Sukta 3
Rishi: Traditionally associated with Atharvanic seers in the AV funeral book (18); specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition.
Devata: Aghnyā (the sacred Cow) / psychopompic auspicious power; implicitly the Gods’ path (devayāna).
Chandas: Triṣṭubh (probable; AV 18 frequently uses triṣṭubh/jagatī in funeral hymns—meter should be confirmed by pada-count).
บทสวดศพนี้ชี้นำผู้ตายจากโลกมนุษย์ขึ้นสู่เทวายาน (devayāna) โดยอัญเชิญพลังมงคลอันศักดิ์สิทธิ์แห่งโค (อฆฺนฺยา Aghnyā) ให้เป็นผู้นำวิญญาณ และอัญเชิญยมะ (Yama) ผู้เป็นผู้บุกเบิกเส้นทางคนตายคนแรกในหมู่มนุษย์ไปพร้อมกัน อีกทั้งยังทำให้ชุมชนของผู้มีชีวิตมั่นคง ด้วยการระลึกถึงปิตฤ (Pitṛs) ในฐานะต้นแบบแห่งพิธีกรรม ผู้เกื้อหนุนให้อัคนีและอินทระเข้มแข็ง และสถาปนาขอบเขตสังคมที่ได้รับการคุ้มครอง อุดมด้วยโค บทสวดนี้มีฤทธิ์อยู่ที่ “การวางให้ถูกที่” ของผู้ตาย—การขึ้นไปอย่างปลอดภัย การได้รับการรับรองเข้าสู่หมู่บรรพชน และการปิดผนึกมิให้ความอัปมงคลย้อนกลับมารบกวนหรือก่อความปั่นป่วน
Mantras
Mantra 1
पितृमेधः। ६४ भुरिक् पथ्यापङ्क्तिः, ६७ पथ्याबृहती, ६९, ७१ उपरिष्टाद् बृहती। इ॒यं नारी॑ पतिलो॒कं वृ॑णा॒ना नि प॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत॑म्। धर्मं॑ पुरा॒णम॑नुपा॒लय॑न्ती॒ तस्यै॑ प्र॒जां द्रवि॑णं चे॒ह धे॑हि
สตรีผู้นี้เลือกแดนของสามี ขอให้นางก้าวลงมาใกล้ท่าน โอ มนุษย์ผู้ล่วงลับไปแล้ว นางผู้รักษาธรรมะ (dharma) อันเก่าแก่ ท่านจงประทานบุตรหลานและทรัพย์สมบัติแก่นาง ณ ที่นี้เถิด
Mantra 2
उदी॑र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कं ग॒तासु॑मे॒तमुप॑ शेष॒ एहि॑ । ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दधि॒षोस्तवे॒दं पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सं ब॑भूथ
หญิงเอ๋ย จงลุกขึ้นไปสู่โลกของผู้มีชีวิต จงออกห่างจากชายผู้นี้ผู้สิ้นลมหายใจแล้ว—ผู้ซึ่งเจ้านอนอยู่ข้างเขา—แล้วมานี่เถิด ความเป็นภรรยาของเจ้าได้สำเร็จแล้วต่อสามีผู้จับมือเจ้าและสถาปนาเจ้าไว้
Mantra 3
अप॑श्यं युव॒तिं नी॒यमा॑नां जी॒वां मृ॒तेभ्यः॑ परिणी॒यमा॑नाम्। अ॒न्धेन॒ यत् तम॑सा॒ प्रावृ॒तासी॑त् प्रा॒क्तो अपा॑चीमनयं॒ तदे॑नाम्
ข้าพเจ้าได้เห็นหญิงสาวผู้ยังมีชีวิต ถูกนำออกมาจากหมู่ผู้ตาย ถูกคุ้มกันพาออกไป เมื่อเธอถูกปกคลุมด้วยความมืดอันบอดบังแล้ว ข้าพเจ้าจึงนำเธอไปข้างหน้า ให้พ้นจากทางที่ย้อนกลับนั้น
Mantra 4
प्र॒जा॒न॒त्यऽघ्न्ये जीवलो॒कं दे॒वानां॒ पन्था॑मनुसं॒चर॑न्ती । अ॒यं ते॒ गोप॑ति॒स्तं जु॑षस्व स्व॒र्गं लो॒कमधि॑ रोहयैनम्
โอ้แม่โคผู้ไม่พึงฆ่า (aghnyā) ผู้รู้แจ้งโลกของผู้มีชีวิต เจ้าย่างไปตามลำดับกาลบนหนทางของเหล่าเทพ. นี่คือเจ้าแห่งฝูงโคเพื่อเจ้า—จงรับเขาด้วยความยินดีเถิด; จงให้เขาขึ้นสู่โลกสวรรค์เบื้องบน.
Mantra 5
उप॒ द्यामुप॑ वेत॒समव॑त्तरो न॒दीना॑म्। अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि
ขึ้นไปถึงฟ้า ขึ้นไปถึงกออ้อ (vetasa); แล้วเจ้าจงลงไปสู่สายน้ำทั้งหลาย. โอ อัคนี (Agni) เจ้าเป็นน้ำดีของน่านน้ำ คือแก่นฤทธิ์อันเข้มข้นของมัน.
Mantra 6
यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ । क्याम्बू॒रत्र॑ रोहतु शाण्डदू॒र्वा व्य॒ऽल्कशा
ผู้ใดที่เจ้า โอ อัคนี (Agni) ได้เผาผลาญจนสิ้น—ผู้นั้นเจ้าจงทำให้เย็นลง และวางคืนให้อีกครั้ง. ขอให้ kyāmbū งอกขึ้น ณ ที่นี้; ขอให้ śāṇḍa-dūrvā แตกหน่อ แผ่กว้างออกไป.
Mantra 7
इ॒दं त॒ एकं॑ प॒र ऊ॑ त॒ एकं॑ तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ सं वि॑शस्व । सं॒वेश॑ने त॒न्वा॒३ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वानां॑ पर॒मे स॒धस्थे॑
นี่เป็นส่วนหนึ่งเพื่อเจ้า และโน้นก็เป็นส่วนหนึ่งเพื่อเจ้า; ด้วยแสงที่สาม จงเข้าสู่ความครบถ้วน. ในยามเข้าสู่ที่พำนัก จงงามผ่องในกายของตน; ในที่นั่งสูงสุดแห่งสภาเทพทั้งหลาย จงเป็นผู้เป็นที่รัก.
Mantra 8
उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॒वौकः॑ कृणुष्व सलि॒ले स॒धस्थे॑ । तत्र॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः सं सोमे॑न॒ मद॑स्व॒ सं स्व॒धाभिः॑
จงลุกขึ้น จงก้าวออกไป; จงสร้างที่พำนักอันไหลรินให้ตน และตั้งที่นั่งของตนไว้ในสายน้ำ. ณ ที่นั้น เจ้าจงสอดคล้องกับบรรพชน (Pitṛ); จงรื่นรมย์ร่วมกับโสมะ (Soma) และจงรื่นรมย์ร่วมกับสวธา (svadhā: พลังแห่งเครื่องบูชาและของถวาย).
