nữa.

Verse 30

भूमिर्दिशश्च विदिशो बामजालमया बुभुः । दृष्ट्वा तदस्त्रमाहात्म्यं सेनानीर्ग्रसनोऽसुरः

Mặt đất, các phương và các phương xen giữa đều bị phủ kín bởi một chiếc lưới bẫy xoáy về bên trái. Thấy uy lực của thần khí ấy, tướng quỷ Grasana kinh hãi và bàng hoàng.

Verse 31

ब्राह्ममस्त्रं चकाराशु सर्वास्त्रविनिवारणम् । तेन तत्प्रशमं यातं रौद्रास्त्रं लोकभीषणम्

Ngài liền mau chóng vận dụng Phạm Thiên khí (Brāhma-astra), pháp đối trị có thể ngăn dứt mọi phi tiễn; nhờ đó, Raudra-astra ghê gớm—khiến các cõi kinh hãi—được dập yên.

Verse 32

अस्त्रे प्रतिहते तस्मिन्विष्णुर्दानवसूदनः । कालदंडास्त्रमकरोत्सर्वलोकभयंकरम्

Khi phi tiễn ấy bị ngăn chặn, Viṣṇu—đấng diệt trừ Dānavas—liền phóng ra Kāladaṇḍa-astra, nỗi kinh hoàng của mọi cõi.

Verse 33

संधीयमानेस्त्रे तस्मिन्मारुतः परुषो ववौ । चकंपे च मही देवी भिन्नाश्चांबुधयोऽभवन्

Khi vũ khí ấy vừa được khởi động, một luồng gió dữ thổi bùng; Nữ thần Địa Cầu rung chuyển, và cả các đại dương cũng bị xé tách.

Verse 34

तदस्त्रमुग्रं दृष्ट्वा तु दानवा युद्धदुर्मदाः । चक्रुरस्त्राणि दिव्यानि नानारूपाणि संयुगे

Thấy vũ khí hung mãnh ấy, bọn Dānavas—cuồng dại vì chiến trận—liền tạo tác và phóng ra những thần tiễn muôn hình trong cuộc giao tranh.

Verse 35

नारायणांस्त्रं ग्रसनस्तु चक्रे त्वाष्ट्रं निमिश्चास्त्रवरं मुमोच । ऐषीकमस्त्रं च चकार जंभो युद्धस्य दण्डास्त्र निवारणाय

Grasana vận dụng Nārāyaṇa-astra; Nimi phóng ra Tvāṣṭra-astra thượng hạng; còn Jambha chuẩn bị Aiṣīka-astra, mong ngăn chặn Kāladaṇḍa-astra (Gậy của Thời Gian) trong chiến cuộc.

Verse 36

यावच्च संधानवशं प्रयांति नारायणादीनि निवारणाय । तावत्क्षणेनैव जघान कोटींदैत्येश्वराणां किल कालदंडः

Khi các vũ khí như Nārāyaṇa và những thứ khác đang được chế ngự và triển khai để đối trị, thì ngay trong khoảnh khắc ấy, Kāladaṇḍa—nghe nói—đã đánh gục một crore chúa tể của loài Daitya.

Verse 37

अनंतरं शांतभयं तदस्त्रं दैत्यास्त्रयोगेन च कालदण्डम् । शांतं तदालोक्य हरिः स्वमस्त्रं कोपेन कालानलतुल्यमूर्तिः

Chẳng bao lâu sau, vũ khí ấy—nỗi kinh hoàng đã lắng—và cả Kāladaṇḍa cũng được làm yên nhờ sự triển khai các phi tiễn của Daitya. Thấy chúng đã bị trấn tĩnh, Hari, trong cơn phẫn nộ có hình tướng như ngọn lửa tận thế, liền cầm lấy vũ khí của chính mình.

Verse 38

जग्राह चक्रं तपना युतप्रभमुग्रारमात्मानमिव द्वितीयम् । चिक्षेप सेनापतये ज्वलंतं चतुर्भूजः संयति संप्रगृह्य

Đấng bốn tay nắm lấy bánh xe thần, rực rỡ như hào quang mặt trời—tựa như một bản thân thứ hai, dữ dội và không thể cưỡng—rồi trong chiến trận giữ thật chắc, phóng vòng luân hừng cháy ấy về phía vị thống soái.

