Sukta 61

Mantra 1

के ष्ठा नरः श्रेष्ठतमा य एकएक आयय । परमस्याः परावतः ॥

హే నర-వీరులారా! మీరు ఎవరు—అత్యుత్తములు—పరమ లోకంలోని అత్యంత దూరమైన ‘పరావత్’ నుండి, ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్కరుగా ఇక్కడికి వచ్చినవారు?

Mantra 2

क्व वोऽश्वाः क्वाभीशवः कथं शेक कथा यय । पृष्ठे सदो नसोर्यमः ॥

మీ అశ్వాలు ఎక్కడ, మీ నియంత్రణ-కయితులు (అభీశవ) ఎక్కడ? మీరు ఎలా సమర్థులు, ఎలా గమనం చేస్తారు—పృష్ఠంపై మీ ఆసనం ఏ విధంగా ఉంది, మరియు మీ గమనమార్గపు యోగం/పరిమాణం (నసోర్యం) ఏమిటి?

Mantra 3

जघने चोद एषां वि सक्थानि नरो यमुः । पुत्रकृथे न जनयः ॥

వారి వెనుక భాగంలో ప్రేరణ ఉంది; వీర నరులు తమ తొడలను విస్తరింపజేస్తారు—పుత్ర-సృష్టి కోసం జనకుల వలె.

Mantra 4

परा वीरास एतन मर्यासो भद्रजानयः । अग्नितपो यथासथ ॥

ముందుకు సాగండి, ఓ వీరులారా; ముందుకు నడవండి, ఓ శుభజన్మ యువకులారా—మీరు ఉన్నట్లుగానే; అగ్ని-తపస్వుల వలె, అగ్ని-తేజంతో దహించుచూ.

Mantra 5

सनत्साश्व्यं पशुमुत गव्यं शतावयम् । श्यावाश्वस्तुताय या दोर्वीरायोपबर्बृहत् ॥

ఆమె అతనికోసం అశ్వ-సంపదను, గో-ధనాన్ని, శతగుణ వృద్ధిని గెలుచింది; శ్యావాశ్వుని స్తుతి కొరకు, బలమైన భుజాల వీరునికి పరాక్రమాన్ని మరింత బలపరిచినది ఆమెనే.

Mantra 6

उत त्वा स्त्री शशीयसी पुंसो भवति वस्यसी । अदेवत्रादराधसः ॥

మరియు నీ కొరకు స్త్రీయే పురుషునికంటే అధిక బలవంతురాలిగా అవుతుంది; అదేవత్ర (దేవరహిత) మరియు అరాధస్ (విజయం లేని/అసమర్థ) జనుల నుండి కాపాడుము.

Mantra 7

वि या जानाति जसुरिं वि तृष्यन्तं वि कामिनम् । देवत्रा कृणुते मनः ॥

వంకర ప్రేరణను, తృష్ణతో ఉప్పొంగే ఉత్సుకతను, కామిన ఆకాంక్షను—ఇవన్నీ గుర్తించి వేరుచేసేది ఆమె; ఆమెనే మనస్సును దేవత్రా—దేవమార్గం వైపు—మళ్లిస్తుంది.

Mantra 8

उत घा नेमो अस्तुतः पुमाँ इति ब्रुवे पणिः । स वैरदेय इत्समः ॥

మరియు నిజంగా పణి ఇలా అంటాడు—“ఇతడు కేవలం మనిషి; అస్తోత (స్తుతింపబడని వాడు); ఇతనికి నమస్ (వందనం) లేదు.” కానీ పోటీ మరియు దానం అనే ఇదే రంగంలో అతడు వారితో సమానుడు.

Mantra 9

उत मेऽरपद्युवतिर्ममन्दुषी प्रति श्यावाय वर्तनिम् । वि रोहिता पुरुमीळ्हाय येमतुर्विप्राय दीर्घयशसे ॥

నాకోసం ఆ యువతి, ప్రకాశమయ శక్తి—ఆనందదాయిని—చీకటిని ఎదుర్కొనే మార్గంలో ముందుకు సాగింది; మరియు ఆ రెండు రోహిత (ఎర్రటి) శక్తులు, బహుకృపాళునికోసం, దీర్ఘవిస్తృత యశస్సు గల విప్రునికోసం, వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లాయి.

