Opening the text

Sukta 5.60
Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.60)
Agni (primary), with Maruts invoked in the hymn’s movement
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
ఈ సూక్తం యజ్ఞాన్ని వివేచనతో నడిపించే, యథాస్థానంలో ఆసీనుడైన ఋత్విజుడైన అగ్నిని ఆహ్వానిస్తుంది—ఆయనే యజమాని కర్మాన్ని “వడపోసి” పరిపూర్ణం చేస్తాడు. అనంతరం మరుతులను యాగంలోకి పిలిచి, వారు విజయరథాలవలె స్తోత్రాన్ని ముందుకు మోసుకెళ్లే చలనశక్తిగా నిలుస్తారని చెబుతుంది. యజ్ఞక్రమం (అగ్ని) మరియు తుఫానులాంటి ప్రేరణ (మరుతులు) మధ్య సాగుతూ, చివరికి సోమపానంలో సమ్మేళనం కలుగుతుంది: వైశ్వానర అగ్ని మరుత్గణంతో కలిసి ప్రకాశమయమైన పురోహేవనంలో ఆనందిస్తాడు; సమృద్ధి, సదుద్దీపన, విజయవంతమైన ఆహుతిని స్థిరపరుస్తాడు.
Mantra 1
ईळे अग्निं स्ववसं नमोभिरिह प्रसत्तो वि चयत्कृतं नः । रथैरिव प्र भरे वाजयद्भिः प्रदक्षिणिन्मरुतां स्तोममृध्याम् ॥
నేను స్వవశుడు (స్వయంప్రభావశక్తి గలవాడు) అయిన అగ్నిని నమస్కారకర్మలతో స్తుతిస్తున్నాను. ఆయన ఇక్కడ ముందుభాగంలో ఆసీనుడై, మనం చేసిన కృతిని గ్రహించి సక్రమంగా అమర్చుగాక. బలసంపదను మోసే రథాల వలె, మరుతుల స్తోత్రం దక్షిణాభిముఖమైన (మంగళప్రేరణతో) గమనంతో ముందుకు సాగి వృద్ధి పొందుగాక.
Mantra 2
आ ये तस्थुः पृषतीषु श्रुतासु सुखेषु रुद्रा मरुतो रथेषु । वना चिदुग्रा जिहते नि वो भिया पृथिवी चिद्रेजते पर्वतश्चित् ॥
రుద్రజ మరుతులు తమ చిత్తరువైన, దూరంగా వినిపించే, సుఖగామి రథాలపై నిలిచినప్పుడు—ఓ ఉగ్రులారా, మీ భయంతో అడవులు కూడా వంగిపోతాయి; భూమి కూడా కంపిస్తుంది; పర్వతమూ కంపిస్తుంది.
Mantra 3
पर्वतश्चिन्महि वृद्धो बिभाय दिवश्चित्सानु रेजत स्वने वः । यत्क्रीळथ मरुत ऋष्टिमन्त आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ॥
మహత్తరమైన, ప్రాచీన పర్వతమూ భయపడుతుంది; మీ గర్జనకు దివ్యశిఖరమూ కంపిస్తుంది. ఓ ఋష్టిమంతులైన మరుతులారా, మీరు క్రీడించినప్పుడు, నీళ్లు ఒకే ప్రవాహంగా తోసుకుపోయి పరుగెత్తినట్లే, మీరు సమూహంగా వేగంగా దూసుకుపోతారు.
Mantra 4
वरा इवेद्रैवतासो हिरण्यैरभि स्वधाभिस्तन्वः पिपिश्रे । श्रिये श्रेयांसस्तवसो रथेषु सत्रा महांसि चक्रिरे तनूषु ॥
ఉత్తమ వరులవలె, ధనసంపన్నులైన ఈ (మరుతులు) స్వధా (స్వాభావిక అంతఃశక్తులు) చేత, స్వర్ణంతో, తమ తనువులను మలిచి అలంకరించుకున్నారు. శ్రీ (దీప్తి) కొరకు వారు మరింత శ్రీమంతులవుతారు; రథాలపై బలవంతులై—సమగ్రంగా తమ రూపాలలో మహత్త్వాలను నిర్మించారు.