Verse 39

तदाव्रजच्चक्रमथो विलोक्य सर्वात्मना दैत्यवराः स्ववीर्यात् । नाशक्नुन्वारयितुं प्रचंडं दैवं यथा पूर्वमिवोपपन्नम्

Khi bánh xe ấy lao tới, các Daitya ưu tú nhất, đặt trọn niềm cậy vào dũng lực của mình, chỉ còn biết nhìn theo; nhưng họ không thể ngăn nổi sức mạnh dữ dội của định mệnh, như trước kia vậy.

Verse 40

तदप्रतर्क्यं नवहेतितुल्यं चक्रं पपात ग्रसनस्य कण्ठे । तद्रक्तधारा रुणघोरनाभि जगाम भूयोपि करं मुरारेः

Bánh xe ấy, khôn dò lường—tựa như vũ khí vừa được mài sắc—rơi xuống cổ Grasana. Và Sudarśana, có trục tâm ghê rợn, đẫm dòng huyết của hắn, lại một lần nữa trở về trong tay Murāri (Viṣṇu).

Verse 41

चक्राहतः संयति दानवश्च पपात भूमौ प्रममार चापि । दैत्याश्च शेषा भृशशौकमापुः क्रोधं च केचित्पिपिषुर्भुजांश्च

Bị bánh xe thần (chakra) đánh trúng giữa chiến trận, dānava ấy ngã xuống đất và chết. Những daitya còn lại chìm trong sầu thảm dữ dội—có kẻ vì phẫn nộ mà cắn chính cánh tay mình.

Verse 42

ततो विनिहते दैत्ये ग्रसने बलनायके । निर्मर्यादमयुध्यंत हरिणा सह दानवाः

Rồi khi daitya Grasana—thủ lĩnh về sức mạnh của chúng—đã bị giết, bọn dānavas liền giao chiến với Hari không còn bờ cõi hay kiềm chế nào.

Verse 43

पट्टिशैर्मुशलैः प्रासैग्नि दाभिः कणपैरपि । तीक्ष्णाननैश्च नाराचैश्चक्रैः शक्तिभिरेव च

Chúng dùng rìu, chùy, giáo, vũ khí lửa và những mũi tên có ngạnh; dùng những mũi tên đầu sắc, dùng bánh xe (chakra) và cả lao śakti—đủ mọi thứ binh khí mà xông đánh Ngài.

Verse 44

तदस्त्रजालं तैर्मुक्तं लब्धलक्षो जनार्दनः । एकैकं शतधा चक्रे बाणैरग्नि शिखोपमैः

Mạng lưới binh khí chúng phóng ra—Janārdana, đã ngắm trúng đích, dùng những mũi tên như lưỡi lửa mà nghiền nát từng món, khiến mỗi thứ vỡ ra trăm mảnh.

Verse 45

जघान तेषां संक्रुद्धः कोटिकोटिं जनार्दनः । ततस्ते सहसा भूत्वा न्यपतन्केशवोपरि

Trong cơn thịnh nộ, Janārdana đánh hạ chúng hết crores này đến crores khác. Rồi chúng bỗng tụ lại thật nhanh và lao ập xuống trên Keśava.

Verse 46

गरुडं जगृहुः केचित्पादयोः शतशोऽसुराः । ललंबिरे च पक्षाभ्यां मुखे चान्ये ललंबिरे

Hàng trăm A-tu-la nắm lấy đôi chân của Garuḍa. Kẻ khác đu bám nơi đôi cánh, và lại có kẻ còn treo mình nơi mỏ của Ngài.

Verse 47

केशवस्यापि धनुषि भुजयोः शीर्ष एव च । ललंबिरे महादैत्या निनदंतो मुहुर्मुहुः

Những Đại Daitya còn bám cả vào cây cung của Kêśava, vào đôi cánh tay và ngay trên đỉnh đầu Ngài, gầm thét hết lần này đến lần khác.

Verse 48

तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा सिद्धचारणवार्तिकाः । हाहेति मुमुचुर्नादसंबरे चास्तुवन्हरिम्

Thấy kỳ diệu lớn lao ấy, các Siddha, Cāraṇa và những sứ giả cõi trời đồng kêu lên: “Hā! Hā!”, rồi giữa biển âm thanh náo động, họ tán dương Hari.