Mantra 9
प्र च्य॑वस्व त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ मा ते॒ गात्रा॒ वि हा॑यि॒ मो शरी॑रम्। मनो॒ निवि॑ष्टमनु॒संवि॑शस्व॒ यत्र॒ भूमे॑र्जु॒षसे॒ तत्र॑ गच्छ
จงออกไปเถิด; จงรวบรวมตนทั้งสิ้นให้ครบถ้วน—อย่าให้แขนขาของเจ้ากระจัดกระจาย อย่าให้กายของเจ้าขาดหายเลย. ขอให้จิตของเจ้า ซึ่งตั้งมั่นแล้ว เข้าสู่ภาวะต่อเนื่องโดยสมบูรณ์; ณ ที่ใดในแผ่นดิน (ภูมิ) ที่เจ้าพอใจ ณ ที่นั้นจงไป
Mantra 10
वर्च॑सा॒ मां पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॒ अञ्ज॑न्तु दे॒वा मधु॑ना घृ॒तेन॑ । चक्षु॑षे मा प्रत॒रं ता॒रय॑न्तो ज॒रसे॑ मा ज॒रद॑ष्टिं वर्धन्तु
ขอเหล่าบิดรผู้เป็นสุขด้วยโสมเจิมข้าพเจ้าด้วยรัศมี; ขอเหล่าเทพเจิมด้วยน้ำผึ้งและฆี (เนยใส). เมื่อพาข้าพเจ้าข้ามไปโดยสวัสดิ์สู่การเห็นอันกระจ่างกว่าเดิม ขอพวกท่านเพิ่มพูนความชราแก่ข้าพเจ้า—คือพละกำลังอันมั่นคงแห่งวัยชรา.
Mantra 11
वर्च॑सा॒ मां सम॑नक्त्व॒ग्निर्मे॒धां मे॒ विष्णु॒र्न्यऽनक्त्वा॒सन्। र॒यिं मे॒ विश्वे॒ नि य॑च्छन्तु दे॒वाः स्यो॒ना मापः॒ पव॑नैः पुनन्तु
ขออัคนีเจิมข้าพเจ้าทั้งสิ้นด้วยรัศมี; ขอวิษณุเจิมปัญญาศักดิ์สิทธิ์ (เมธา) ของข้าพเจ้าไว้ภายในปาก. ขอเทพทั้งปวงสถาปนาทรัพย์ (รายิ) แก่ข้าพเจ้า; และขอเหล่าน้ำผู้เกื้อกูลชำระข้าพเจ้าด้วยการชำระล้างของตน.
Mantra 12
मि॒त्रावरु॑णा॒ परि॒ माम॑धातामादि॒त्या मा॒ स्वर॑वो वर्धयन्तु । वर्चो॑ म इन्द्रो॑ न्यनक्तु॒ हस्त॑योर्ज॒रद॑ष्टिं मा सवि॒ता कृ॑णोतु
ขอมิตร-วรุณะตั้งข้าพเจ้าไว้โดยรอบด้วยการคุ้มครอง; ขอเหล่าอาทิตยะเพิ่มพูนความสมบูรณ์แห่งเสียงของข้าพเจ้า. ขออินทราประทับรัศมีของข้าพเจ้าไว้ในมือทั้งสอง; และขอสะวิตฤทำให้ข้าพเจ้ามีพละกำลังอันมั่นคงแห่งวัยชรา.
Mantra 13
यो म॒मार॑ प्रथ॒मो मर्त्या॑नां॒ यः प्रे॒याय॑ प्रथ॒मो लो॒कमे॒तम्। वै॒व॒स्व॒तं सं॒गम॑नं॒ जना॑नां य॒मं राजा॑नं ह॒विषा॑ सपर्यत
ผู้นั้นผู้เป็นมรรตยะทั้งหลายที่ตายก่อนเป็นคนแรก ผู้จากไปก่อนเป็นคนแรกสู่โลกนี้—ไววัสวตะ (Vaivasvata) สถานที่ชุมนุมของมนุษย์—พระราชายมะ (Yama) จงบูชาท่านด้วยเครื่องบูชา (havis) เถิด.
Mantra 14
परा॑ यात पितर॒ आ च॑ याता॒यं वो॑ य॒ज्ञो मधु॑ना॒ सम॑क्तः । द॒त्तो अ॒स्मभ्यं॒ द्रवि॑णे॒ह भ॒द्रं र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
จงไปเถิด บรรพชนทั้งหลาย; แต่ขอจงกลับมาอีกครั้ง: ยัญญะของท่านทั้งหลายนี้ชโลมไว้ทั่วด้วยความหวานดุจน้ำผึ้ง. ณ ที่นี้ทรัพย์มงคลได้มอบแก่พวกเราแล้ว: ขอท่านจงตั้งไว้ให้เรา ทั้งทรัพย์และความมั่งคั่งอันเปี่ยมด้วยวีรชนทั้งปวง.
Mantra 15
कण्वः॑ क॒क्षीवा॑न् पुरुमी॒ढो अ॒गस्त्यः॑ श्या॒वाश्वः॒ सोभ॑र्यर्च॒नानाः॑ । वि॒श्वामि॑त्रो॒ऽयं ज॒मद॑ग्नि॒रत्रि॒रव॑न्तु नः क॒श्यपो॑ वा॒मदे॑वः
ขอให้ กัณวะ (Kaṇva), กักษีวาน (Kakṣīvān), ปุรุมีḍหะ (Purumīḍha), อคัสตยะ (Agastya), ศฺยาวาศวะ (Śyāvāśva), โสภริ (Sobhari)—เหล่านักขับสรรเสริญ; และวิศวามิตร (Viśvāmitra) ผู้สถิต ณ ที่นี้ พร้อมทั้งชามทัคนิ (Jamadagni) และอัตริ (Atri)—จงเป็นผู้เกื้อหนุนแก่เรา; ทั้งกัศยปะ (Kaśyapa) และวามเทวะ (Vāmadeva) ด้วยเถิด.
Mantra 16
विश्वा॑मित्र॒ जम॑दग्ने॒ वसि॑ष्ठ॒ भर॑द्वाज॒ गोत॑म॒ वाम॑देव । श॒र्दिर्नो॒ अत्रि॑रग्रभी॒न्नमो॑भिः॒ सुसं॑शासः॒ पित॑रो मृ॒डता॑ नः
โอ วิศวามิตร (Viśvāmitra), ชามทัคนิ (Jamadagni), วสิษฐะ (Vasiṣṭha), ภรทวาชะ (Bharadvāja), โคตมะ (Gotama), วามเทวะ (Vāmadeva)เอ๋ย; อัตริ (Atri) ได้ยึดเอาเครื่องคุ้มครองให้เราไว้ด้วยนมสฺ (นอบน้อม) ทั้งหลาย. โอ ปิตฤ (Pitṛ) บรรพชนผู้จัดวางดีแล้ว จงเมตตาแก่เราเถิด.
