Adhyaya 48

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । कस्मिन्स्थानेऽवसद्देव सोऽन्धको दैत्यपुंगवः । सर्वान्देवांश्च निर्जित्य कस्मिन्स्थाने समास्थितः

Uttānapāda thưa: “Bạch Đấng Thiêng Liêng, Andhaka—bậc đứng đầu trong hàng Dānava—đã cư trú ở nơi nào? Sau khi khuất phục hết thảy chư thiên, nay hắn đang an lập tại đâu?”

Verse 2

श्रीमहेश उवाच । प्रविष्टो दानवो यत्र कथयामि नराधिप । पाताललोकमाश्रित्य कन्या विध्वंसते तु सः

Śrī Maheśa phán: “Hỡi bậc quân vương, ta sẽ nói nơi quỷ thần ấy đã xâm nhập. Nương náu cõi Pātāla, nó áp bức và hủy diệt các thiếu nữ.”

Verse 3

तत्र स्थितं तं विज्ञाय चापमादाय केशवः । व्यसृजद्बाणमाग्नेयं दह्यतामिति चिन्तयन्

Biết hắn đang ẩn trú nơi ấy, Keśava cầm lấy cung. Nghĩ rằng: “Hãy để hắn bị thiêu đốt,” Ngài bắn ra mũi tên lửa (Agnēya).

Verse 4

दह्यमानोऽग्निना सोऽपि वारुणास्त्रं स संदधे । वारुणास्त्रेण महता आग्नेयं शमितं तदा

Dẫu bị lửa thiêu đốt, hắn vẫn triển khai Vāruṇa-astrā. Nhờ Vāruṇa-astrā hùng mạnh ấy, mũi tên lửa liền bị dập tắt ngay khi đó.

Verse 5

ततोऽसौ चिन्तयामास केन बाणो विसर्जितः । कस्यैषा पौरुषी शक्तिः को यास्यति यमालयम्

Rồi hắn tự nhủ: “Ai đã phóng mũi tên này? Uy lực nam nhi ấy thuộc về ai? Ai sẽ bị đưa đến cõi Yama?”

Verse 6

ततोऽन्धको मृधे क्रुद्धो बाणमार्गेण निर्गतः । स दृष्ट्वा बाणमार्गेण चापहस्तं जनार्दनम्

Bấy giờ Andhaka nổi giận giữa chiến địa, tiến theo đường bay của mũi tên. Lần theo dấu ấy, hắn trông thấy Janārdana tay cầm cung.

Verse 7

अन्धक उवाच । न शर्म लप्स्यसे ह्यद्य मया दृष्ट्याभिवीक्षितः । न शक्नोषि तथा गन्तुं नागः शार्दूलदर्शनात्

Andhaka nói: “Hôm nay ngươi sẽ chẳng được an ổn, vì ánh nhìn của ta đã ghim chặt vào ngươi. Ngươi không thể rời đi—như voi thấy hổ thì không thể tiến bước.”

Verse 8

आगच्छति यथा भक्ष्यं मार्जारस्य च मूषिकः । न शक्नोषि तथा यातुं संस्थितस्त्वं ममाग्रतः

“Như con chuột tự bước tới làm mồi cho mèo, cũng vậy, ngươi đứng trước mặt ta thì không thể rời đi.”

Verse 9

अहं त्वां प्रेषयिष्यामि यममार्गे सुदारुणे । अहमन्वेषयिष्यामि किल यास्यामि ते गृहम्

“Ta sẽ đẩy ngươi lên con đường ghê rợn của Diêm Vương. Quả thật, ta sẽ truy đuổi ngươi và đến tận nhà ngươi.”

Verse 10

उपनीतोऽसि कालेन सङ्ग्रामे मम केशव । ये त्वया निर्जिताः पूर्वं दानवा अप्यनेकशः

“Hỡi Keśava, chính Thời Gian đã đưa ngươi vào trận chiến của ta—ngươi, kẻ xưa kia từng khuất phục biết bao đạo quân Dānava.”

Verse 11

न भवन्ति पुमांसस्ते स्त्रियस्ताश्चैव केशव । परं न शस्त्रसङ्ग्रामं करिष्यामि त्वया सह

“Hỡi Keśava, những kẻ ngươi từng đánh bại trước kia chẳng phải bậc trượng phu—họ chỉ như đàn bà. Vì thế, ta sẽ không giao chiến với ngươi bằng binh khí.”