Verse 49

ततो हरिर्विनिर्धूय पातयामास तान्भुवि । यथा प्रबुद्धः पुरुषो दोषान्संसारसंभवान्

Bấy giờ Hari rung mình hất văng chúng, quăng rơi xuống mặt đất—như người đã tỉnh giác gạt bỏ những lỗi lầm sinh từ vòng luân hồi thế tục.

Verse 50

विकोशं च ततः नंदकं खड्गमुत्तमम् । चर्म चाप्यमलं विष्णुः पदातिस्तानधावत

Rồi Viṣṇu tuốt thanh kiếm tối thượng Nandaka, đồng thời cầm lấy tấm khiên tinh sạch không vết nhơ, và Ngài lao tới bằng bộ hành đối diện đội quân bộ binh ấy.

Verse 51

ततो मुहूर्तमात्रेण पद्मानि दश केशवः । चकर्त्त मार्गे बहुभिर्विचरन्दैत्यसत्तमान्

Rồi chỉ trong khoảnh khắc, Kêśava đã chém tan mười đạo quân “Padma” trên lộ trình chiến địa, vừa tiến bước vừa đánh gục nhiều daitya bậc thượng thủ.

Verse 52

ततो निमिप्रभृतयो विनद्यासुरसत्तमाः । अधावंत महेष्वासाः केशवं पादचारिणम्

Bấy giờ Nimi và những kẻ khác—các asura bậc nhất gầm vang, những đại cung thủ—xông thẳng vào Kêśava khi Ngài đang chiến đấu bằng đôi chân trần trên chiến địa.

Verse 53

गरुत्मांश्चाभ्ययात्तूर्णमारुरोह च तं हरिः । उवाच च गरुत्मंतं तस्मिंश्च तुमुले रणे

Garutmān đến thật mau; và Hari liền lên lưng Ngài. Giữa trận chiến cuồng loạn ấy, Ngài cất lời với Garuḍa.

Verse 54

अश्रांतो यदि तार्क्ष्यासि मथनं प्रति तद्व्रज । श्रांतश्चेच्च मुहूर्तं त्वं रणादपसृतो भव

“Nếu ngươi chưa mỏi, hỡi Tārkṣya, hãy thẳng tiến về phía Mathana. Còn nếu đã mệt, hãy tạm rời chiến trận trong chốc lát.”

Verse 55

तार्क्ष्य उवाच । न मे श्रमोऽस्ति लोकेश किंचित्संस्मरतश्च मे । यन्मे सुतान्वाहनत्वे कल्पयामास तारकः

Tārkṣya thưa: “Bạch Đấng Chúa Tể muôn cõi, con chẳng hề mỏi mệt; nhất là khi con nhớ rằng Tāraka đã từng ép các con trai của con phải làm vật cưỡi, gánh chịu thân phận chuyên chở.”

Verse 56

इति ब्रवन्रणे दैत्यं मथनं प्रति सोऽगमत् । दैत्यस्तवभिमुखं दृष्ट्वा शंखचक्रगदाधरम्

Nói xong những lời ấy giữa trận tiền, Ngài tiến về phía quỷ Mathana. Tên quỷ nhìn thấy Ngài đối diện, tay cầm tù và, đĩa tròn và chùy.

Verse 57

जघान भिंडिपालेन शितधारेण वक्षसि । तं प्रहारमचिंत्यैव विष्णुस्तस्मिन्महाहवे

Hắn đánh vào ngực Ngài bằng một cây bhindipala sắc bén. Tuy nhiên, trong trận đại chiến ấy, thần Vishnu, với sức mạnh khôn lường, coi đòn đánh đó như không.

Verse 58

जघान पंचभिर्बाणैर्गिरींद्रस्यापि भेदकैः । आकर्णकृष्टैर्दशभिः पुनर्विद्धः स्तनांतरे

Ngài bắn hắn bằng năm mũi tên có khả năng xẻ đôi cả ngọn núi hùng vĩ; và một lần nữa, hắn bị mười mũi tên kéo căng đến tận tai xuyên thủng giữa ngực.

Verse 59

विचेतनो मुहूर्तात्स संस्तभ्य मथनः पुनः । गृहीत्वा परिघं मूर्ध्नि जनार्दनमताडयत्

Mathana bất tỉnh trong giây lát rồi tỉnh lại; sau đó hắn chộp lấy một cây chùy sắt và đánh vào đầu của Đấng Janardana.