Mantra 17
क॒स्ये मृ॒जाना॒ अति॑ यन्ति रि॒प्रमायु॒र्दधा॑नाः प्रत॒रं नवी॑यः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॑ धने॒नाध॑ स्याम सुर॒भयो॑ गृ॒हेषु॑
คนเหล่านี้เป็นของผู้ใดเล่า? เขาทั้งหลายชำระตนแล้วก้าวข้ามมลทิน แบกไว้ซึ่งอายุ (āyus) มุ่งไปสู่ความก้าวหน้าที่ใหม่ยิ่งกว่า. เมื่อเจริญงอกงามด้วยบุตรหลานและทรัพย์สินแล้ว ขอให้เราเป็นผู้หอมกรุ่นด้วยสิริมงคลภายในเรือนของเรา.
Mantra 18
अ॒ञ्जते॒ व्यऽञ्जते॒ सम॑ञ्जते॒ क्रतुं॑ रिहन्ति॒ मधु॑ना॒भ्यऽञ्जते । सिन्धो॑रुच्छ्वा॒से प॒तय॑न्तमु॒क्षणं॑ हिरण्यपा॒वाः प॒शुमा॑सु गृह्णते
เขาทั้งหลายเจิม เขาเจิมไปทั่ว เขาเจิมโดยสิ้นเชิง; เขาเลียเจตนา (ครตุ) ด้วยความหวาน และเจิมทับด้วยน้ำผึ้ง. ในลมหายใจที่พุ่งขึ้นของสินธุ (Sindhu) เขาทั้งหลายฉวยโคผู้บินผู้นั้น; ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ดุจทองคำรับเขาไว้ท่ามกลางทรัพย์คือฝูงสัตว์เลี้ยง.
Mantra 19
यद् वो॑ मु॒द्रं पि॑तरः सो॒म्यं च॒ तेनो॑ सचध्वं॒ स्वय॑शसो॒ हि भू॒त। ते अ॑र्वाणः कवय॒ आ शृ॑णोत सुविद॒त्रा वि॒दथे॑ हू॒यमा॑नाः
โอ้บรรพชนทั้งหลาย เครื่องหมายประทับ (mudrā) ของท่าน และนิมิตที่ทำให้โสมะ (Soma) ชื่นบานนั้นคือสิ่งใด—ด้วยนิมิตนั้นจงคบหาและร่วมสถิตเถิด เพราะท่านทั้งหลายมีเกียรติยศที่ได้มาด้วยตนเอง. โอ้ผู้ว่องไว โอ้ฤๅษีผู้รู้ จงสดับมาทางนี้; โอ้ผู้ให้ทานอันดี ผู้ถูกเชื้อเชิญในสภาพิธี (vidatha).
Mantra 20
ये अत्र॑यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वा इ॒ष्टाव॑न्तो राति॒षाचो॒ दधा॑नाः । दक्षि॑णावन्तः सु॒कृतो॒ य उ॒ स्थासद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम्
โอ้เหล่าอัตริ (Atri) โอ้เหล่าอังคิรส (Aṅgiras) โอ้เหล่านวคฺวะ (Navagva)—ผู้มั่งคั่งด้วยการบูชายัญ ผู้ถือครองชัยแห่งการได้ทาน. ผู้มีทักษิณา (dakṣiṇā) คือค่าบูชา ผู้กระทำความดี—เมื่อท่านทั้งหลายเป็นเช่นนั้นจริง จงนั่งลงบนหญ้าศักดิ์สิทธิ์ (barhis) นี้ และเสวยความรื่นรมย์ของท่านเถิด.
Mantra 21
अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शशा॒नाः । शुचीद॑य॒न् दीध्य॑त उक्थ॒शासः॒ क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन्
แล้วดังที่บรรพชนของเราในกาลก่อน—ผู้โบราณทั้งหลาย—ได้กระทำไว้ โอ้อัคนี (Agni) เขาทั้งหลายใคร่หา ฤตะ (ṛta) คือความเที่ยงธรรมแห่งระเบียบจักรวาล ชำระตนให้บริสุทธิ์และส่องประกาย; ในฐานะผู้ประกาศบทสรรเสริญ (uktha-śāsa) เขาทั้งหลายผ่าแผ่นดิน และขับไล่สิ่งสีแดงเรื่อ (อรุณรุ่ง) ให้ไกลออกไป.
Mantra 22
सु॒कर्मा॑नः सु॒रुचो॑ देव॒यन्तो॒ अयो॒ न दे॒वा जनि॑मा॒ धम॑न्तः । शु॒चन्तो॑ अ॒ग्निं वा॑वृ॒धन्त॒ इन्द्र॑मु॒र्वीं गव्यां॑ परि॒षदं॑ नो अक्रन्
ผู้ทำกรรมดี ผู้ส่องสว่างงดงาม ผู้มุ่งสู่เทพทั้งหลาย—ดุจเทพผู้ตีเหล็ก เขาทั้งหลายตีแต่งแม้แต่ “การบังเกิด” เอง. ด้วยความบริสุทธิ์เขาเพิ่มพูนอัคนี (Agni) และเพิ่มพูนอินทระ (Indra); และเพื่อพวกเรา เขาสร้างคอกกว้างอุดมด้วยโค และที่นั่งแห่งการชุมนุม.
Mantra 23
आ यू॒थेव॑ क्षु॒मति॑ प॒श्वो अ॑ख्यद् दे॒वानां॒ जनि॒मान्त्यु॒ग्रः । मर्ता॑सश्चिदु॒र्वशी॑रकृप्रन् वृ॒धे चि॑द॒र्य उप॑रस्या॒योः
ดุจฝูงสัตว์อันมีกำลังที่เคลื่อนออกมา “การบังเกิด” ทั้งหลายของเทพก็ปรากฏแก่สายตา—ทรงฤทธิ์ยิ่งนัก. แม้มนุษย์ก็ยังสร้างอุรวศี (Urvaśī) ทั้งหลายขึ้น; เพื่อความเจริญงอกงาม—แม้ชาวอารยะ (Ārya) ผู้สืบสายอายุ (Āyu) อันสูงยิ่งก็เช่นนั้น.
Mantra 24
अक॑र्म ते॒ स्वप॑सो अभूम ऋ॒तम॑वस्रन्नु॒षसो॑ विभा॒तीः । विश्वं॒ तद् भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑
เราทั้งหลายได้บำเพ็ญกิจอันให้ผลดีเพื่อท่านแล้ว; อุษัส (รุ่งอรุณอันเรืองรอง) ได้คลี่เผย ṛta (ระเบียบศักดิ์สิทธิ์/ธรรมแห่งพิธี) ให้ปรากฏ. สิ่งใดเป็นมงคลทั้งปวง ย่อมเป็นสิ่งที่เหล่าเทพเกื้อหนุน: ขอให้เราใน vidatha (สภาพิธีอันศักดิ์สิทธิ์) กล่าวถ้อยคำอันยิ่งใหญ่ เป็นผู้มั่งคั่งด้วยบุตรผู้กล้าดีงาม.
