Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

कुभार्यस्य यथा पुंसः सर्वंस्याच्चिंतितं वृथा । दृठसारमहामौर्वीमन्यां संयोजयत्ततः

Transliteration

kubhāryasya yathā puṃsaḥ sarvaṃsyācciṃtitaṃ vṛthā | dṛṭhasāramahāmaurvīmanyāṃ saṃyojayattataḥ

Translation

Như người đàn ông có vợ dữ, mọi toan tính đều hóa hư không; cũng vậy, thấy công sức kia trở nên vô ích, bấy giờ chàng liền căng thêm một dây cung khác, lớn lao, rắn chắc và bền bỉ.

Word by Word

• कुभार्यस्य: of a bad wife
• कुभार्यस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कु (उपसर्ग/उपपद) + भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (कु-भार्या = दुष्टा भार्या)

• यथा: as, just as
• यथा: Sambandha (Comparison)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/तुलना-अव्यय (comparative particle)

• पुंसः: of a man
• पुंसः: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र ‘चिन्तितम्’ इत्यस्य विशेष्यरूपेण (whatever is thought)

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• चिन्तितम्: thought, intended
• चिन्तितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘thought/considered’

• वृथा: in vain
• वृथा: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: वृथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• दृढ: firm
• दृढ: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद-विशेषण (indeclinable stem in compound); ‘firm/strong’

• सार: strength/essence
• सार: Sambandha (Compound member)
• Type: Noun
• Root: सार (प्रातिपदिक)
• Form: समासमध्यपद; ‘essence/strength’

• महामौर्वीम्: the great bowstring (maurvī)
• महामौर्वीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + मौर्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महती मौर्वी)

• अन्याम्: another, different
• अन्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (महामौर्वीम् इति विशेष्यस्य)

• संयोजयत्: he attached/joined
• संयोजयत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-युज् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; ‘joined/attached’

• ततः: then
• ततः: Desha-Kala (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: काल/अनन्तर-अव्यय (then/thereupon)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A warrior, after seeing his prior attempt fail, tightens and replaces the bowstring with a thicker, powerful cord; the simile of a troubled household is suggested through a faint vignette in the background.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Misaligned companionship ruins even good intentions; right supports and right means are essential for success in dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No sacred geography is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.