Verse 60

विष्णुस्तेन प्रहारेण किंचिदाघूर्णितोऽभवत् । ततः कोपविवृत्ताक्षो गदां जग्राह माधवः

Bởi cú đánh đó, thần Vishnu bị chấn động và loạng choạng trong giây lát. Sau đó, Madhava, đôi mắt mở to vì giận dữ, nắm lấy cây chùy của mình.

Verse 61

तया संताडयामास मथनं हृदये दृढम् । स पपात तथा भूमौ चूर्णितांगो ममार च

Với vũ khí đó, ngài đánh mạnh vào tim của Mathana. Hắn ngã xuống đất, tay chân nát bấy và chết.

Verse 62

तस्मिन्निपतिते भूमौ मथने मथिते भृशम् । अवसादं युयुर्दैत्याः सर्वे ते युद्धमण्डले

Khi Mathana ngã xuống đất, bị nghiền nát hoàn toàn, tất cả các Daitya trên chiến trường đều chìm trong tuyệt vọng.

Verse 63

ततस्तेषु विषण्णेषु दानवेष्वतिमानिषु । चुकोप रक्तनयनो महिषो दानवेश्वरः

Sau đó, khi những Danava kiêu ngạo trở nên chán nản, Mahisa - chúa tể của các Danava - nổi giận, đôi mắt đỏ ngầu.

Verse 64

प्रत्युद्ययौ हरिं रौद्रः स्वबाहुबलमाश्रितः । रीक्ष्णधारेण शूलेन महिषो हरिमर्दयन्

Hung dữ và dựa vào sức mạnh của chính đôi tay mình, Mahisa lao vào Hari, tấn công ngài bằng một cây đinh ba sắc bén.

Verse 65

शक्त्या च गरुडं वीरो हृदयेऽभ्यहनद्दृढम् । ततो विवृत्य वदनं महामलगुहानिभम्

Và với một cây giáo (shakti), tên anh hùng đó đã đánh mạnh vào tim Garuda. Sau đó, hắn mở miệng ra - như một hang động hôi thối khổng lồ -

Verse 66

ग्रस्तुमैच्छद्रणे दैत्यः सगरुत्मंतमच्युतम् । अथाच्युतोऽपि विज्ञाय दानवस्य चिकीर्षितम्

Giữa chiến địa, Daitya toan nuốt Acyuta cùng với Garuḍa. Nhưng Acyuta đã thấu rõ ý đồ của Dānava.

Verse 67

वदनं पूरयामास दिव्यैस्त्रैर्महाबलः । स तैर्बाणैरभिहतो महिषोऽचलसंनिभः

Bậc đại lực liền làm đầy miệng hắn bằng ba mũi tên thần diệu. Bị những mũi tên ấy bắn trúng, Mahiṣa—tựa núi—đã bị thương.

Verse 68

परिवर्तितकायार्धः पपाताथ ममार च । महिषं पतितं दृष्ट्वा जीवयित्वा पुनर्हरिः

Nửa thân hắn bị lật nghiêng, rồi ngã xuống và chết. Thấy Mahiṣa gục ngã, Hari lại khiến hắn sống dậy.

Verse 69

महिषं प्राह मत्तस्त्वं वधं नार्हसि दानव । योषिद्वध्यः पुरोक्तस्त्वं साक्षात्कमलयोनिना

Hari nói với Mahiṣa: “Hỡi Dānava, ngươi không đáng chết bởi tay ta. Chính Brahmā, Đấng sinh từ hoa sen, đã từng phán rằng ngươi sẽ bị một người nữ giết.”

Verse 70

उत्तिष्ठ गच्छ मन्मुक्तो द्रुतमस्मान्महारणात् । इत्युक्तो हरिणा तस्माद्देशादपगतोऽसुरः

“Hãy đứng dậy và đi—ta đã phóng thích ngươi—mau rời khỏi chiến trường lớn này.” Được Hari (Viṣṇu) nói vậy, asura liền rút khỏi nơi ấy.

Verse 71

तस्मिन्पराङ्मुखे दैत्ये महिषे शुंभदानवः । संदष्टौष्ठपुटाटोपो भृकुटीकुटिलाननः

Khi dạ-xoa Mahiṣa quay mặt đi, dānava Śuṃbha cắn chặt môi vì phẫn nộ, mặt méo đi bởi mày cau thắt nút, bừng bừng lửa giận.