Verse 12

वदतो दानवेन्द्रस्य न चुकोप स केशवः । अयुध्यमानं तं दृष्ट्वा चिन्तयामास दानवः

Dù chúa tể loài Dānava nói như vậy, Keśava vẫn không nổi giận. Thấy đối phương không cầm vũ khí giao chiến, Dānava liền ngẫm nghĩ trong lòng nên làm thế nào.

Verse 13

द्वन्द्वयुद्धं करिष्यामि निश्चित्य युयुधे नृप । स कृष्णेन पदाक्षिप्तः पतितः पृथिवीतले

“Ta sẽ giao đấu tay đôi,” hắn quyết định, tâu Đại vương, rồi lao vào chiến trận. Nhưng bị Kṛṣṇa đá bằng chân, hắn ngã quỵ xuống mặt đất.

Verse 14

मुहूर्तात्स समाश्वस्य उत्थायेदं व्यचिन्तयत् । अशक्तो द्वन्द्वयुद्धाय ततः साम प्रयुक्तवान् । पाणिभ्यां सम्पुटं कृत्वा साष्टाङ्गं प्रणतः शुचिः

Chốc lát sau hắn lấy lại hơi thở, đứng dậy và tự nhủ: “Ta không đủ sức giao đấu tay đôi.” Vì thế hắn chuyển sang lời hòa giải. Chắp tay thành añjali, với thân tâm thanh tịnh, hắn phủ phục đảnh lễ theo aṣṭāṅga (tám phần).

Verse 15

अन्धक उवाच । जय कृष्णाय हरये विष्णवे जिष्णवे नमः । हृषीकेश जगद्धात्रे अच्युताय महात्मने

Andhaka thưa rằng: “Chiến thắng thuộc về Kṛṣṇa! Kính lễ Hari, kính lễ Viṣṇu, Đấng Chiến Thắng không ai khuất phục. Ôi Hṛṣīkeśa, Đấng nâng đỡ muôn cõi—xin đảnh lễ Acyuta, bậc Đại Hồn.”

Verse 16

नमः पङ्कजनाभाय नमः पङ्कजमालिने । जनार्दनाय श्रीशाय श्रीपते पीतवाससे

Kính lễ Đấng có rốn như hoa sen; kính lễ Chúa tể mang vòng hoa sen. Xin đảnh lễ Janārdana, đảnh lễ Śrīśa, đảnh lễ Śrīpati, đảnh lễ Đấng khoác y vàng (pītāmbara).

Verse 17

गोविन्दाय नमो नित्यं नमो जलधिशायिने । नमः करालवक्त्राय नरसिंहाय नादिने

Con kính lễ Govinda muôn thuở; kính lễ Đấng nằm an trên đại dương. Kính đảnh lễ Đấng diện mạo uy mãnh—Narasimha, Chúa Tể gầm vang.

Verse 18

शार्ङ्गिणे सितवर्णाय शङ्खचक्रगदाभृते । नमो वामनरूपाय यज्ञरूपाय ते नमः

Kính lễ Đấng cầm cung Śārṅga, sắc trắng rạng ngời, mang ốc tù và, đĩa thần và chùy. Kính lễ Chúa trong hình Vāmana; kính lễ Ngài, chính là hình thể của Yajña (Tế lễ).

Verse 19

नमो वराहरूपाय क्रान्तलोकत्रयाय च । व्याप्ताशेषदिगन्ताय केशवाय नमोनमः

Kính lễ Đấng mang hình Varāha, Đấng đã sải bước vượt khắp ba cõi. Con xin đảnh lễ muôn lần Keśava, Đấng thấm nhuần đến tận cùng mọi phương trời.

Verse 20

वासुदेव नमस्तुभ्यं नमः कैटभनाशिने । लक्ष्म्यालय सुरश्रेष्ठ नमस्ते सुरनायक

Ôi Vāsudeva, con kính lễ Ngài; kính lễ Đấng diệt Kaiṭabha. Ôi nơi ngự của Lakṣmī, bậc tối thắng giữa chư thiên—kính lễ Ngài, vị lãnh đạo các deva.

Verse 21

विष्णोर्देवाधिदेवस्य प्रमाणं येऽपि कुर्वते । प्रजापतेर्जगद्धातुस्तेषामपि नमाम्यहम्

Con cúi lạy cả những ai xác tín uy đức chân thật của Viṣṇu, Đấng là Thượng Thần trên chư thần; và con cũng kính lễ những ai tôn trì Prajāpati, bậc nâng đỡ thế gian.

Verse 22

समस्तभूतदेवस्य वासुदेवस्य धीमतः । प्रणामं ये प्रकुर्वन्ति तेषामपि नमाम्यहम्

Ta cũng cúi lạy cả những ai phủ phục đảnh lễ Vāsudeva bậc trí, Đấng Chúa thiêng liêng hiện hữu trong muôn loài.