Mantra 25
इन्द्रो॑ मा म॒रुत्वा॒न् प्राच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ขอให้อินทระพร้อมด้วยมารุต คุ้มครองข้าจากทิศตะวันออก; และขอให้แผ่นดินซึ่งหลุดจากแขนของข้า ปกคลุมอยู่เหนือข้าดุจท้องฟ้า. เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดทางเดิน—ผู้มีส่วนแห่งเครื่องบูชาในหมู่เทพ: ขอให้ท่านทั้งหลายยืนอยู่ ณ ที่นี้.
Mantra 26
धा॒ता मा॒ निरृ॑त्या॒ दक्षि॑णाया दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ขอให้ธาตฤ (Dhātṛ) คุ้มครองข้าจากนิรฤติ (Nirṛti—ความเสื่อมและอัปมงคล) จากทิศใต้; และขอให้แผ่นดินซึ่งหลุดจากแขนของข้า ปกคลุมอยู่เหนือข้าดุจท้องฟ้า. เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดทางเดิน—ผู้มีส่วนแห่งเครื่องบูชาในหมู่เทพ: ขอให้ท่านทั้งหลายยืนอยู่ ณ ที่นี้.
Mantra 27
अदि॑तिर्मादि॒त्यैः प्र॒तीच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ขอให้อทิติ (Aditi) พร้อมด้วยเหล่าอาทิตยะ (Ādityas) ปกปักรักษาข้าพเจ้าจากทิศตะวันตก; และขอให้แผ่นดิน—ซึ่งหลุดจากแขนของข้าพเจ้า—อยู่เหนือข้าพเจ้าดุจดังท้องฟ้า. เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดระเบียบหนทาง—ผู้มีส่วนแห่งเครื่องบูชาในหมู่เทพทั้งหลาย; ขอให้ท่านทั้งหลายยืนอยู่ ณ ที่นี้.
Mantra 28
सोमो॑ मा॒ विश्वै॑र्दे॒वैरुदी॑च्या दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ขอให้โสมะ (Soma) พร้อมด้วยเทพทั้งปวง ปกปักรักษาข้าพเจ้าจากทิศเหนือ; และขอให้แผ่นดิน—ซึ่งหลุดจากแขนของข้าพเจ้า—อยู่เหนือข้าพเจ้าดุจดังท้องฟ้า. เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดระเบียบหนทาง—ผู้มีส่วนแห่งเครื่องบูชาในหมู่เทพทั้งหลาย; ขอให้ท่านทั้งหลายยืนอยู่ ณ ที่นี้.
Mantra 29
ध॒र्ता ह॑ त्वा ध॒रुणो॑ धारयाता ऊ॒र्ध्वं भा॒नुं स॑वि॒ता द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ขอ “ผู้ทรงไว้” (Dhṛtā) — คือ “ผู้ค้ำจุนมั่นคง” (Dharuṇa) — จงยึดเหนี่ยวท่านไว้ให้แน่น; สวิตฤ (Savitar) ได้ยกคานแห่งรัศมีขึ้นสูง ดุจท้องฟ้าอยู่เบื้องบน. เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดระเบียบหนทาง—ผู้มีส่วนในเครื่องบูชา (huta); ขอท่านทั้งหลายจงสถิตอยู่ ณ ที่นี้.
Mantra 30
प्राच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ในทิศตะวันออก เบื้องหน้า ในที่ซึ่งล้อมคุ้มกันไว้ เราวางท่านลงด้วย svadhā — ปล่อยจากวงแขน — ลงบนแผ่นดิน ดังที่ท้องฟ้าตั้งอยู่เบื้องบน. เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดระเบียบหนทาง—ผู้มีส่วนในเครื่องบูชา (huta); ขอท่านทั้งหลายจงสถิตอยู่ ณ ที่นี้.
Mantra 31
दक्षि॑णायां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ในทิศใต้ เบื้องหน้า ในที่ซึ่งล้อมคุ้มกันไว้ เราวางท่านลงด้วย svadhā — ปล่อยจากวงแขน — ลงบนแผ่นดิน ดังที่ท้องฟ้าตั้งอยู่เบื้องบน. เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดระเบียบหนทาง—ผู้มีส่วนในเครื่องบูชา (huta); ขอท่านทั้งหลายจงสถิตอยู่ ณ ที่นี้.
Mantra 32
प्र॒तीच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ในทิศตะวันตก เบื้องหน้า โดยล้อมไว้รอบด้าน ใน svadhā ข้าพเจ้าวางท่านลง—ผู้ที่หลุดจากอ้อมแขน—ลงบนแผ่นดิน ดังที่ฟ้าสถิตอยู่เหนือแผ่นดินนั้น เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดระเบียบหนทาง ผู้มีส่วนในเครื่องบูชา (huta): ขอท่านทั้งหลายจงสถิตอยู่ ณ ที่นี้
Mantra 33
उदी॑च्यां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ในทิศเหนือ เบื้องหน้า โดยล้อมไว้รอบด้าน ใน svadhā ข้าพเจ้าวางท่านลง—ผู้ที่หลุดจากอ้อมแขน—ลงบนแผ่นดิน ดังที่ฟ้าสถิตอยู่เหนือแผ่นดินนั้น เราบูชาเหล่าผู้จัดระเบียบโลก ผู้จัดระเบียบหนทาง ผู้มีส่วนในเครื่องบูชา (huta): ขอท่านทั้งหลายจงสถิตอยู่ ณ ที่นี้
Mantra 34
ध्रु॒वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ในทิศอันมั่นคงดุจเดิมแต่ก่อน ถูกห่อหุ้มด้วย Svadhā ข้าพเจ้าตั้งท่านไว้—พ้นจากอ้อมแขนของมนุษย์ผู้มรณะ—บนแผ่นดิน ราวกับสูงเด่นดุจสวรรค์เบื้องบน เราบูชาเหล่าผู้สร้างโลก ผู้สร้างหนทาง ผู้มีส่วนในเครื่องบูชาที่ถวายแด่เทพทั้งหลาย ขอท่านทั้งหลายจงมาสถิต ณ ที่นี้
Mantra 35
ऊ॒र्ध्वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ในทิศเบื้องบนดุจเดิมแต่ก่อน ถูกห่อหุ้มด้วย Svadhā ข้าพเจ้าตั้งท่านไว้—พ้นจากอ้อมแขนของมนุษย์ผู้มรณะ—บนแผ่นดิน ราวกับสูงเด่นดุจสวรรค์เบื้องบน เราบูชาเหล่าผู้สร้างโลก ผู้สร้างหนทาง ผู้มีส่วนในเครื่องบูชาที่ถวายแด่เทพทั้งหลาย ขอท่านทั้งหลายจงมาสถิต ณ ที่นี้
Mantra 36
ध॒र्तासि॑ ध॒रुणो॑ऽसि॒ वंस॑गोऽसि
ท่านคือผู้ทรงไว้; ท่านคือที่ค้ำจุนอันมั่นคง; ท่านคือที่พักพิงอันสงบ.