Mantra 10

यो मे धेनूनां शतं वैददश्विर्यथा ददत् । तरन्त इव मंहना ॥

నాకోసం ధేనువుల వంద ప్రవాహాలను కనుగొని, యథోచితంగా వాటిని దానం చేసినవాడు—అతడు సమృద్ధమైన ప్రేరణతో అవతలికి దాటేవాడిలా ఉన్నాడు.

Mantra 11

य ईं वहन्त आशुभिः पिबन्तो मदिरं मधु । अत्र श्रवांसि दधिरे ॥

వేగవంతమైన శక్తులతో ఆయనను మోసుకువెళ్లి, మదిరాసమమైన మధువును పానము చేసేవారు—ఇక్కడే వారు తమ దీప్తమైన కీర్తిని స్థాపించారు.

Mantra 12

येषां श्रियाधि रोदसी विभ्राजन्ते रथेष्वा । दिवि रुक्म इवोपरि ॥

యారివారి శ్రీ రెండు లోకముల (రోదసీ) మీద అధిష్ఠితమై ప్రకాశించి, రథములపై మెరుస్తుందో—దివిలో పైభాగంలో నిలిచిన స్వర్ణ-ప్రభ వలె.

Mantra 13

युवा स मारुतो गणस्त्वेषरथो अनेद्यः । शुभंयावाप्रतिष्कुतः ॥

యువకమైనది ఆ మరుత్-గణం—దీప్తమైన రథములతో, నిర్దోషం; శోభలో సంచరించేది, అప్రతిహతం మరియు అవిఘ్నం.

Mantra 14

को वेद नूनमेषां यत्रा मदन्ति धूतयः । ऋतजाता अरेपसः ॥

ఇప్పుడు నిజంగా ఎవరు తెలుసుకోగలరు—ఈ ధూతయః, ఈ శుద్ధ-దీప్తిమంతులు ఎక్కడ మద్ (ఆనందోన్మాదం) పొందుతారో? వీరు ఋతజాతులు; స్వభావంలో కలుషరహితులు.

Mantra 15

यूयं मर्तं विपन्यवः प्रणेतार इत्था धिया । श्रोतारो यामहूतिषु ॥

ఓ విపన్యవః—అద్భుతకార్యశక్తులారా—ఇట్లా ధియా (సమ్యక్ దృష్టి) ద్వారా మర్త్యుణ్ని నడిపించే ప్రణేతలు మీరు; యామ-ఆహూతుల్లో పిలుపుల శ్రోతలు మీరు.

Mantra 16

ते नो वसूनि काम्या पुरुश्चन्द्रा रिशादसः । आ यज्ञियासो ववृत्तन ॥

ఓ రిషాదసః—హానిని నశింపజేసేవారారా—మాకు కావలసిన వసువులను తీసుకురండి: బహు-చంద్ర (అనేక దీప్తి) మరియు పురు-చంద్ర (విస్తృత దీప్తి) సంపద; ఓ యజ్ఞియాసః, ఇక్కడ మా వైపు తిరిగి రండి.

Mantra 17

एतं मे स्तोममूर्म्ये दार्भ्याय परा वह । गिरो देवि रथीरिव ॥

ఊర్మి-జనని దేవీ, నా ఈ స్తోమాన్ని దార్భ్యుని వద్దకు ముందుకు తీసుకుపో. దేవీ, రథికుడిలా నా గిరః (ప్రేరిత వాక్కు)ను మోసి చేర్చు; పదం సాధకుని లక్ష్యానికి అక్షుణ్ణంగా చేరనీ.

Mantra 18

उत मे वोचतादिति सुतसोमे रथवीतौ । न कामो अप वेति मे ॥

మరియు నా కోసం ఇలా పలుకబడనీ—‘ఇతి’—సుతసోమం (పిండిన సోమం) ఉన్న ఆ రథవీతిలో. నా కామం (సాధన-సంకల్పం/సాధించు తపన) నన్ను విడిచి పోదు; నాలోని సాధనా-అగ్ని విడువదు.

Mantra 19

एष क्षेति रथवीतिर्मघवा गोमतीरनु । पर्वतेष्वपश्रितः ॥

ఇదే మఘవా (దానశీలుడు) యొక్క స్థిర రథవీతి: అతడు గోమతీ (దీప్త ‘గో’—జ్ఞాన కిరణాలు)ని అనుసరించి సాగుతాడు; పర్వతాలపై ఆశ్రితుడై—దృఢ చైతన్యపు శిఖరాల మద్దతుతో నిలుస్తాడు.