Verse 23

तस्य यज्ञवराहस्य विष्णोरमिततेजसः । प्रणामं ये प्रकुर्वन्ति तेषामपि नमाम्यहम्

Ta cũng cúi lạy cả những ai phủ phục đảnh lễ Viṣṇu rực quang vô lượng—Varāha của tế lễ (yajña).

Verse 24

गुणानां हि निधानाय नमस्तेऽस्तु पुनःपुनः । कारुण्याम्बुनिधे देव सर्वभक्तिप्रियाय च

Xin đảnh lễ Ngài muôn lần, ô kho tàng các đức hạnh. Ôi Thần linh, biển cả từ bi, Đấng yêu thương mọi kẻ sùng tín—xin đảnh lễ Ngài.

Verse 25

श्रीभगवानुवाच । तुष्टस्ते दानवेन्द्राहं वरं वृणु यथेप्सितम् । ददामि ते वरं नूनमपि त्रैलोक्यदुर्लभम्

Đức Bhagavān phán: “Hỡi vua của loài Dānava, Ta hài lòng về ngươi. Hãy chọn một ân phúc theo ý muốn; Ta nhất định ban cho ngươi—dẫu là điều khó được trong ba cõi.”

Verse 26

अन्धक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दास्यसि चेप्सितम् । तदा ददस्व मे देव युद्धं परमशोभनम् । अवद्धस्तपूतो येनाहं लोकान्गन्तास्मि शोभनान्

Andhaka thưa: “Bạch Chúa tể, nếu Ngài hài lòng về con và sẽ ban ân phúc con mong cầu, thì xin ban cho con, ôi Thần linh, một trận chiến rực rỡ tối thượng—nhờ đó con, không bị ràng buộc và được thanh tịnh bởi khổ hạnh, sẽ đi đến những cõi giới huy hoàng.”

Verse 27

श्रीभगवानुवाच । कथं ददामि ते युद्धं तोषितोऽहं त्वया पुनः । न त्वां तु प्रभवेत्कोपः कथं युध्यामि तेऽन्धक

Đức Thế Tôn phán: “Ta làm sao ban cho ngươi cuộc chiến, khi Ta đã hài lòng về ngươi? Trong Ta không khởi lên cơn giận đối với ngươi—hỡi Andhaka, vậy Ta làm sao giao chiến với ngươi?”

Verse 28

यदि ते वर्तते बुद्धिर्युद्धं प्रति न संशयः । ततो गच्छस्व युद्धाय देवं प्रति महेश्वरम्

Nếu tâm trí ngươi đã quyết hướng về chiến trận và không còn nghi ngờ, thì hãy tiến ra giao chiến—đến trước Thần Maheśvara.

Verse 29

अन्धक उवाच । न तत्र सिध्यते कार्यं देवं प्रति महेश्वरम्

Andhaka thưa: “Không một việc nào thành tựu khi hướng chống lại Đại Chúa Maheśvara.”

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । पुत्र त्वं शिखरं गत्वा धूनयस्व बलेन च

Đức Thế Tôn phán: “Hỡi con, hãy lên đỉnh núi và dùng sức mình làm cho nó rung chuyển.”

Verse 31

विधूते तत्र देवेशः कोपं कर्ता सुदारुणम् । कोपितः शङ्करो रौद्रं युद्धं दास्यति दानव

Khi đỉnh ấy bị rung chuyển, Chúa tể của chư thiên sẽ khởi lên cơn thịnh nộ vô cùng khốc liệt. Śaṅkara khi phẫn nộ sẽ ban cho ngươi trận chiến dữ dội, hỡi Dānava.

Verse 32

विष्णुवाक्यादसौ पापो गतो यत्र महेश्वरः । कैलासशिखरं प्राप्य धुनोति स्म मुहुर्मुहुः

Theo lời của Viṣṇu, kẻ tội lỗi ấy đi đến nơi Mahēśvara ngự. Lên tới đỉnh Kailāsa, hắn lắc rung nó hết lần này đến lần khác.

Verse 33

धूनिते तत्र शिखरे कम्पितं भुवनत्रयम् । निपेतुः शिखराग्राणि कम्पमानान्यनेकशः

Khi đỉnh ấy bị rung chuyển, cả tam giới đều chấn động. Nhiều mỏm núi, run rẩy dữ dội, đổ sụp rơi xuống vô số.

