
Sukta 9.22
Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers (not determinable from provided verse alone)
Soma Pavamāna
Not determinable with certainty from provided verse alone
अयं सोमपवमानसूक्तः पीडितं सोमं शीघ्रं गर्जन्तं च प्रवाहानिव स्तौति—रथानिव वेगवन्तः स्रवन्तो यजमानाय बलं पुष्टिं बहुलं च प्रेरितदर्शनं वहन्ति। अस्य शोधनं प्रसादनशक्तिं च विशेषेण प्रतिपादयति—पवित्रेण गच्छन् सः “सुस्पष्टदर्शी” भवति, धियं च (प्रेरितां मतिं) प्रबोधयति। सोमः पण्येभ्यः निगूढं धनं पुनराहरिता इति च स्तूयते, तथा “तानं तन्तुम्” दृढं करोतीति—येन यज्ञस्य सातत्यं साधनस्य च साक्षात्कारः सूच्यते।
Mantra 1
एते सोमास आशवो रथा इव प्र वाजिनः । सर्गाः सृष्टा अहेषत ॥
एते सोमास आशवो रथा इव प्र वाजिनः। सर्गाः सृष्टा अहेषत—प्रवाहे गर्जन्ति।
Mantra 2
एते वाता इवोरवः पर्जन्यस्येव वृष्टयः । अग्नेरिव भ्रमा वृथा ॥
एते वाताः इव उरवः शब्देन चरन्ति; पर्जन्यस्येव वृष्टयः प्रवहन्ति; अग्नेः इव भ्रमा ज्वालाः परिभ्रमन्ति—जाड्यं विक्षिपन्ति, संवृततां भिन्दन्ति।
Mantra 3
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । विपा व्यानशुर्धियः ॥
एते पूताः विपश्चितः सोमासः दध्याशिरः सन्तः धियः विपा इव व्यानशुः; बहुधा प्रज्ञां प्रसारयन्ति।
Mantra 5
एते पृष्ठानि रोदसोर्विप्रयन्तो व्यानशुः । उतेदमुत्तमं रजः ॥
एते विप्रयन्तः रोदसोः पृष्ठानि व्यानशुः; उत इदं उत्तमं रजः—परमं तेजोमयं विस्तारम्—अपि व्यानशुः।
Mantra 7
त्वं सोम पणिभ्य आ वसु गव्यानि धारयः । ततं तन्तुमचिक्रदः ॥
त्वं सोम पणिभ्यः गव्यानि वसूनि आहरसि, तानि च धारयसि सुरक्षितानि। ततम् तन्तुम् अचिक्रदः—कर्मणः सन्ततिं च बोधमार्गं च दृढं न्यधाः।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is pressed, flows, and becomes purified through the filter, bringing strength and clarity.
It refers to the ritual filtering of Soma juice, and also to the idea that Soma clarifies the mind—spreading inspired thought (dhī) and clear seeing.
The Paṇis symbolize hoarding or obstruction; Soma is praised for retrieving hidden wealth (including ‘gavyāni,’ luminous riches). The “stretched thread” points to firm continuity—of the rite, of right order, and of steady inner progress.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.