Opening the text

Sukta 5.40
Atri (Ātreya) (Mandala 5 context; RV 5.40 also Atri-associated)
Indra (Soma-pati, Vṛtrahantama)
Gayatri (probable refrain-like compact form; exact meter not guaranteed from provided data)
บทสวดนี้อัญเชิญพระอินทร์ในฐานะเจ้าแห่งโสมและผู้พิชิตวฤตระผู้ยิ่งยวด ให้เสด็จมาโดยเร็วสู่โสมที่คั้นแล้ว และประทานพลังชัยชนะอันเข้มแข็งแก่ผู้ประกอบยัญพิธี จากนั้นกล่าวถึงตำนานอาตริอันเลื่องชื่อ: อสูรสวรฺภานุปกคลุมพระสุริยะด้วยความมืด โลกทั้งหลายตกอยู่ในความสับสน และเหล่าอาตริ—ด้วยญาณทัศนะและอานุภาพแห่งมนตร์—ได้ค้นพบสุริยะที่ถูกซ่อนไว้ ฟื้นคืนแสงสว่างและระเบียบแห่งจักรวาล
Mantra 1
आ याह्यद्रिभिः सुतं सोमं सोमपते पिब । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
จงเสด็จมาที่นี่พร้อมโสมะ (Soma) ที่คั้นด้วยศิลา; โอ้เจ้าแห่งโสมะ จงดื่มเถิด. โอ้อินทระผู้เป็นพฤษภ จงเสด็จมาพร้อมพลังพฤษภของพระองค์—ผู้พิชิตวฤตระ (Vṛtra) อันเกรียงไกรที่สุด—เพื่อให้พลังนั้นตื่นขึ้นในเรา และให้ชัยชนะบังเกิดในเรา.
Mantra 2
वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
ศิลาโม่เป็นโคผู้, ความปีติเมาก็เป็นโคผู้, โสมะนี้ที่คั้นแล้วก็เป็นโคผู้. เพราะฉะนั้น อินทราโคผู้เอ๋ย จงเสด็จมาพร้อมด้วยพลังโคผู้ของพระองค์—ผู้พิฆาตวฤตระผู้เกรียงไกรยิ่ง—เพื่อให้ความรื่นรมย์อันปลุกเร้าได้มีชัยในเรา.
Mantra 3
वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वृषन्निन्द्र वृषभिर्वृत्रहन्तम ॥
ข้าพเจ้าขอเรียกพระองค์—โคผู้—ผู้ทรงวัชระ ด้วยความช่วยเหลืออันหลากสีสันของพระองค์. อินทราโคผู้เอ๋ย จงเสด็จมาพร้อมด้วยพลังโคผู้ของพระองค์—ผู้พิฆาตวฤตระผู้เกรียงไกรยิ่ง—และนำพลังชัยชนะเข้าสู่ความเป็นอยู่ของเรา.
Mantra 4
ऋजीषी वज्री वृषभस्तुराषाट् छुष्मी राजा वृत्रहा सोमपावा । युक्त्वा हरिभ्यामुप यासदर्वाङ्माध्यंदिने सवने मत्सदिन्द्रः ॥
ผู้แล่นตรง ผู้ทรงวัชระ โคผู้แห่งพลัง; ผู้พิชิตผู้ต้านทานมิได้ กษัตริย์ผู้เรืองฤทธิ์ ผู้สังหารผู้กีดขวาง ผู้ดื่มและชำระโสมะ—ครั้นเทียมม้าสีน้ำตาลทองทั้งสองแล้ว ก็เสด็จมาใกล้ หันมาสู่เรา; ในพิธีคั้นยามเที่ยง อินทราประทับนั่งในความปีติเมา.
Mantra 5
यत्त्वा सूर्य स्वर्भानुस्तमसाविध्यदासुरः । अक्षेत्रविद्यथा मुग्धो भुवनान्यदीधयुः ॥
เมื่อสวรฺภานุ (Svàrbhānu) ผู้เป็นอสูร แทงท่าน โอ สุริยะ (Sūrya) ด้วยความมืด โลกทั้งหลายก็หลงงง ดังผู้ไม่รู้เขตนา ย่อมหลงทาง และไม่อาจจัดแสงทั้งหลายให้เข้าที่เข้าทางได้
Mantra 6
स्वर्भानोरध यदिन्द्र माया अवो दिवो वर्तमाना अवाहन् । गूळ्हं सूर्यं तमसापव्रतेन तुरीयेण ब्रह्मणाविन्ददत्रिः ॥
ครั้นแล้ว เมื่อมายา (māyā) อันลวงล่อของสวรฺภานุ (Svàrbhānu) เคลื่อนไปใต้ฟ้า โอ อินทระ (Indra) และฉุดให้ตกลงมา อตริ (Atri) ด้วยพลังที่สี่แห่งวจนะศักดิ์สิทธิ์—พรหมัน (Brahman)—ได้ค้นพบสุริยะที่ถูกซ่อนด้วยความมืดซึ่งหันเหจากธรรมอันเที่ยงตรง
Mantra 7
मा मामिमं तव सन्तमत्र इरस्या द्रुग्धो भियसा नि गारीत् । त्वं मित्रो असि सत्यराधास्तौ मेहावतं वरुणश्च राजा ॥
โอ อตริ (Atri) ขออย่าให้ผู้นี้—ผู้เป็นของท่าน—ถูกความกลัวกดให้ตกต่ำเพราะโทษแห่งความริษยา ท่านคือมิตระ (Mitra) ผู้บันดาลความสำเร็จอันสัตย์จริง ขอท่านทั้งสอง—มิตระและพระราชาวรุณะ (Varuṇa)—จงคุ้มครองข้าพเจ้า ณ ที่นี้
Mantra 8
ग्राव्णो ब्रह्मा युयुजानः सपर्यन्कीरिणा देवान्नमसोपशिक्षन् । अत्रिः सूर्यस्य दिवि चक्षुराधात्स्वर्भानोरप माया अघुक्षत् ॥
พราหมณ์ผู้ประกอบพิธีได้จัดให้ศิลาบีบโสมทำงาน บูชาและปรนนิบัติ พร้อมสั่งสอนเหล่าเทพด้วยบทสรรเสริญและนมัสการ; อัตริได้สถาปนาดวงตาแห่งสุริยะไว้บนสวรรค์ และรีดเอามายาอันลวงล่อของสวรภานุออกไปจนสิ้น.
Mantra 9
यं वै सूर्यं स्वर्भानुस्तमसाविध्यदासुरः । अत्रयस्तमन्वविन्दन्नह्यन्ये अशक्नुवन् ॥
สุริยะองค์นั้นแท้จริงถูกสวรภานุผู้เป็นอสูรยิงด้วยความมืด; บุตรแห่งอัตริได้ติดตามและพบพระองค์—ผู้อื่นใดหาอาจกระทำได้ไม่.
It begins as a Soma-invocation to Indra for strength and victory, and it also preserves a famous story where darkness covers the Sun and the Atris restore the lost light.
Svàrbhānu is described as an Asuric being who strikes the Sun with darkness, causing confusion in the worlds—often understood as a Vedic eclipse motif or a symbol of cosmic obstruction.
The hymn says the Atris ‘followed and found’ the hidden Sun when others could not, presenting the seer-family’s mantra-power as capable of restoring clarity, order, and light.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.