Verse 34

चत्वारः सागराः क्षिप्रमेकीभूता महीपते । निपेतुरुल्कापाताश्च पादपा अप्यनेकशः

Hỡi đại vương, bốn biển dường như tức khắc hợp làm một. Mưa thiên thạch trút xuống, và nhiều cây cối cũng bị bật gốc quăng ngã.

Verse 35

उमया सहितो देवो विस्मयं परमं गतः । गाढमालिङ्ग्य गिरिजा देवं वचनमब्रवीत्

Đức Chúa, có Umā kề bên, bỗng rơi vào nỗi kinh ngạc tột bậc. Girijā ôm chặt lấy Ngài và thưa những lời này.

Verse 36

किमर्थं कम्पते शैलः किमर्थं कम्पते धरा । किमर्थं कम्पते नागो मर्त्यः पातालमेव च । किं वा युगक्षयो देव तन्ममाख्यातुमर्हसि

“Vì sao núi non rung chuyển? Vì sao đất trời chấn động? Vì sao các Nāga, loài người, và cả Pātāla cũng run rẩy? Hay, ôi Đức Chúa, đây là lúc tận diệt của một yuga? Xin Ngài hãy nói rõ cho thiếp.”

Verse 37

ईश्वर उवाच । कस्यैषा दुर्मतिर्जाता क्षिप्तः सर्पमुखे करः । ललाटे च कृतं वर्म स यास्यति यमालयम्

Īśvara phán: “Kẻ nào đã khởi lên ác niệm ấy—thò tay vào miệng rắn, lại đặt áo giáp lên trán? Hắn sẽ đi đến cõi của Diêm Vương.”

Verse 38

कैलासमाश्रितो येन सुप्तोऽहं येन बोधितः । तं वधिष्ये न सन्देहः सम्मुखो वा भवेद्यदि

“Kẻ nương tựa núi Kailāsa mà quấy nhiễu giấc ngủ của ta—kẻ đã đánh thức ta—ta nhất định sẽ giết hắn, nếu hắn dám đến trước mặt ta.”

Verse 39

चिन्तयामास देवेशो ह्यन्धकोऽयं न संशयः । उपायं चिन्तयामास येनासौ वध्यते क्षणात्

Chúa tể chư thiên suy niệm: “Đây chính là Andhaka—không còn nghi ngờ.” Rồi Ngài nghĩ ra phương kế để diệt kẻ thù ấy trong khoảnh khắc.

Verse 40

आगताश्च सुराः सर्वे ब्रह्माद्या वसुभिः सह । रथं देवमयं कृत्वा सर्वलक्षणसंयुतम्

Muôn vị thần đều đến—Brahmā và các vị khác, cùng với chư Vasu—rồi tạo nên một cỗ chiến xa thần diệu, đầy đủ mọi tướng lành cát tường.

Verse 41

केचिद्देवाः स्थिताश्चक्रे केचित्तुण्डाग्रपार्श्वयोः । केचिन्नाभ्यां स्थिता देवाः केचिद्धुर्येषु संस्थिताः

Một số thần đứng nơi bánh xe; một số ở phần đầu và hai bên; một số chư thần trấn tại tâm bánh (moay-ơ), còn những vị khác đứng nơi ách xe.

Verse 42

धुरीषु निश्चलाः केचित्केचिद्यूपेषु संस्थिताः । केचित्स्यन्दनसंस्तम्भाः केचित्स्यन्दनवेष्टकाः

Có kẻ đứng vững trên ách; có kẻ trấn giữ nơi các trụ yūpa. Có kẻ hóa thành cột chống của chiến xa, và có kẻ thành những dây buộc che chở cho xe.

Verse 43

आमलसारकेऽन्येऽपि अन्येऽपि कलशे स्थिताः । रिपोर्भयंकरं दिव्यं ध्वजमालादिशोभितम्

Những kẻ khác lại được đặt trên āmalasāraka, đồ trang sức đỉnh; và những kẻ khác trên kalaśa, chóp đỉnh. Chiến xa thần diệu ấy rực rỡ cờ phướn và tràng hoa, khiến quân thù kinh hãi.

Verse 44

रथं देवमयं कृत्वा तमारूढो जगद्गुरुः । निर्ययौ दानवो यत्र कोपाविष्टो महेश्वरः

Sau khi khiến chiến xa trở nên thuần thần tính, bậc Thầy của muôn loài liền bước lên ngự. Rồi Mahēśvara, ngập tràn phẫn nộ, xuất phát đến nơi Dānava đang ở.