Mantra 5
अज्येष्ठासो अकनिष्ठास एते सं भ्रातरो वावृधुः सौभगाय । युवा पिता स्वपा रुद्र एषां सुदुघा पृश्निः सुदिना मरुद्भ्यः ॥
ఈ (మరుతులు) ‘జ్యేష్ఠులు’ కూడా కాదు, ‘కనిష్ఠులు’ కూడా కాదు; సోదరులవలె సౌభాగ్యవృద్ధి కోసం కలిసి పెరిగారు. వీరి తండ్రి సదా-యువుడు—స్వపాః (స్వయంసిద్ధ కార్యశక్తి గల) రుద్రుడు; వీరి తల్లి పృశ్ని సుదుఘా (సమృద్ధిగా ప్రసవించే/ఇచ్చే)—మరుతులకు సుదిన (శుభ దీప్త దినం) తెచ్చేది.
Mantra 6
यदुत्तमे मरुतो मध्यमे वा यद्वावमे सुभगासो दिवि ष्ठ । अतो नो रुद्रा उत वा न्वस्याग्ने वित्ताद्धविषो यद्यजाम ॥
హే మరుతులారా, సుభగులారా, మీరు ఉత్తమ ప్రాంతంలో ఉన్నా, మధ్యమంలో ఉన్నా, లేదా అవమ (నిమ్న) ప్రాంతంలో ఉన్నా—దివి-ష్ఠ (దివ్యలోకంలో స్థితులైన)వారై; అందుచేత, హే రుద్రగణమా, మమ్మల్ని కూడా గమనించి తెలుసుకోండి. అలాగే, హే అగ్నీ, మేము యజ్ఞంలో అర్పించే హవిస్ (ఆహుతి) ను నీవు కూడా తెలిసికొనుము.
Mantra 7
अग्निश्च यन्मरुतो विश्ववेदसो दिवो वहध्व उत्तरादधि ष्णुभिः । ते मन्दसाना धुनयो रिशादसो वामं धत्त यजमानाय सुन्वते ॥
హే విశ్వవేదసులైన మరుతులారా! మీరు అగ్నిని దివ్యలోకం నుండి, పై ప్రాంతం నుండి, మీ రథచక్రాల అంచులపై దింపి తెచ్చినప్పుడు—ఆనందంతో, కంపింపజేసే, శత్రునాశకులైన మీరు, సోమాన్ని పిండే యజమానునికి కావలసిన మంగళాన్ని స్థాపిస్తారు.
Mantra 8
अग्ने मरुद्भिः शुभयद्भिॠक्वभिः सोमं पिब मन्दसानो गणश्रिभिः । पावकेभिर्विश्वमिन्वेभिरायुभिर्वैश्वानर प्रदिवा केतुना सजूः ॥
హే అగ్నీ! మరుతులతో—శోభను పెంచే, ఋక్గాయకులు, తమ గణాలలో శ్రీమంతులు—ఆనందంతో సోమాన్ని పానంచేయి. హే వైశ్వానరా! పవిత్రకరమైన, సర్వాన్ని ప్రేరేపించే ప్రాణశక్తులతో, కాంతిధ్వజం (కేతు) వెలిగే అగ్ర-దివలో కలిసి ఉండు.
It asks Agni to recognize and set in order the worshipper’s work, and it brings in the Maruts as the energizing powers that make the praise and the sacrifice move forward successfully.
The hymn treats the Maruts as Agni’s powerful companions in the ritual movement—forces that propel the stoma (hymn) like chariots and share in the Soma-joy, strengthening the rite’s effectiveness.
Vaiśvānara is Agni as the universal fire—present in all beings and worlds—linked with light and purification; here he is asked to unite with the Maruts in the luminous ‘fore-heaven’ as the rite reaches completion.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.