Mantra 37
उ॒द॒पूर॑सि मधु॒पूर॑सि वात॒पूर॑सि
ท่านเต็มเปี่ยมด้วยน้ำ; ท่านเต็มเปี่ยมด้วยความหวาน (น้ำผึ้ง); ท่านเต็มเปี่ยมด้วยลมหายใจ (วายุ).
Mantra 38
इ॒तश्च॑ मा॒मुत॑श्चावतां य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदै॒तम्। प्र वां॑ भर॒न् मानु॑षा देव॒यन्तो॒ आ सी॑दतां॒ स्वमु॑ लो॒कं विदा॑ने
ขอให้ทั้งจากฟากนี้และฟากนั้น—ประหนึ่งอยู่ในแดนของยมะ (Yama)—คู่ผู้เพียรพยายามทั้งสองจงคุ้มครองข้าพเจ้า เมื่อมนุษย์ผู้แสวงหาเทพทั้งหลายอุ้มพาผู้นี้ออกไป. ขอให้เขาทั้งสองนั่งลง เมื่อได้รู้และพบโลกของตนเอง—แดนที่ควรแก่ตน.
Mantra 39
स्वास॑स्थे भवत॒मिन्द॑वे नो यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भिः । वि श्लोक॑ एति प॒थ्येऽव सू॒रिः शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑स ए॒तत्
โอ้ อินทุ (Indu) ขอท่านจงอยู่ในสภาพอันผาสุกมั่นคงเพื่อเรา; เพื่อการเทียมแอกของท่านทั้งสอง เราน้อมถวายพรหมัน (brahman) อันโบราณด้วยนมัสการอันเคารพ. ถ้อยประกาศแผ่ไปตามหนทางอันเกื้อกูล (pathya); ขอเหล่าอมฤตะ (amṛta) ทั้งปวงจงสดับถ้อยนี้เถิด.
Mantra 40
त्रीणि॑ प॒दानि॑ रु॒पो अन्व॑रोह॒च्चतु॑ष्पदी॒मन्वैतद् व्र॒तेन॑ । अ॒क्षरे॑ण॒ प्रति॑ मिमीते अ॒र्कमृ॒तस्य॒ नाभा॑व॒भि सं पु॑नाति
รูป (rūpa) นั้นก้าวขึ้นสามก้าวตามลำดับ; ฉันท์สี่บาทก็ตามสิ่งนี้ด้วยวรตะ (vrata) อันศักดิ์สิทธิ์. ด้วยอักษระ (akṣara) อันไม่เสื่อม เขาวัดบทสรรเสริญ (arka) ให้ถ่วงดุล; ณ นาภีแห่งฤตะ (ṛta) เขาชำระให้บริสุทธิ์โดยสิ้นเชิง.
Mantra 41
दे॒वेभ्यः॒ कम॑वृणीत मृ॒त्युं प्र॒जायै॒ किम॒मृतं॒ नावृ॑णीत । बृह॒स्पति॑र्य॒ज्ञम॑तनुत॒ ऋषिः॑ प्रि॒यां य॒मस्त॒न्व॑१मा रि॑रेच
เพื่อเหล่าเทพ ใครเล่าจึงเลือกความตายให้แก่ประชา (prajā)? ไฉนจึงไม่เลือกอมฤตะ (amṛta)? ฤษิ (ṛṣi) พฤหสปติ (Bṛhaspati) แผ่ขยายยัชญะ (yajña); ยมะ (Yama) ละวางกายอันเป็นที่รักของตน.
Mantra 42
त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दोऽवा॑ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा। प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑
โอ อัคนี ผู้เป็นชาตเวทัส ผู้ได้รับการสรรเสริญ ท่านได้ทำให้เครื่องบูชาหอมกรุ่น แล้วนำเครื่องบูชานั้นลงไปและมอบแก่บรรพชนด้วยสวธา (svadhā); บรรพชนทั้งหลายได้เสวยแล้ว. ขอท่านเถิด โอ เทวะ จงเสวยหาวิส (havīs) อันตระเตรียมไว้อย่างดีเถิด
Mantra 43
आसी॑नासो अरु॒णीना॑मु॒पस्थे॑ र॒यिं ध॑त्त दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य । पु॒त्रेभ्यः॑ पितर॒स्तस्य॒ वस्वः॒ प्र य॑च्छत॒ त इ॒होर्जं॑ दधात
เหล่าท่านผู้เป็นบรรพชน ผู้ประทับนั่งในตักแห่งเหล่าผู้แดงเรื่อ (อรุณี) จงประทานทรัพย์สมบัติแก่ปุถุชนผู้ถวายบูชา. โอ บรรพชนผู้มั่งคั่ง จงมอบทรัพย์นั้นออกไปแก่บุตรทั้งหลายของเขา; ขอให้พวกเขาตั้งมั่นไว้ ณ ที่นี้ซึ่งโภชนาการและพละกำลัง
Mantra 44
अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑सदः सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्तो ह॒वींषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्हिषि॑ र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
โอ้บรรพชนผู้ได้รับส่วนที่อัคนี (Agni) ได้เสวยแล้ว จงมาที่นี่เถิด; จงนั่งลงทีละที่นั่ง โอ้ผู้ได้รับการนำทางอันดี. ในฐานะผู้เสวย จงเสวยเครื่องบูชาที่จัดวางอย่างถูกต้องบนหญ้าพิธี (barhis) และโปรดประทานทรัพย์แก่เรา พร้อมทั้งลูกหลานผู้กล้าหาญครบถ้วน.