Verse 45

तिष्ठ तिष्ठेत्युवाचाथ क्व प्रयास्यसि दुर्मते । शरासनं करे गृह्य शरांश्चिक्षेप दानवे

Ngài quát: “Dừng lại! Dừng lại! Hỡi kẻ tâm ác, ngươi định đi đâu?” Cầm cung trong tay, Ngài phóng mưa tên về phía Dānava.

Verse 46

दानवेऽधिष्ठिते युद्धे शरैश्चिछेद सायकान् । शरासनेण तत्रैव अन्धकश्छादितस्तदा

Khi Dānava dồn ép trận chiến, hắn dùng tên của mình chém gãy các mũi tên lao tới. Ngay tại đó, Andhaka bị phủ kín—mờ khuất bởi cơn mưa cung và tên.

Verse 47

न तत्र दृश्यते सूर्यो नाकाशं न च चन्द्रमाः । आग्नेयमस्त्रं व्यसृजद्दानवोऽपि शिवं प्रति

Nơi ấy không thấy mặt trời, chẳng thấy bầu trời, ngay cả mặt trăng cũng không hiện. Bấy giờ Dānava cũng phóng Thần khí Hỏa (Āgneya-astra) nhằm vào Śiva.

Verse 48

। अध्याय

“Adhyāya” — dấu ghi “chương”, một colophon trong truyền thống bản chép, chỉ sự kết thúc hoặc chuyển đoạn của chương.

Verse 49

ततो देवाधिदेवोऽसौ वारुणास्त्रमयोऽजयत् । वारुणास्त्रेण निमिषादाग्नेयं नाशितं तदा

Bấy giờ Đấng Tối Thượng giữa chư thiên hiển lộ Thần khí Varuṇa và giành phần thắng. Chỉ trong một sát-na, nhờ Varuṇa-astra, Hỏa khí (Agni) liền bị diệt.

Verse 50

दानवेन तदा मुक्तं वायव्यास्त्रं रणाजिरे । वारुणं च गतं तात वायव्यास्त्रविनाशितम्

Rồi trên chiến địa, Dānava phóng Thần khí Vāyu. Và này hiền hữu, Varuṇa-astra cũng bị vô hiệu—bị Vāyu-astra ấy phá hủy.

Verse 51

देवो व्यसर्जयत्सार्पं क्रोधाविष्टेन चेतसा । मारुतं नाशितं बाणैः सर्पैस्तत्र न संशयः

Bấy giờ vị Deva, lòng tràn phẫn nộ, phóng Thần khí Xà (Sārpa-astra). Bởi những mũi tên như rắn ấy, sức gió Māruta bị diệt—không còn nghi ngờ.

Verse 52

दानवेन ततो मुक्तं गरुडास्त्रं च लीलया । गारुडास्त्रं च तद्दृष्ट्वा सार्पं नैव व्यदृश्यत

Bấy giờ Dānava như đùa vui mà phóng ra Garuḍa-astra. Khi Gāruḍa-astra hiện lộ, Sārpa-astra (xà khí) liền không còn thấy nữa.

Verse 53

ततो देवाधिदेवेन नारसिंहं विसर्जितम् । नारसिंहास्त्रबाणेन गारुडास्त्रं प्रशामितम्

Rồi Đấng Tối Thượng của chư thiên phóng ra uy lực Nārasiṃha. Nhờ mũi tên của Nārasiṃha-astra, Garuḍa-astra được an định và dừng lại.

Verse 54

अस्त्रमस्त्रेण शम्येत न बाध्येत परस्परम् । महद्युद्धमभूत्तातसुरासुरभयंकरम्

Vũ khí phải được dẹp yên bằng vũ khí; chúng không dễ bề áp đảo nhau. Vì thế, hỡi người thân mến, một đại chiến bùng lên, kinh khiếp cho cả chư thiên lẫn asura.

Verse 55

चक्रनालीकनाराचैस्तोमरैः खड्गमुद्गरैः । वत्सदन्तैस्तथा भल्लैः कर्णिकारैश्च शोभनैः

Với đĩa luân, nālīka, mũi tên sắt nhọn, lao, kiếm và chùy; với phi tiêu “vatsadanta”, với tên bhalla, và với những cán karṇikāra rực rỡ—

Verse 56

एवं न शक्यते हन्तुं दानवो विविधायुधैः । तदा ज्वालाकरालाश्च खड्गनाराचतोमराः

Như vậy, Dānava ấy không thể bị giết bởi đủ loại binh khí. Khi ấy hiện ra những thanh kiếm, mũi tên sắt và lao mác rực lửa, đáng kinh hãi—

Verse 57

वृषाङ्केन विमुक्तास्तु समरे दानवं प्रति । न संस्पृशन्ति शस्त्राणि गात्रं गौडवधूरिव

Nhưng những vũ khí do Đấng mang cờ hiệu Bò phóng ra trong chiến trận chống lại Dānava ấy cũng chẳng chạm đến thân thể hắn—như những lời ve vãn không thể chạm tới tiết hạnh của cô dâu Gauḍa cao quý.

