Sukta 90
Sukta 7.90
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.90)
Jagatī (likely; long pādas typical of Jagatī in soma invitations)
บทสวดนี้เป็นคำเชิญโสม มุ่งถึงวายุเป็นหลัก และบ่อยครั้งในฐานะคู่ทวินาม อินทร–วายุ เร่งเร้าให้ทั้งสองเสด็จมาโดยเร็วพร้อมหมู่พาหนะที่เทียมแล้ว และเสวยโสมคั้นอันหวานดุจน้ำผึ้งซึ่งเหล่าอัธวรยุจัดเตรียมไว้ ควบคู่กับเสียงเรียกในพิธี กวียังรำลึกถึงอรุณรุ่งและแสงที่แผ่กว้าง เชื่อมการเสด็จมาของเทพกับการเปิดออกของห้วงอันสว่างไสวและการไหลบ่าของสายน้ำ ท้ายที่สุดลงด้วยคำวอนของเหล่าวสิษฐะเพื่อพละกำลัง ความเพิ่มพูน เกียรติยศ และความคุ้มครองยั่งยืนผ่านความผาสุก (svasti)
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र वीरया शुचयो दद्रिरे वामध्वर्युभिर्मधुमन्तः सुतासः । वह वायो नियुतो याह्यच्छा पिबा सुतस्यान्धसो मदाय ॥
ด้วยพลังแห่งวีรบุรุษ เครื่องบูชาที่คั้นแล้วอันบริสุทธิ์ได้แล่นมาหาทั้งสองพระองค์ จัดเตรียมโดยอัธวรยุ (adhvaryu) ทั้งหลาย เปี่ยมด้วยความหวานดุจน้ำผึ้ง โอ้ วายุ (Vāyu) จงนำหมู่พาหนะที่เทียมไว้ (niyut) มาเถิด จงมาที่นี่—จงดื่มแก่นสารโสมะ (soma) ที่คั้นแล้ว เพื่อความปีติอันขยายความเป็นอยู่
Mantra 2
ईशानाय प्रहुतिं यस्त आनट् छुचिं सोमं शुचिपास्तुभ्यं वायो । कृणोषि तं मर्त्येषु प्रशस्तं जातोजातो जायते वाज्यस्य ॥
ผู้ใดนำเครื่องบูชาที่นำหน้าเข้ามาถวายแด่ความเป็นเจ้าแห่งอำนาจของท่าน—โอ วายุ (Vāyu) ผู้เสวยสิ่งบริสุทธิ์—เขานำโสมะ (Soma) อันบริสุทธิ์มาถวายแด่ท่าน. ท่านทำให้เครื่องบูชานั้นเป็นที่สรรเสริญในหมู่มนุษย์; และในผู้นั้น ความอุดมแห่งพลัง (vā́jya) บังเกิดแล้วบังเกิดอีก.
Mantra 3
राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम् । अध वायुं नियुतः सश्चत स्वा उत श्वेतं वसुधितिं निरेके ॥
เพื่อความเจริญแห่งความมั่งคั่งภายใน (rā́yas) สองภพ—ฟ้าและดิน—ได้ให้กำเนิดพลังอันศักดิ์สิทธิ์ ณ ที่นี้; เพื่อการเพิ่มพูนเดียวกันนั้น เทวีธิษณา (Dhīṣaṇā) สถาปนาเทพไว้ภายใน. แล้วพลังที่เทียมแอกของวายุ (Vāyu) อันเป็นของตนเอง (niyút) ก็มาแนบชิดกับเขา; และรากฐานสีขาวแห่งความอุดม (vasudhiti) ก็ส่องประกายออกมา ณ ที่ซึ่งถูกตั้งมั่นไว้.
Mantra 4
उच्छन्नुषसः सुदिना अरिप्रा उरु ज्योतिर्विविदुर्दीध्यानाः । गव्यं चिदूर्वमुशिजो वि वव्रुस्तेषामनु प्रदिवः सस्रुरापः ॥
พลังแห่งอุษา (รุ่งอรุณ) ผุดขึ้น นำวันอันดีมาให้ ไร้มลทินไม่บกพร่อง; ในการแสวงหาที่ลุกโพลง พวกนางค้นพบแสงอันกว้างใหญ่. แม้คอกวัวที่ซ่อนเร้นของรัศมี (gavyá ū́rvam) พวกนางก็เปิดออก; และตามรอยทางของพวกนาง สายน้ำก็ไหลหลั่งลงมาจากที่สูงแห่งสวรรค์.