Verse 72

निर्मध्य पाणिना पाणिं धनुरादाय भैरवम् । सज्जीकृत्य महाघोरान्मुमोच शतशः शरान्

Nắm chặt tay với tay, hắn chộp lấy cây cung Bhairava đáng sợ; giương dây, sửa soạn sẵn sàng, rồi phóng ra hàng trăm mũi tên cực kỳ ghê gớm.

Verse 73

स चित्रयोधी दृढमुष्टिपातस्ततश्व विष्णुं च दैत्यः । बाणैर्ज्वलद्वह्निशिखानिकाशैः क्षिप्तैरसंख्यैः प्रतिघाहीनैः

Dạ-xoa ấy là tay chiến binh kỳ diệu, cú đấm như búa nện; rồi hắn cũng xông đánh cả Viṣṇu, phóng vô số mũi tên rực cháy như lưỡi lửa, dồn dập không ngừng.

Verse 74

विष्णुश्च दैत्येंद्रशरार्दितो भृशं भुशुंडिमादाय कृतांततुल्याम् । तया मुखं चास्य पिपेष संख्ये शुंभस्य जत्रुं च धराधराभम्

Viṣṇu bị mũi tên của chúa quỷ bắn trúng nặng nề, liền nắm lấy chùy bhuśuṇḍī như chính Thần Chết; giữa trận chiến, Ngài nghiền nát mặt hắn và đập vỡ xương đòn của Śuṃbha, to như núi.

Verse 75

ततस्त्रिभिः शंभुभुजं द्विषष्ट्या सूतस्य शीर्षं दशक्षिश्च केतुम् । विष्णुर्विकृष्टैः श्रवणावसानं दैत्यस्य बाणैर्ज्वलनार्कवर्णैः

Rồi Viṣṇu kéo căng cung, bắn những mũi tên rực như lửa và mặt trời: ba mũi chém đứt cánh tay của Śaṃbhu, sáu mươi hai mũi hạ đầu người đánh xe, và mười mũi quật ngã lá cờ hiệu.

Verse 76

स तैश्च विद्धो व्यथितो बभूव दैत्येश्वरो विस्रुतशोणिताक्तः । ततोऽस्य किंचिच्चलितस्य धैर्यादुवाच शंखांबुजसार्ङ्गपाणिः

Bị đâm bởi những đòn đánh đó, chúa tể của loài Daitya đau đớn tột cùng, thân thể nhuốm đầy máu tươi tuôn chảy. Khi lòng can đảm của hắn bắt đầu dao động, Đấng cầm tù và, hoa sen và cung Sārṅga (Viṣṇu) đã cất lời với hắn.

Verse 77

योषित्सुवध्योऽसि रणं विभुंच शुंभाऽशुभ स्वल्पतरैरहोभिः । मत्तोर्हसि त्वं न वृथैव मूढ ततोऽपयातः स च शंभदानवः

“Hỡi Shumbha bất tường, ngươi đáng bị giết bởi một người phụ nữ; và sức mạnh của ngươi trong trận chiến sẽ chấm dứt chỉ trong vài ngày nữa. Ngươi không phải là đối thủ của ta—đừng cố gắng vô ích, hỡi kẻ ngu ngốc.” Nói xong, tên Danava Shumbha đó liền rút lui.

Verse 78

जम्भोऽथ तद्विष्णुमुखान्निशम्य जगर्ज चोच्चैः कृतसिंहनादः । प्रोवाच वाक्यं च सलीलमाजौ महाट्टहासेन जगद्विकंप्य

Bấy giờ Jambha, nghe những lời đó từ miệng Viṣṇu, liền gầm lên dữ dội như sư tử; và giữa trận chiến, hắn nói chuyện một cách cợt nhả, làm rung chuyển thế gian bằng tràng cười man dại.

Verse 79

किमेभिस्ते जलावास दैत्यैर्हीनपराक्रमैः । मामासादय युद्धेऽस्मिन्यदि ते पौरुषं क्वचित्

“Hỡi Kẻ ngự nơi dòng nước, những tên Daitya yếu ớt này có ích gì cho ngươi? Hãy đối mặt với ta trong trận chiến này, nếu ngươi thực sự có chút dũng khí nam nhi nào.”