Verse 58

आयुधानि ततस्त्यक्त्वा बाहुयुद्धमुपस्थितौ । करं करेण संगृह्य प्रहरन्तौ स्वमुष्टिभिः । रणप्रयोगैर्युध्यन्तौ युयुधाते शिवान्धकौ

Rồi cả hai bỏ vũ khí, bước vào cuộc đấu tay không. Nắm tay ghì tay, tung đòn bằng nắm đấm, vận dụng các thế trận nơi sa trường, Śiva và Andhaka tiếp tục giao chiến.

Verse 59

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अन्धकं प्रति देवेशश्चिन्तयामास निग्रहम् । हनिष्यामि न सन्देहो दुष्टात्मानं न संशयः

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Đấng Chúa tể chư thiên quyết định chế ngự Andhaka. “Ta sẽ diệt kẻ tâm địa ác ấy—không nghi ngờ, không do dự.”

Verse 60

स शिवेन यदा क्षिप्तः पतितः पृथिवीतले । ऊर्ध्वबाहुरधोवक्त्रो दानवो नृपसत्तम

Hỡi bậc vương thượng, khi Dānava ấy bị Śiva quăng đi, hắn ngã xuống mặt đất—hai tay hất vút lên, mặt úp xuống dưới.

Verse 61

क्रोधाविष्टेन देवेशः सङ्ग्रामे देवशत्रुणा । कक्षयोः कुहरे क्षिप्त्वा बन्धेनाक्रम्य पीडितः

Trong chiến trận, Đấng Chúa tể chư thiên đang bừng bừng phẫn nộ bị kẻ thù của chư thần công kích; Ngài bị quăng vào hõm nách, bị trói bằng xiềng xích và bị đè ép đến đau đớn.

Verse 62

निस्पन्दश्चाभवद्देवो मूर्च्छायुक्तो महेश्वरः । मूर्च्छापन्नं तु तं ज्ञात्वा चिन्तयामास दानवः

Đức Maheśvara bất động, bị cơn ngất lịm bao phủ. Biết Ngài đã rơi vào hôn mê, tên dạ-xoa (dānava) liền bắt đầu suy tính.

Verse 63

हाहा कष्टं कृतं मेऽद्य दुष्कृतं पापकर्मणा । किं करोमि कथं कर्म कस्मिन्स्थाने तु मोचये

“Than ôi, than ôi! Hôm nay ta đã gây tội nặng—làm điều ác bởi hạnh nghiệp tội lỗi. Ta phải làm gì? Hành xử ra sao? Ở nơi nào ta có thể được giải thoát khỏi tội này?”

Verse 64

गृहीत्वा देवमुत्सङ्गे गतः कैलासपर्वतम् । शय्यायां शङ्करं न्यस्य निर्ययौ दैत्यराट्ततः

Hắn bồng Đức Thần đặt vào lòng, rồi lên núi Kailāsa. Đặt Śaṅkara trên giường nghỉ, vua của loài Daitya liền bước ra ngoài.

Verse 65

शय्यायां पतितो देवः प्रपेदे वेदनां ततः । तावद्ददर्श चात्मानं स्वकीयभवनस्थितम्

Đức Thần ngã trên giường, liền cảm nhận đau đớn. Ngay lúc ấy, Ngài thấy chính mình như đang an trú trong thánh cư của mình.

Verse 66

पराभवः कृतो मद्यं कथं तेन दुरात्मना । क्रोधवेगसमाविष्टो निर्ययौ दानवं प्रति

“Kẻ ác kia sao dám gây nhục nhã này cho ta?” Bị làn sóng phẫn nộ bao trùm, Ngài liền tiến ra đối diện tên dānava.

Verse 67

आयसीं लगुडीं गृह्य प्रभुर्भारसहस्रजाम् । दानवं च ततो दृष्ट्वा प्राक्षिपत्तस्य मूर्धनि

Cầm lấy cây chùy sắt, Đức Chúa—nặng tựa ngàn gánh—vừa thấy ác quỷ liền phóng thẳng xuống đầu nó.