Mantra 45
उप॑हूता नः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्येऽषु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ तेऽवन्त्व॒स्मान्
บรรพชนของเราทั้งหลาย ผู้ควรแก่โสมะ (Soma) ได้รับเชิญแล้ว จงรีบมาสู่บัรหิษ (barhis) คือที่ปูหญ้าพิธี มาสู่ที่วางอันเป็นที่รักและทรงคุณค่า ขอให้ท่านทั้งหลายมาที่นี่ ขอให้ท่านทั้งหลายฟังที่นี่ ขอให้ท่านทั้งหลายกล่าวด้วยอำนาจ ขอให้ท่านทั้งหลายช่วยและคุ้มครองเรา
Mantra 46
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा अ॑नूजहि॒रे सो॑मपी॒थं वसि॑ष्ठाः । तेभि॑र्य॒मः सं॑ररा॒णो ह॒वींष्यु॒शन्नु॒शद्भिः॑ प्रतिका॒मम॑त्तु
ผู้ที่เป็นบรรพชนของบิดาเรา ผู้ที่เป็นปู่ย่าตายายของเรา ผู้ที่สืบต่อกันไปถึงการดื่มโสมะ (Soma) — ผู้ประเสริฐยิ่ง ขอให้ยมะ (Yama) ชื่นบานร่วมกับท่านทั้งหลาย แล้วเสวยเครื่องบูชา ด้วยความปรารถนาของตนเอง ร่วมกับผู้ปรารถนา ให้เป็นไปตามความประสงค์ของแต่ละคน
Mantra 47
ये ता॑तृ॒षुर्दे॑व॒त्रा जेह॑माना होत्रा॒विदः॒ स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आग्ने॑ याहि स॒हस्रं॑ देवव॒न्दैः स॒त्यैः क॒विभि॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
ผู้ที่กระหายมุ่งสู่เทพเจ้า เร่งรุดไป—ผู้รู้กิจของโหตฤ (Hotṛ) ผู้แต่งสรรเสริญด้วยบทเพลง ผู้ขัดเกลาสโตมะด้วยอัรกะ (arka) อัคนี (Agni) เอ๋ย จงมาที่นี่เถิด พร้อมด้วยผู้สรรเสริญเทพนับพัน พร้อมด้วยกวีผู้สัตย์จริง พร้อมด้วยฤๅษิ (ṛṣi) ผู้เห็นแจ้ง พร้อมด้วยบัณฑิตผู้ประทับนั่ง ณ ฆัรมะ (gharma)
Mantra 48
ये स॒त्यासो॑ हवि॒रदो॑ हवि॒ष्पा इन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॑ तु॒रेण॑ । आग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाङ् परैः॒ पूर्वै॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
เหล่าผู้สัตย์จริง—ผู้เสวยเครื่องบูชา ผู้พิทักษ์เครื่องบูชา—ร่วมกับอินทระและเทพทั้งหลายขึ้นรถศึกคันเดียวอันรวดเร็ว โอ อัคนี จงมาสู่ทางนี้ พร้อมด้วยผู้ประทานสิ่งดี พร้อมด้วยฤๅษีทั้งภายหลังและภายก่อน พร้อมด้วยมุนีผู้ประทับนั่งในพิธีฆรฺมะ (gharma) แห่งน้ำนมร้อน
Mantra 49
उप॑ सर्प मा॒तरं॒ भूमि॑मे॒तामु॑रु॒व्यच॑सं पृथि॒वीं सु॒शेवा॑म्। ऊर्ण॑म्रदाः पृथि॒वी दक्षि॑णावत ए॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त्
จงคลานเข้าไปใกล้แม่ธรณีองค์นี้—ผู้แผ่กว้าง ผู้กว้างใหญ่ ผู้เปี่ยมเมตตา. แผ่นดินนุ่มดุจขนแกะ และอุดมด้วยสิริมงคลฝ่ายขวา (dakṣiṇā); ขอให้นางคุ้มครองเจ้าในหนทางที่เจ้าก้าวไป เบื้องหน้า.
Mantra 50
उच्छ्व॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा नि बा॑धथाः सूपाय॒नास्मै॑ भव सूपसर्प॒णा। मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्येऽनं भूम ऊर्णुहि
โอ้แผ่นดิน จงยกตัวขึ้นเถิด อย่ากดเขาลง อย่าทำร้ายเขา จงเป็นที่เข้าถึงได้โดยง่าย เป็นที่เข้าใกล้ได้โดยง่ายสำหรับเขา ดุจมารดาใช้ชายผ้าคลุมบุตรของตน ฉันใด โอ้ดินเอ๋ย จงโอบห่อชายผู้นี้ฉันนั้น.
Mantra 51
उ॒च्छ्वञ्च॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम्। ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतः॑ स्यो॒ना वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः स॒न्त्वत्र॑
ขอให้แผ่นดินผู้ผุดลุกขึ้นตั้งมั่น งามและมั่นคง; ขอให้ส่วนที่วัดกำหนดไว้พันส่วนพิงพักอยู่เหนือเธอ. ขอให้เรือนเหล่านั้นที่หยดไหลด้วยฆฤตะ (เนยใส) อันรื่นรมย์เป็นมงคล เป็นที่พึ่งพา เป็นที่คุ้มครองแก่เขา ณ ที่นี้ ตลอดทุกวันคืน.
Mantra 52
उत् ते॑ स्तभ्नामि पृथि॒वीं त्वत् परी॒मं लो॒गं नि॒दध॒न्मो अ॒हं रि॑षम्। ए॒तां स्थूणां॑ पि॒तरो॑ धारयन्ति ते॒ तत्र॑ य॒मः साद॑ना ते कृणोतु
ข้าพเจ้าค้ำชูแผ่นดินเพื่อท่าน วางเขตแดนนี้ล้อมรอบท่านไว้—ขออย่าให้ข้าพเจ้าได้รับอันตราย. เสานี้บรรพชน (Pitṛ) ทั้งหลายทรงไว้สูงเพื่อท่าน; ณ ที่นั้นขอให้ยมะ (Yama) จัดทำที่นั่งและที่พำนักแก่ท่าน.
Mantra 53
इ॒मम॑ग्ने चम॒सं मा वि जि॑ह्वरः॑ प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना॑म्। अ॒यं यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑न् दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्
อัคนี (Agni) เอ๋ย อย่าคว่ำหรือทำให้ถ้วยนี้เสียหายเลย; เป็นที่รักของเหล่าเทพ และเป็นที่รักของผู้คู่ควรแก่โสมะ. นี่คือถ้วยแห่งเครื่องดื่มของเทพทั้งหลาย; ขอให้เทพผู้เป็นอมฤตะทั้งหลายยินดีรื่นเริงและเปรมปรีดิ์อยู่ในนั้น.
Mantra 54
अथ॑र्वा पू॒र्णं च॑म॒सं यमिन्द्रा॒याबि॑भर्वा॒जिनी॑वते । तस्मि॒न् कृणोति सुकृ॒तस्य॑ भ॒क्षं तस्मि॒निन्दुः॑ पवते विश्व॒दानी॑म्
อถรรวัน (Atharvan) อุ้มชามที่เต็มเปี่ยมออกมา เพื่อน้อมถวายแด่อินทระ (Indra) ผู้เป็นเจ้าแห่งพลังพิชิต. ในชามนั้นเขาจัดสรรส่วนแห่งบุญกุศลที่กระทำไว้ดี; ในชามนั้นหยดโสมะอันสว่างไสว (Indu) ถูกชำระให้บริสุทธิ์ และประทานของกำนัลไปทั่วทุกทิศ.
