Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 67

Devanagari script

आयसीं लगुडीं गृह्य प्रभुर्भारसहस्रजाम् । दानवं च ततो दृष्ट्वा प्राक्षिपत्तस्य मूर्धनि

Transliteration

āyasīṃ laguḍīṃ gṛhya prabhurbhārasahasrajām | dānavaṃ ca tato dṛṣṭvā prākṣipattasya mūrdhani

Translation

Cầm lấy cây chùy sắt, Đức Chúa—nặng tựa ngàn gánh—vừa thấy ác quỷ liền phóng thẳng xuống đầu nó.

Word by Word

• आयसीम्: made of iron
• आयसीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आयस (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (लघुडीम् इति विशेष्यस्य) — Feminine, Accusative, Singular

• लगुडीम्: club, staff
• लगुडीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लगुडी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular

• गृह्य: having taken
• गृह्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (गेरुण्ड/त्वान्त), ‘गृहित्वा’ अर्थे — Absolutive (having taken)

• प्रभुः: the lord
• प्रभुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular

• भारसहस्रजाम्: born of a thousand weights; extremely heavy
• भारसहस्रजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भार + सहस्र + जा (प्रातिपदिक); जा = √जन् (धातु) क्त-प्रत्यय/प्रातिपदिकनिर्माण
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (षष्ठी-तत्पुरुष/निर्देशः): ‘भाराणां सहस्रं’ इति परिमाणसम्बन्धेन ‘जाता’ — Feminine, Accusative, Singular; qualifying ‘लगुडीम्’

• दानवम्: the demon
• दानवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction) — Coordinative particle

• ततः: then
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, काल/क्रमवाचक (adverb) — Temporal/sequence adverb

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (गेरुण्ड) — Absolutive (having seen)

• प्राक्षिपत्: threw, hurled
• प्राक्षिपत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः ‘प्रा-’ — Imperfect, 3rd person singular, active

• तस्य: of him, his
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive, Singular (of him)

• मूर्धनि: on the head
• मूर्धनि: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Locative, Singular

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha-cycle (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/śrotṛs (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A fierce deity-lord lifts an iron club and hurls it downward toward a demon’s head; dust and sparks rise; the riverine sacred landscape frames the combat as a cosmic protection of the kṣetra.

Characters & Entities

• Prabhu (Śiva implied)
• Dānava (Andhaka implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power acts decisively against entrenched adharma; the weapon symbolizes concentrated will to restore cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.