Verse 80

यत्ते पूर्वं हता दैत्या हिरण्याक्षमुखाः किल । जंभस्तदाभवन्नैव पश्य मामद्य संस्थितम्

“Những tên Danava mà ngươi từng giết trước đây—Hiranyaksha và những kẻ khác—không phải là Jambha. Hãy nhìn ta đây, đang đứng sừng sững trước mặt ngươi!”

Verse 81

पश्य तालप्रती काशौ भुजावेतौ हरे मम । वक्षो वा वज्रकठिनं मयि प्रहर तत्सुखम्

Hãy nhìn đây, hỡi Hari: đôi cánh tay ta như những cây thốt nốt hùng vĩ; và lồng ngực này cứng như kim cang. Hãy đánh ta—tùy theo ý Ngài mà thỏa lòng!

Verse 82

इत्युक्तः केशवस्तेन सृक्किणी संलिहन्रुषा । मुमोच परिघंघोरं विरीणामपि दारणम्

Nghe hắn nói vậy, Kêśava—giận dữ liếm khóe miệng—liền phóng ra một cây chùy sắt ghê rợn, đủ sức bổ nát cả những dũng sĩ kiên cường nhất.

Verse 83

ततस्तस्याप्यनुपदं कालायसमयं दृढम् । मुमोच मुद्गरं विष्णुर्द्वितीयं पर्वतं यथा

Ngay sau đó, Viṣṇu phóng tiếp vũ khí thứ hai—một cây chùy sắt đen rắn chắc—như ngọn núi thứ hai ập xuống.

Verse 84

तदायुधद्वयं दृष्ट्वा जंभो न्यस्य रथे धनुः । आप्लुत्य परिघं गृह्य गरुडं तेन जघ्निवान्

Thấy hai vũ khí ấy, Jambha đặt cây cung xuống xe, lao vọt tới, chộp lấy cây chùy sắt và dùng nó đánh Garuḍa.

Verse 85

द्वितीयं मुद्गरं चानु गृहीत्वा विनदन्रणे । सर्वप्राणेन गोविंदं तेन मूर्ध्नि जघान सः

Rồi hắn cũng nhặt lấy cây chùy thứ hai, gầm vang giữa chiến địa, và dốc toàn lực giáng xuống đầu Govinda.

Verse 86

ताभ्यां चातिप्रहाराभ्यामुभौ गरुडकेशवौ । मोहाविष्टौ विचेतस्कौ मृतकल्पाविवासताम्

Bởi hai đòn đánh dữ dội ấy, cả Garuḍa và Keśava đều bị mê muội bao phủ, mất tri giác, nằm như thể đã chết.

Verse 87

तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा जगर्जुर्दैत्यसत्तमाः । नैतान्हर्षमदोद्धूतानिदं सेहे जगत्तदा

Thấy kỳ tích lớn lao ấy, các Daitya bậc nhất gầm vang; say men hoan hỷ và kiêu mạn, họ hầu như không tự kềm được—quả thật, lúc ấy thế gian cũng khó lòng chịu nổi sự hân hoan cuồng nhiệt của họ.

Verse 88

सिंहनादैस्तलोन्नाहैर्धनुर्नादैश्च बाणजैः । जंभं ते हर्षयामासुर्वासांस्यादुधुवुश्च ते

Bằng tiếng gầm sư tử, tiếng hò reo vang dội, tiếng dây cung bật và tiếng vút của tên, họ làm Jambha hân hoan; rồi họ giũ mạnh y phục mình trong niềm mừng rỡ.

Verse 89

शंखांश्च पूरयामासुश्चिक्षिपुर्देवता भृशम्

Và chư Thiên vang dội thổi đầy tiếng ốc tù và, rồi phóng các vũ khí của mình với sức mạnh lớn lao.

Verse 90

संज्ञामवाप्याथ महारणे हरिः सवैनतेयः परिरभ्य जंभम् । पराङ्मुखः संयुगादप्रधृष्यात्पलायनं वेगपरश्चकार

Rồi trên chiến địa lớn ấy, Hari (Viṣṇu) tỉnh lại; cùng với Vainateya (Garuḍa), Ngài ôm chặt Jambha, quay lưng khỏi cuộc giao tranh—vì nơi đó không thể bị khuất phục—và rút lui mau lẹ.