Mantra 55
यत् ते॑ कृ॒ष्णः श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒लः स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः । अ॒ग्निष्टद् वि॒श्वाद॑ग॒दं कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा॑ह्म॒णां आ॑वि॒वेश॑
ไม่ว่าเจ้าได้รับบาดเจ็บจากนกสีดำที่จิกตี หรือจากมด หรือจากงู หรือแม้แต่จากสัตว์ร้าย—ขออัคนี (Agni) จงทำสิ่งนั้นให้เป็นยาถอนพิษ (agada) จากทุกทิศทุกทาง; และขอโสมะ (Soma) ด้วย—โสมะผู้ได้เข้าไปสถิตในพราหมณ์ทั้งหลาย (Brāhmaṇa).
Mantra 56
पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं पयः॑ । अ॒पां पय॑सो॒ यत् पय॒स्तेन॑ मा स॒ह शु॑म्भतु
โอ้โอสถทั้งหลายผู้มีน้ำนมอุดม จงทำให้น้ำนมแห่งชีวิตของข้าพเจ้ามีน้ำนมอุดมด้วยเถิด ด้วยน้ำนมซึ่งเป็นน้ำนมของสายน้ำทั้งหลาย—ด้วยน้ำนมนั้น ขอให้มันร่วมกับข้าพเจ้า ทำให้ข้าพเจ้าผ่องใสและแข็งแรง
Mantra 57
इ॒मा नारी॑रविध॒वाः सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सं स्पृ॑शन्ताम्। अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वाः सु॒रत्ना॒ आ रो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे॑
ขอให้สตรีเหล่านี้มิได้เป็นหม้าย เป็นภรรยาดีงาม และให้พวกนางสัมผัสชโลมอย่างเต็มเปี่ยมด้วยอัญชนะ (añjana, ยาทาตา) และสรรปิส (sarpis, เนยใส). ขอให้บรรดามารดาผู้มีชื่อเสียงไร้มลทิน ปราศจากโรค มีรัตนะอันงามสมบูรณ์ จงขึ้นสู่ครรภ์ (yoni) ณ ที่อันเป็นเบื้องหน้า
Mantra 58
सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेने॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्योऽमन्। हि॒त्वाव॒द्यं पुन॒रस्त॒मेहि॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वाऽ सु॒वर्चाः॑
จงไปพร้อมกับบรรพชน จงไปพร้อมกับยมะ (Yama) พร้อมด้วยบุญแห่งพิธีบูชา (iṣṭa) และบุญแห่งการทำความดี–ทาน (pūrta) สู่เวหาสอันสูงสุด. ละทิ้งมลทินทั้งปวง แล้วกลับมายังที่พักอันสงบของเจ้าอีกครั้ง; ขอให้ตนอันรุ่งเรืองก้าวไปโดยพร้อมเพรียงกัน.
Mantra 59
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा य आ॑विवि॒शुरु॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। तेभ्यः॑ स्व॒राडसु॑नीतिर्नो अ॒द्य व॑थाव॒शं त॒न्वः कल्पयाति
บรรดาบิดาของบิดาเรา บรรดาปู่ทวดทั้งหลาย ผู้ล่วงไปแล้วและได้เข้าสู่ห้วงกลางอันกว้างใหญ่ (antarikṣa)—ขอให้ “อสุนนีติ” (Asunīti) ผู้ทรงอำนาจด้วยตนเอง คือการนำทางแห่งชีวิต จัดเตรียมแก่กายของเราในวันนี้ซึ่งสภาพอันไม่ตกอยู่ใต้การบังคับของหนทางนั้น.
Mantra 60
शं ते॑ नीहा॒रो भ॑वतु॒ शं ते॑ प्रु॒ष्वाव॑ शीयताम्। शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादि॑के॒ ह्लादि॑कावति । म॒ण्डू॒क्य॑१प्सु शं भु॑व इ॒मं स्व॑१ग्निं श॑मय
ขอความผาสุกจงมีแก่เจ้า; ขอหมอกจงเป็นของเจ้า. ขอความผาสุกจงมีแก่เจ้า; ขอหยาดน้ำค้างที่โปรยปรายจงซึมลงและสงบลง. โอ้ผู้ทำให้เย็น ผู้เปี่ยมด้วยความเย็น; โอ้ผู้ทำให้ชื่น ผู้เปี่ยมด้วยความชื่น. โอ้ผู้กำเนิดจากน้ำคือกบ จงเป็นเพื่อสันติ; จงระงับไฟอันงามนี้เถิด.
Mantra 61
वि॒वस्वा॑न्नो॒ अभ॑यं कृणोतु॒ यः सु॒त्रामा॑ जी॒रदा॑नुः सु॒दानुः॑ । इ॒हेमे वी॒रा ब॒हवो॑ भवन्तु॒ गोम॒दश्व॑व॒न्मय्य॑स्तु पु॒ष्टम्
ขอวิวัสวันต์ (Vivasvant) โปรดกระทำให้เรามีความไร้ความหวาดกลัว—ท่านเป็นผู้คุ้มครองอันประเสริฐ ผู้มีความอุดมสมบูรณ์ยั่งยืน ผู้ให้ทานอย่างเอื้อเฟื้อ ขอให้วีรชนของเรามีมาก ณ ที่นี้; และขอให้ความเจริญงอกงามและความหล่อเลี้ยงตั้งอยู่ในตัวข้าพเจ้า มั่งคั่งด้วยโค มั่งคั่งด้วยม้า
Mantra 62
वि॒वस्वा॑न् नो अमृत॒त्वे द॑धातु॒ परै॑तु मृ॒त्युर॒मृतं॑ न॒ ऐतु॑ । इ॒मान् र॑क्षतु॒ पुरु॑षा॒ना ज॑रि॒म्णो मो ष्वेऽषा॒मस॑वो य॒मं गुः॑
ขอวิวัสวันต์ (Vivasvant) โปรดตั้งเราไว้ในความเป็นอมตะ; ขอให้ความตายถอยไปไกล—ขอให้ความไม่ตายมาถึงเรา ขอให้ท่านคุ้มครองบุคคลเหล่านี้จากความชราที่บั่นทอน; และขออย่าให้ลมหายใจ (āsavaḥ) ของพวกเขา ซึ่งตั้งอยู่ในที่ของตน ออกไปสู่ยมะ (Yama) เลย
Mantra 63
यो द॒ध्रे अ॒न्तरि॑क्षे॒ न म॒ह्ना पि॑तॄ॒णां क॒विः प्रम॑तिर्मती॒नाम्। तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्
ท่านผู้ซึ่งด้วยความยิ่งใหญ่ได้ตั้งอยู่ในอากาศกลาง (antarikṣa)—เป็นฤๅษีของบรรพชน เป็นปัญญาล่วงหน้าของความคิดทั้งหลาย โอ้เหล่ามิตรแห่งสรรพสิ่ง (Viśvamitrāḥ) จงบูชาท่านนั้นด้วยเครื่องบูชา (havis) ขอให้ยมะ (Yama) องค์นั้นทรงกำหนดหนทางต่อไปให้เรา เพื่อไปสู่ชีวิต
Mantra 64
आ रो॑हत॒ दिव॑मुत्त॒मामृष॑यो॒ मा बि॑भीतन । सोम॑पाः॒ सोम॑पायिन इ॒दं वः॑ क्रियते ह॒विरग॑न्म॒ ज्वोति॑रुत्त॒मम्
