Sukta 60
Sukta 5.60
Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.60)
Agni (primary), with Maruts invoked in the hymn’s movement
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
अस्मिन् सूक्ते अग्निः विवेकी सम्यगासीनो होताऽऽहूयते, यः यजमानस्य कर्म ‘विविच्य’ सम्यक् परिपूर्णं करोति। ततः स्तुतिं जयिनां रथानामिव पुरःसरां कृत्वा मरुतो यज्ञे प्रवर्त्यन्ते, ये वेगवन्तः प्रेरणाशक्तिरूपेण स्तोत्रं वहन्ति। एवं यज्ञस्य ऋतव्यवस्था (अग्निः) च तूर्णप्रेरणा (मरुतः) च मध्ये गत्वा, अन्ते सोमपाने समवायः—अग्निर्वैश्वानरः मरुद्गणेन सह दीप्ते पुरोद्यौःस्थाने प्रमोदते, समृद्धिं सुमतिं च सफलां च हविर्दानं नयति।
Mantras
Mantra 1
ईळे अग्निं स्ववसं नमोभिरिह प्रसत्तो वि चयत्कृतं नः । रथैरिव प्र भरे वाजयद्भिः प्रदक्षिणिन्मरुतां स्तोममृध्याम् ॥
ईळेऽग्निं स्ववसं नमोभिरिह प्रसत्तो विचयत्कृतं नः । रथैरिव प्र भरे वाजयद्भिः प्रदक्षिणिन्मरुतां स्तोममृध्याम् ॥
Mantra 2
आ ये तस्थुः पृषतीषु श्रुतासु सुखेषु रुद्रा मरुतो रथेषु । वना चिदुग्रा जिहते नि वो भिया पृथिवी चिद्रेजते पर्वतश्चित् ॥
आ ये तस्थुः पृषतीषु श्रुतासु सुखेषु रुद्रा मरुतो रथेषु । वना चिदुग्रा जिहते नि वो भिया पृथिवी चिद्रेजते पर्वतश्चित् ॥
Mantra 3
पर्वतश्चिन्महि वृद्धो बिभाय दिवश्चित्सानु रेजत स्वने वः । यत्क्रीळथ मरुत ऋष्टिमन्त आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ॥
पर्वतश्चिन्महि वृद्धो बिभाय दिवश्चित्सानु रेजत स्वने वः । यत्क्रीळथ मरुत ऋष्टिमन्त आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ॥
Mantra 4
वरा इवेद्रैवतासो हिरण्यैरभि स्वधाभिस्तन्वः पिपिश्रे । श्रिये श्रेयांसस्तवसो रथेषु सत्रा महांसि चक्रिरे तनूषु ॥
वराः इव रैवतासः हिरण्यैः स्वधाभिः तन्वः अभि पिपिश्रे। श्रिये श्रेयांसः तवसः रथेषु सत्रा महांसि चक्रिरे तनूषु॥
Mantra 5
अज्येष्ठासो अकनिष्ठास एते सं भ्रातरो वावृधुः सौभगाय । युवा पिता स्वपा रुद्र एषां सुदुघा पृश्निः सुदिना मरुद्भ्यः ॥
अज्येष्ठासः अकनिष्ठासः एते सं भ्रातरः वावृधुः सौभगाय। युवा पिता स्वपा रुद्र एषां सुदुघा पृश्निः सुदिना मरुद्भ्यः॥
Mantra 6
यदुत्तमे मरुतो मध्यमे वा यद्वावमे सुभगासो दिवि ष्ठ । अतो नो रुद्रा उत वा न्वस्याग्ने वित्ताद्धविषो यद्यजाम ॥
यदुत्तमे मरुतो मध्यमे वा यद्वावमे सुभगासो दिवि ष्ठ। अतो नो रुद्रा उत वा न्वस्याग्ने वित्ताद्धविषो यद्यजाम॥
Mantra 7
अग्निश्च यन्मरुतो विश्ववेदसो दिवो वहध्व उत्तरादधि ष्णुभिः । ते मन्दसाना धुनयो रिशादसो वामं धत्त यजमानाय सुन्वते ॥
हे विश्ववेदसो मरुतः! यदा यूयं दिवः उत्तराৎ प्रदेशात् रथचक्रप्रान्तेषु अग्निं वहध्वे, तदा मन्दसानाः धुनयः रिशादसः यूयं सुन्वते यजमानाय वामं धत्त।
Mantra 8
अग्ने मरुद्भिः शुभयद्भिॠक्वभिः सोमं पिब मन्दसानो गणश्रिभिः । पावकेभिर्विश्वमिन्वेभिरायुभिर्वैश्वानर प्रदिवा केतुना सजूः ॥
हे अग्ने! मरुद्भिः शुभयद्भिः ऋक्वभिः गणश्रिभिः मन्दसानः सोमं पिब। हे वैश्वानर! पावकेभिः विश्वमिन्वेभिः आयुभिः केतुना प्रदिवा सजूः भव।
Frequently Asked Questions
It asks Agni to recognize and set in order the worshipper’s work, and it brings in the Maruts as the energizing powers that make the praise and the sacrifice move forward successfully.
The hymn treats the Maruts as Agni’s powerful companions in the ritual movement—forces that propel the stoma (hymn) like chariots and share in the Soma-joy, strengthening the rite’s effectiveness.
Vaiśvānara is Agni as the universal fire—present in all beings and worlds—linked with light and purification; here he is asked to unite with the Maruts in the luminous ‘fore-heaven’ as the rite reaches completion.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.