
Sukta 5.60
Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.60)
Agni (primary), with Maruts invoked in the hymn’s movement
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿವೇಕಶೀಲನಾಗಿ, ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಪುರೋಹಿತನಾಗಿ ಆವಾಹಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು ಯಜಮಾನನ ಕರ್ಮವನ್ನು ‘ವಿಂಗಡಿಸಿ’ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ವಿಜಯಿ ರಥಗಳಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಚೇತನಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮರುತ್ಗಣವನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞಕ್ರಮದ (ಅಗ್ನಿ) ಮತ್ತು ಗರ್ಜಿಸುವ ಪ್ರೇರಣೆಯ (ಮರುತರು) ನಡುವೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮಪಾನದಲ್ಲಿ ಏಕತ್ವಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ: ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪೂರ್ವಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ-ವೈಶ್ವಾನರನು ಮರುತ್ಗಣದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸನ್ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಹವಿರರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 1
ईळे अग्निं स्ववसं नमोभिरिह प्रसत्तो वि चयत्कृतं नः । रथैरिव प्र भरे वाजयद्भिः प्रदक्षिणिन्मरुतां स्तोममृध्याम् ॥
ನಾನು ಸ್ವವಸ (ಸ್ವಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕಾರಭರಿತ ಸ್ತುತಿ-ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಇಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ ಆಸೀನನಾದವನು ನಮ್ಮಿಂದ ಕೃತವಾದುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲಿ. ವಾಜ (ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿ) ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವ ರಥಗಳಂತೆ ಮರುತಗಳ ಸ್ತೋಮವು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ ಗತಿಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.
Mantra 2
आ ये तस्थुः पृषतीषु श्रुतासु सुखेषु रुद्रा मरुतो रथेषु । वना चिदुग्रा जिहते नि वो भिया पृथिवी चिद्रेजते पर्वतश्चित् ॥
ರುದ್ರಜನ್ಯ ಮರುತರು ಚಿತ್ತರಂಗದ, ದೂರವರೆಗೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಸುಖಗಾಮಿ ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಾಗ—ಹೇ ಉಗ್ರರೇ—ನಿಮ್ಮ ಭಯದಿಂದ ಅರಣ್ಯಗಳೂ ತಲೆಬಾಗುತ್ತವೆ; ಭೂಮಿಯೂ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಪರ್ವತವೂ.
Mantra 3
पर्वतश्चिन्महि वृद्धो बिभाय दिवश्चित्सानु रेजत स्वने वः । यत्क्रीळथ मरुत ऋष्टिमन्त आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ॥
ಮಹಾನ್, ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ವತವೂ ಭಯಪಡುವುದು; ನಿಮ್ಮ ಸ್ವನದಿಂದ ದ್ಯೌವಿನ ಶಿಖರವೂ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ಋಷ್ಟಿಮಂತರಾದ ಮರುತರೇ, ನೀವು ಕ್ರೀಡಿಸುವಾಗ ನೀವೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಧಾವಿಸುತ್ತೀರಿ—ಒಂದೇ ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಂತೆ.
Mantra 4
वरा इवेद्रैवतासो हिरण्यैरभि स्वधाभिस्तन्वः पिपिश्रे । श्रिये श्रेयांसस्तवसो रथेषु सत्रा महांसि चक्रिरे तनूषु ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರರುಗಳಂತೆ, ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರಾದ ರೈವತಾಸರು (ಮರುತ್ಗಣ) ಸ್ವಧಾಭಿಃ—ತಮ್ಮ ಅಂತರ್ನಿಹಿತ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ—ಹಿರಣ್ಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ತನುವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಗಾಗಿ ಅವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿ, ಸಮಸ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ದೇಹರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 5
अज्येष्ठासो अकनिष्ठास एते सं भ्रातरो वावृधुः सौभगाय । युवा पिता स्वपा रुद्र एषां सुदुघा पृश्निः सुदिना मरुद्भ्यः ॥
ಈ (ಮರುತರು) ‘ಜ್ಯೇಷ್ಠ’ರೂ ಅಲ್ಲ, ‘ಕನಿಷ್ಠ’ರೂ ಅಲ್ಲ; ಸಹೋದರರಂತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ತಂದೆ ಸದಾ ಯುವ—ಸ್ವಪಾ (ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ) ರುದ್ರ; ಇವರ ತಾಯಿ ಪೃಶ್ನಿ ಸುದುಘಾ—ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಲು ಕೊಡುವವಳು—ಮರುತರಿಗೆ ಸುದಿನ, ಶುಭ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದಿನವನ್ನು ತರುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 6
यदुत्तमे मरुतो मध्यमे वा यद्वावमे सुभगासो दिवि ष्ठ । अतो नो रुद्रा उत वा न्वस्याग्ने वित्ताद्धविषो यद्यजाम ॥
ಹೇ ಸುಭಗ ಮರುತರೆ, ನೀವು ಉತ್ತಮದಲ್ಲಿರಲಿ, ಮಧ್ಯಮದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅಥವಾ ವಾವಮ (ಅಧೋ) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರಲಿ—ದಿವಿಷ್ಠ, ಅಂತರಂಗ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ—ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರುದ್ರರೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿರಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಿ. ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಾವು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಹವಿಷನ್ನು ನೀನು ವಿಟ್ಟಾ—ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ.
Mantra 7
अग्निश्च यन्मरुतो विश्ववेदसो दिवो वहध्व उत्तरादधि ष्णुभिः । ते मन्दसाना धुनयो रिशादसो वामं धत्त यजमानाय सुन्वते ॥
ಹೇ ಮರುತರೆ, ವಿಶ್ವವೇದಸರೆ, ನೀವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ದಿವದಿಂದ, ಮೇಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ರಥದ ಅಂಚುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸಿ ತರುವಾಗ—ಆಗ ಹರ್ಷಿತವಾಗಿ, ಹೇ ಧೂನನಾರರೆ, ಶತ್ರುಹಂತಕರೇ, ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಮಂಗಳವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀರಿ.
Mantra 8
अग्ने मरुद्भिः शुभयद्भिॠक्वभिः सोमं पिब मन्दसानो गणश्रिभिः । पावकेभिर्विश्वमिन्वेभिरायुभिर्वैश्वानर प्रदिवा केतुना सजूः ॥
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಮರುತರೊಂದಿಗೆ—ಪ್ರಕಾಶವರ್ಧಕರಾದ, ಋಕ್ಗಾನಿಗಳಾದ, ಗಣಶ್ರೀಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವರೊಂದಿಗೆ—ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು. ಹೇ ವೈಶ್ವಾನರ, ಪಾವಕ, ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸುವ ಆಯುಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶದ ಧ್ವಜ-ಕೇತುವಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರದಿವದಲ್ಲಿ ಸಜೂ (ಒಟ್ಟಾಗಿ) ಇರು.
It asks Agni to recognize and set in order the worshipper’s work, and it brings in the Maruts as the energizing powers that make the praise and the sacrifice move forward successfully.
The hymn treats the Maruts as Agni’s powerful companions in the ritual movement—forces that propel the stoma (hymn) like chariots and share in the Soma-joy, strengthening the rite’s effectiveness.
Vaiśvānara is Agni as the universal fire—present in all beings and worlds—linked with light and purification; here he is asked to unite with the Maruts in the luminous ‘fore-heaven’ as the rite reaches completion.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.