Verse 68

खड्गेन ताडयामास दानवः प्रहसन्रणे । देवेनाथस्मृतं चास्त्रं कौच्छेराख्यं महाहवे

Giữa trận tiền, quỷ dữ cười ngạo mà chém bằng kiếm; bấy giờ trong đại chiến, vị Thần liền nhớ đến vũ khí mang danh ‘Kaucchera’.

Verse 69

दीप्यमानं समुत्सृज्य हृदये ताडितः क्षणात् । ततः स ताडितस्तेन रुधिरोद्गारमुद्वमन्

Vừa quăng bỏ vật rực cháy như lửa, trong khoảnh khắc hắn bị đánh trúng tim; bị thương như thế, hắn liền nôn trào một dòng máu.

Verse 70

पतितोऽधोमुखो भूत्वा ततः शूलेन भेदितः । पुनश्च देवदेवेन शूलेन द्विदलीकृतः

Hắn ngã úp mặt xuống; rồi bị đâm xuyên bởi cây tam xoa. Và một lần nữa, Đấng Chúa của chư thiên dùng tam xoa chẻ hắn làm đôi.

Verse 71

शूलाग्रेऽसौ स्थितः पापो भ्रान्तवांश्चक्रवत्तदा । ये ये भूम्यां पतन्ति स्म तत्कायाद्रक्तबिन्दवः

Kẻ tội lỗi ấy bị ghim trên mũi tam xoa, khi ấy quay tít như bánh xe; và mọi giọt máu từ thân hắn rơi xuống mặt đất—

Verse 72

ते ते सर्वे समुत्तस्थुर्दानवाः शास्त्रपाणयः । व्याकुलस्तु ततो देवो दानवेन तरस्विना

Từ những giọt ấy, tất cả bọn Dānava đều trỗi dậy, tay cầm binh khí. Bấy giờ vị thần trở nên bối rối vì Dānava nhanh nhẹn và mãnh liệt kia.

Verse 73

देवेनाथ स्मृता दुर्गा चामुण्डा भीषणानना । आयाता भीषणाकारा नानायुधविराजिता

Bấy giờ vị thần nhớ đến Durgā—Chamūṇḍā với dung mạo ghê rợn. Nàng hiện đến, hình tướng đáng sợ, rực sáng với muôn loại vũ khí.

Verse 74

महादंष्ट्रा महाकाया पिङ्गाक्षी लम्बकर्णिका । आदेशो दीयतां देव को यास्यति यमालयम्

“Nanh lớn, thân hình vĩ đại, mắt vàng sẫm, tai dài—xin ban mệnh lệnh, hỡi Chúa tể: ai sẽ bị sai đến cõi của Yama?”

Verse 75

ईश्वर उवाच । पिबास्य रुधिरं भद्रे यथेष्टं दानवस्य च । निपतद्रुधिरं भूमौ दुर्गे गृह्णीष्व माचिरम्

Īśvara phán: “Hỡi bậc cát tường, hãy uống máu của Dānava ấy tùy ý. Và máu nào rơi xuống đất, hỡi Durgā, hãy thu nhận ngay, chớ chậm trễ.”

Verse 76

निहन्मि दानवं यावत्साहाय्यं कुरु सुन्दरि । एवमुक्ता तु सा दुर्गा पपौ च रुधिरं ततः

“Trong khi ta diệt Dānava, hỡi người đẹp, hãy trợ giúp.” Được nói như vậy, Durgā liền uống lấy máu ấy.

Verse 77

निहता दानवाः सर्वे देवेशेन सहस्रशः । अन्धकोऽपि च तान् दृष्ट्वा दानवानवनिं गतान् । ततो वाग्भिः प्रतुष्टाव देवदेवं महेश्वरम्

Chúa tể của chư thiên đã diệt sạch các Dānava, hàng ngàn hàng vạn. Andhaka thấy bọn Dānava ấy ngã xuống mặt đất, liền dùng lời cung kính mà tán thán Devadeva Maheśvara.

Verse 78

अन्धक उवाच । जयस्व देवदेवेश उमार्धार्धाशरीरधृक् । नमस्ते देवदेवेश सर्वाय त्रिगुणात्मने

Andhaka thưa: “Khải thắng thay, hỡi Devadeveśa, Đấng mang nửa thân là Umā ngay trong chính thân mình. Con đảnh lễ Ngài, hỡi Devadeveśa, Đấng là Tất Cả, có bản tính là ba guṇa.”

Verse 79

वृषभासनमारूढ शशाङ्ककृतशेखर । जय खट्वाङ्गहस्ताय गङ्गाधर नमोऽस्तु ते

Ôi Đấng ngự trên lưng bò, đỉnh đầu đội vầng nguyệt làm miện; xin chiến thắng thuộc về Ngài, Đấng cầm gậy khaṭvāṅga! Ôi Gaṅgādhara, Đấng nâng giữ sông Gaṅgā, con xin đảnh lễ Ngài.