Mantra 5
ते सत्येन मनसा दीध्यानाः स्वेन युक्तासः क्रतुना वहन्ति । इन्द्रवायू वीरवाहं रथं वामीशानयोरभि पृक्षः सचन्ते ॥
เขาทั้งหลายถูกจุดให้สว่างด้วยจิตแห่งสัจจะ (satya) ถูกเทียมแอกด้วยกฎแห่งตนเอง และขับเคลื่อนไปข้างหน้าด้วยพลังแห่งเจตจำนง (kratu) โอ้ อินทร–วายุ (Indra–Vāyu) รอบราชรถที่บรรทุกวีรชนของท่านทั้งสอง ความอุดมอันหล่อเลี้ยงย่อมมาชุมนุม เกาะเกี่ยวแนบชิดกับอำนาจเป็นใหญ่ของท่านทั้งคู่
Mantra 6
ईशानासो ये दधते स्वर्णो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्हिरण्यैः । इन्द्रवायू सूरयो विश्वमायुरर्वद्भिर्वीरैः पृतनासु सह्युः ॥
ผู้เป็นเจ้าเป็นใหญ่ (īśāna) ผู้สถาปนาแดนสว่าง svàr ให้แก่เรา—ด้วยโค ด้วยม้า ด้วยทรัพย์ ด้วยเนื้อทองคำ โอ้ อินทร–วายุ ขอให้วีรชนผู้รู้แจ้ง (śūra) เหล่านั้น ดำรงทนตลอดช่วงชีวิตทั้งสิ้น และมีชัยในศึกทั้งหลายด้วยกำลังพุ่งทะยาน (arvat) ของตน
Mantra 7
अर्वन्तो न श्रवसो भिक्षमाणा इन्द्रवायू सुष्टुतिभिर्वसिष्ठाः । वाजयन्तः स्ववसे हुवेम यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ดุจม้าศึกผู้แสวงเกียรติยศ พวกเรา วสิษฐะ (Vasiṣṭha) วอนขอท่าน อินทร–วายุ ด้วยบทสรรเสริญที่ร้อยเรียงดี (suṣṭuti) นำความอุดมแห่งพลังมาเพื่อการเพิ่มพูนของตน เราเรียกเชิญท่าน—ขอท่านทั้งสองคุ้มครองเรานิรันดร์ด้วยพลังแห่งความสวัสดี (svasti)
Inside Sukta 90
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with the rush of pure, honey-rich Soma offerings toward the invited deities, urging Vāyu to come swiftly with his yoked teams and drink for exhilaration.
- Development
The poet broadens the frame from ritual action to cosmic correspondences: dawn rises, the wide light is discovered, hidden luminous spaces are opened, and the Waters flow from the heights—signs that the rite participates in the world-order.
- Climax
The decisive appeal is the active calling of Indra–Vāyu with well-fashioned praise for force (vāja), self-increase, and victorious potency—gods arriving to empower the sacrificer.
- Where it settles
The sukta resolves in a sustained prayer for protection and well-being: may Indra–Vāyu guard the worshippers always with svasti and sustaining powers.
The deity: Vāyu
- In the VedaIn this sukta he is invoked with the language of quick approach, exhilaration (mada), and the purity and sweetness of the libation.
- Cosmic functionHe sets air and movement in motion, circulates vitality between heaven and earth, and mediates the gods’ presence through the flowing current of prāṇa-like power; with Indra he supports victorious force and the right distribution of Soma’s might.
- Inner significanceVāyu signifies the inward breath and the energizing current that carries aspiration toward clarity; as Indra–Vāyu, the pair symbolizes power guided by life-force—strength that becomes effective when yoked to disciplined invocation and right offering.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha gotra (one of the Saptaṛṣi lineages) · Foremost seer of Mandala 7, famed as a royal purohita and master of brahman (effective sacred speech), closely associated with the Bharatas/Tr̥tsus and with hymns of protection and right order (ṛta).
Famous verses
प्र वीरया शुचयो दद्रिरे वामध्वर्युभिर्मधुमन्तः सुतासः । वह वायो नियुतो याह्यच्छा पिबा सुतस्यान्धसो मदाय ॥उच्छन्नुषसः सुदिना अरिप्रा उरु ज्योतिर्विविदुर्दीध्यानाः । गव्यं चिदूर्वमुशिजो वि वव्रुस्तेषामनु प्रदिवः सस्रुरापः ॥yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Swift approach (āyāhi)
- Yoked teams/niyut
- First drinker of Soma in many Soma rites
- Bringer of exhilaration (mada) and expansion
- Linked with vitality, breath, and motion
- Often paired with Indra for victorious force and protection
Also by this seer
- Rigveda Mandala 7 (many hymns attributed to Vasiṣṭha and the Vasiṣṭhas)
- Key Vasiṣṭha hymns to Varuṇa–Mitra and Ṛta (e.g., RV 7.86–7.89)
- Later tradition links Vasiṣṭha to dharma and royal counsel in Itihāsa–Purāṇa narratives
The rite, step by step
- Prepare the Soma: press, strain, and mix to make it ‘honey-rich’ (madhumant).
- Adhvaryu sets the offering and recites the invitation verses calling Vāyu (and Indra–Vāyu) to come with niyut.
- Offer Soma into the appropriate cups (graha) and present it for the deity’s ‘drinking’ through mantra.
- Recite praise that links the rite with cosmic opening—dawn’s widening light and the Waters’ flow—affirming ṛta.
- Conclude with a protective petition (svasti) for ongoing guarding and well-being.
Offerings
- Pressed Soma (suta andhas)
- Soma-libation in grahas for Vāyu / Indra–Vāyu
- Accompanying ghee/oblations customary to Soma service (contextual)
Frequently Asked Questions
Vāyu is central, and the hymn often addresses the paired form Indra–Vāyu, especially in the Soma-pressing setting.
It invites them to come quickly to the sacrifice, drink the pressed Soma, and grant strength, increase, fame, and protection to the worshippers.
These images show that the ritual is aligned with cosmic order: dawn reveals the wide light, hidden radiance is opened, and the waters flow—signs of renewal and right unfolding (ṛta).
Ask anything about Sukta 90 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