พวกท่านจงขึ้นสู่สวรรค์อันสูงสุดเถิด โอ ฤๅษีทั้งหลาย อย่าหวาดกลัวเลย เหล่าผู้ดื่มโสม ผู้เสวยโสม—เครื่องบูชานี้จัดทำเพื่อพวกท่าน; เราได้บรรลุถึงแสงสว่างอันสูงสุดแล้ว
Mantra 65
प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा रोद॑सी वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॑दुप॒मामुदा॑नड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध
อัคนีส่องประกายออกไปด้วยธงหมายอันยิ่งใหญ่; พญาวัวคำรามไปยังสองโลก จากสุดขอบฟ้าแห่งสวรรค์ถึงเขตแดนอันใกล้กว่า เขาพุ่งทะยานขึ้นสูง; ในอ้อมกอดแห่งสายน้ำ ผู้ยิ่งใหญ่ได้เจริญเติบโต
Mantra 66
नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ यत् पत॑न्तं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्षं॒ वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ यो नौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युम्
เมื่อในเพดานฟ้าเขาทั้งหลายแลเห็นท่าน—ผู้มีปีกงาม—โผบินมาใกล้ เขาทั้งหลายรู้จำด้วยใจแล้วเพ่งดูท่าน: ผู้มีปีกทอง ผู้เป็นทูตของวรุณะ (Varuṇa) และของยมะ (Yama) ผู้เป็นนกแห่งลางสำหรับพวกเรา ผู้ท่องไปอย่างรวดเร็ว
Mantra 67
इन्द्र॒ क्रतुं॑ न॒ आ भ॑र पि॒ता पु॒त्रेभ्यो॒ यथा॑ । शिक्षा॑ णो अ॒स्मिन् पु॑रुहूत॒ याम॑नि जी॒वा ज्योति॑रशीमहि
อินทรา (Indra) เอ๋ย จงนำพลังแห่งความมุ่งหมาย (krátu) มาสู่เรา ดังบิดามอบแก่บุตรทั้งหลาย โอ้ผู้ถูกอัญเชิญเนืองนาม ในหนทางนี้จงสั่งสอนเรา: ขอให้เรายังมีชีวิตและบรรลุถึงแสงสว่างนั้น
Mantra 68
अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
หม้อทั้งหลายที่เหล่าเทพได้ตั้งไว้เพื่อท่าน ซึ่งปิดทับด้วยขนมบูชาอปูปะ (apūpa) —ขอให้สิ่งเหล่านั้นเป็นของท่านเถิด: เปี่ยมด้วยสวธา (svadhā) อุดมด้วยน้ำผึ้ง และหยดไหลด้วยฆฤตะ (ghṛta)
Mantra 69
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्रा स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तु वि॒भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
เมล็ดธัญพืชที่ข้าพเจ้าหว่านให้ท่านตามลำดับ ปนงา และอุดมด้วยสวธา (Svadhā)—ขอให้สิ่งเหล่านั้นเป็นของท่าน ทั้งอุดมและทรงฤทธิ์ยิ่ง; ขอให้พระยมราชา (Yama Rājā) ในกาลอันควร รับรู้และยอมรับสิ่งเหล่านั้นเพื่อท่าน.
Mantra 70
पुन॑र्देहि वनस्पते॒ य ए॒ष निहि॑त॒स्त्वयि॑ । यथा॑ य॒मस्य॒ साद॑न॒ आसा॑तै वि॒दथा॒ वद॑न्
โอ้เจ้าแห่งพฤกษา โปรดคืนกลับอีกครั้งเถิด สิ่งนี้ซึ่งถูกวางไว้ภายในท่าน; เพื่อว่าเขาเมื่อกล่าวถ้อยคำแห่งพิธีบัญญัติ (vidatha) จะได้บรรลุถึงที่นั่งของยมะ (Yama).
Mantra 71
आ र॑भस्व जातवेद॒स्तेज॑स्व॒द्धरो॑ अस्तु ते । शरी॑रमस्य॒ सं द॒हाथै॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के
จงฉวยเขาไว้เถิด โอ ชาตเวทัส (Jātavedas); ขอให้กำลังอันรุ่งโรจน์ของท่านมั่นคง. จงเผากายของผู้นี้ให้มอดไหม้สิ้น; แล้วจงตั้งเขาไว้จริงแท้ในโลกของผู้ทำความดี (สุคฤตา, sukṛtā).
Mantra 72
ये ते॒ पूर्वे॒ परा॑गता॒ अप॑रे पि॒तर॑श्च॒ ये। तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु श॒तधा॑रा व्युन्द॒ती
บรรดาปิตฤ (บิดาบรรพชน) ของท่าน—ทั้งผู้ก่อนที่ล่วงไปไกลแล้ว และผู้หลังที่ยังมีอยู่—ขอให้รางธารแห่งฆฤตะ (เนยใส, ghṛta) ไหลไปถึงท่านเหล่านั้น เป็นกระแสท่วมร้อยสาย พรั่งพรูแผ่ซ่าน.
Mantra 73
ए॒तदा रो॑ह॒ वय॑ उन्मृजा॒नः स्वा इ॒ह बृ॒हदु॑ दीदयन्ते । अ॒भि प्रेहि॑ मध्य॒तो माप॑ हास्थाः पितॄ॒नां लो॒कं प्र॑थ॒मो यो अत्र॑
จงขึ้นไปสู่สิ่งนี้ เถิด—ชำระกำลังของตนให้ใหม่อีกครั้ง; ของตนเอง ณ ที่นี้ จงส่องประกายด้วยรัศมีอันยิ่งใหญ่. จงก้าวไปหาท่านเหล่านั้นผ่านท่ามกลาง; อย่าได้หลีกออกไป: โลกของปิตฤ—ผู้ใดไปถึงได้ ผู้นั้นเป็นผู้แรก ณ ที่นี้.
Frequently Asked Questions
Aghnyā is the ‘cow not to be slain,’ a symbol of inviolate auspiciousness and right order. Here she functions as a benevolent guide who knows the human world and conducts the deceased along the gods’ path toward heaven.
Yama is portrayed as the first mortal to die and the king of the ancestral realm. Honoring him with havis seeks lawful admission of the deceased into the ancestral gathering-place and prevents disorder for the living.
They recall the Pitṛs as successful ritual workers who strengthened key gods and established a protected, prosperous enclosure for descendants. This frames the funeral rite as part of an ongoing ancestral protection that stabilizes the community after death.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.