Sukta 22
Sukta 9.22
Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers (not determinable from provided verse alone)
Soma Pavamāna
Not determinable with certainty from provided verse alone
हे सोम पावमान सूक्त पिळलेल्या सोमरसाचे स्तवन वेगवान, गर्जणाऱ्या प्रवाहांप्रमाणे करते—रथांसारखे उसळत यजमानाला बळ, समृद्धी आणि प्रेरित दृष्टी देणारे. गाळणी/पवित्रातून वाहत सोम शुद्ध होतो; ‘स्पष्टदर्शी’ बनून दृष्टी निर्मळ करतो आणि धी (प्रेरित विचार) जागवतो—हा त्याचा शोधन व प्रकाशक गुण अधोरेखित केला आहे. तसेच पणींनी लपवलेले धन परत मिळवणारा, आणि यज्ञकर्म व अनुभूतीची अखंडता दर्शविणाऱ्या ‘ताणलेल्या तंतू’ला दृढ करणारा म्हणूनही सोमाचे गुणगान केले आहे.
Mantras
Mantra 1
एते सोमास आशवो रथा इव प्र वाजिनः । सर्गाः सृष्टा अहेषत ॥
हे सोम आशु (शीघ्र) आहेत; रथांसारखे पुढे धावतात—वाजिन् (बल-समृद्ध) वाहक. सर्ग (धारा) मुक्त होऊन गर्जत गर्जत वाहू लागल्या.
Mantra 2
एते वाता इवोरवः पर्जन्यस्येव वृष्टयः । अग्नेरिव भ्रमा वृथा ॥
हे (सोमरस) वाऱ्यासारखे आपल्या विस्तीर्ण निनादात गतिमान आहेत; पर्जन्याच्या वृष्टीसारखे धारांनी बरसतात; आणि अग्नीच्या फिरत्या ज्वाळांसारखे वर्तुळाकार फिरतात—जडत्व उधळून लावतात, बंदिस्तपणा फोडून उघडतात.
Mantra 3
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । विपा व्यानशुर्धियः ॥
हे शुद्ध झालेले, विपश्चित्—दूरदर्शी—सोम; दध्या-आशिरः (दही-मिश्रित) होऊन, प्रेरित धिया व्यापकपणे प्राप्त करतात; ते विपा—ऋषि-शक्ती—म्हणून चालतात, बुद्धीला अनेक दिशांनी उघडत.
Mantra 5
एते पृष्ठानि रोदसोर्विप्रयन्तो व्यानशुः । उतेदमुत्तमं रजः ॥
हे विप्र—प्रेरित ऋषि—म्हणून गतिमान होत, दोन्ही लोकांच्या (रोदसी) पृष्ठांपर्यंत—उच्च शिखरांपर्यंत—व्यापकपणे पोहोचले आहेत; आणि हे उत्तम रजः—परम प्रकाशमय लोक, सर्वोच्च विस्तार—यालाही प्राप्त झाले आहेत.
Mantra 7
त्वं सोम पणिभ्य आ वसु गव्यानि धारयः । ततं तन्तुमचिक्रदः ॥
हे सोम! तू पणींकडून गव्याणि—गोधन/दीप्त किरणांचे धन—परत आणतोस आणि ते दृढपणे धारण करतोस. ताणलेला तंतू तू स्थिर व दृढ केला आहेस.
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is pressed, flows, and becomes purified through the filter, bringing strength and clarity.
It refers to the ritual filtering of Soma juice, and also to the idea that Soma clarifies the mind—spreading inspired thought (dhī) and clear seeing.
The Paṇis symbolize hoarding or obstruction; Soma is praised for retrieving hidden wealth (including ‘gavyāni,’ luminous riches). The “stretched thread” points to firm continuity—of the rite, of right order, and of steady inner progress.
Ask anything about Sukta 22 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.