Verse 80

नमो डमरुहस्ताय नमः कपालमालिने । स्मरदेहविनाशाय महेशाय नमोऽस्तु ते

Con đảnh lễ Đấng cầm ḍamaru; con đảnh lễ Đấng mang tràng hoa sọ người. Con đảnh lễ Maheśa, Đấng hủy diệt thân xác của Kāma.

Verse 81

पूष्णो दन्तनिपाताय गणनाथाय ते नमः । जय स्वरूपदेहाय अरूपबहुरूपिणे

Con đảnh lễ Ngài, hỡi Gaṇanātha, Đấng khiến răng của Pūṣan rơi xuống. Xin chiến thắng thuộc về Ngài, thân Ngài là bản thể thuần nhất—vô tướng mà hiện ra muôn hình.

Verse 82

उत्तमाङ्गविनाशाय विरिञ्चेरपि शङ्कर । श्मशानवासिने नित्यं नित्यं भैरवरूपिणे

Hỡi Śaṅkara, Đấng hủy diệt cả đầu của Brahmā; Đấng hằng ngự nơi bãi hỏa táng, hằng hằng hiện thân làm Bhairava!

Verse 83

त्वं सर्वगोऽसि त्वं कर्ता त्वं हर्ता नान्य एव च । त्वं भूमिस्त्वं दिशश्चैव त्वं गुरुर्भार्गवस्तथा

Ngài là Đấng trùm khắp; Ngài là Đấng tác tạo; Ngài là Đấng thu nhiếp—ngoài Ngài không có ai khác. Ngài là đất, Ngài là các phương, và Ngài cũng là bậc Guru—Bhārgava nữa.

Verse 84

सौरिस्त्वं देवदेवेश भूमिपुत्रस्तथैव च । ऋक्षग्रहादिकं सर्वं यद्दृश्यं तत्त्वमेव च

Hỡi Đấng Chúa tể của chư thiên, Ngài cũng là Śauri, và cũng là con của Đất. Tất cả—chòm sao, hành tinh, và mọi điều thấy được—thực tại ấy chính là Ngài mà thôi.

Verse 85

एवं स्तुतिं तदा कृत्वा देवं प्रति स दानवः । संहताभ्यां तु पाणिभ्यां प्रणनाम महेश्वरम्

Dâng xong lời tán tụng lên Thần linh như vậy, Dānava ấy chắp hai tay cung kính, đảnh lễ Maheśvara.

Verse 86

ईश्वर उवाच । साधु साधु महासत्त्व वरं याचस्व दानव । दाताहं याचकस्त्वं हि ददामीह यथेप्सितम्

Īśvara phán: “Lành thay, lành thay, hỡi bậc đại tâm! Này Dānava, hãy xin một ân huệ. Ta là người ban, còn ngươi là kẻ cầu; tại đây Ta sẽ ban đúng như điều ngươi mong.”

Verse 87

अन्धक उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तदात्मसदृशोऽहं ते कर्तव्यो नापरो वरः

Andhaka thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, ô Đấng Chúa tể của chư thiên, và nếu ban cho ta một ân huệ, thì xin khiến ta đồng nhất với bản tính của chính Ngài; ngoài ra ta không cầu ân huệ nào khác.”

Verse 88

भस्मी जटी त्रिनेत्री च त्रिशूली च चतुर्भुजः । व्याघ्रचर्मोत्तरीयश्च नागयज्ञोपवीतकः

“(Xin cho ta được) bôi tro thánh, tóc bện thành búi jata, có ba mắt; cầm cây tam xoa, có bốn tay; khoác da hổ làm áo choàng, và mang rắn làm yajñopavīta (dây thiêng).”

Verse 89

एतदिच्छाम्यहं सर्वं यदि तुष्टो महेश्वर

“Nếu Ngài hoan hỷ, ô Maheśvara, thì ta ước nguyện được ban trọn vẹn tất cả điều ấy.”

Verse 90

ईश्वर उवाच । ददामि ते वरं ह्यद्य यस्त्वया याचितोऽनघ । गणेषु मे स्थितः पुत्र भृङ्गीशस्त्वं भविष्यसि

Īśvara phán: “Hỡi người vô tội, hôm nay Ta ban cho ngươi ân huệ mà ngươi đã cầu. Này con, an lập giữa các gaṇa của Ta, ngươi sẽ trở thành Bhṛṅgīśa.”