Sukta 1

Mantra 1

अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासम् । यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकमच्छ ॥

మనుషుల సమిధతో అగ్ని మేల్కొన్నాడు; వెలుగునిచ్చే పాలిచ్చే ధేనువలె వచ్చే ఉషస్సును ఎదుర్కొంటున్నాడు. యహ్వా శక్తులవలె తన జిహ్వలను పైకి ఎత్తుతున్నాడు; అతని కాంతులు నాకం (ఆకాశం) వైపు ప్రవహిస్తున్నాయి.

Mantra 2

अबोधि होता यजथाय देवानूर्ध्वो अग्निः सुमनाः प्रातरस्थात् । समिद्धस्य रुशददर्शि पाजो महान्देवस्तमसो निरमोचि ॥

దేవయజ్ఞార్థం హోతా మేల్కొన్నాడు; ఊర్ధ్వంగా నిలిచిన అగ్ని, సుమనస్సుతో, ప్రాతఃకాలంలో స్థిరంగా నిలిచాడు. సమిద్ధుని ప్రకాశించే బలం దర్శనమిస్తుంది—తమస్సు నుండి విముక్తుడైన ఆ మహాదేవుడు గొప్పవాడు.

Mantra 3

यदीं गणस्य रशनामजीगः शुचिरङ्क्ते शुचिभिर्गोभिरग्निः । आद्दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्युत्तानामूर्ध्वो अधयज्जुहूभिः ॥

అతడు గణస్య రశనాం (బంధం/వలయం) కదిలించినప్పుడు, శుచియైన అగ్ని శుచి గోభిః (పవిత్ర కిరణాలతో) తనను తాను అభ్యంజనం చేసుకుంటాడు. అప్పుడు దక్షిణా యుక్తమవుతుంది (యుజ్యతే), బల-సమృద్ధిని వృద్ధి చేయునది; అతడు ఊర్ధ్వంగా నిలిచి, జుహూ కరచులలతో పైకి విస్తరించిన శక్తులను దోహనం చేస్తాడు।

Mantra 4

अग्निमच्छा देवयतां मनांसि चक्षूंषीव सूर्ये सं चरन्ति । यदीं सुवाते उषसा विरूपे श्वेतो वाजी जायते अग्रे अह्नाम् ॥

అగ్నిని దిశగా దేవయత (దేవాన్వేషి) మనస్సులు సమేతంగా సాగుతాయి; సూర్యుని వైపు కన్నులు కలిసివచ్చినట్లు. రూపాలలో విభిన్నమైన ఉషసా యొక్క ఆ రెండు శక్తులు అతనిని ప్రసవించినప్పుడు, దినముల అగ్రభాగంలో సమృద్ధి యొక్క శ్వేత వాజీ (అశ్వం) జన్మిస్తుంది.

Mantra 5

जनिष्ट हि जेन्यो अग्रे अह्नां हितो हितेष्वरुषो वनेषु । दमेदमे सप्त रत्ना दधानोऽग्निर्होता नि षसादा यजीयान् ॥

ఎందుకంటే అతడు—జెన్య (శ్రేష్ఠుడు/ఉదారుడు)—దినముల ఆరంభంలో జన్మిస్తాడు; నియత స్థానాలలో స్థాపితుడై, అరుష (ఎర్రని) వనములలో. ఇంటింటా సప్త రత్నాలను ధరించి, అగ్ని—హోతా—యజ్ఞంలో కూర్చున్నాడు; అతియజీయాన్ (అత్యంత యజ్ఞార్హుడు).

Mantra 6

अग्निर्होता न्यसीदद्यजीयानुपस्थे मातुः सुरभा उ लोके । युवा कविः पुरुनिष्ठ ऋतावा धर्ता कृष्टीनामुत मध्य इद्धः ॥

అగ్ని—హోతా—అత్యంత యజ్ఞయోగ్యుడై, తల్లి (పృథివి) యొక్క సువాసనభరిత ఒడిలో, ఆమె లోకంలో ఆసీనుడయ్యాడు. యువకుడు, కవి-ఋషి, అనేక ఆసనాలలో దృఢంగా స్థితుడై, ఋత (Ṛta) యొక్క ధారకుడు, ప్రజల ఆధారుడు—మధ్యలో ప్రజ్వలితుడై ప్రకాశిస్తున్నాడు.

Mantra 7

प्र णु त्यं विप्रमध्वरेषु साधुमग्निं होतारमीळते नमोभिः । आ यस्ततान रोदसी ऋतेन नित्यं मृजन्ति वाजिनं घृतेन ॥

ఇప్పుడు వారు యజ్ఞాలలో నమస్కారాలతో ఆ ప్రేరితుడైన, సమర్థుడైన అగ్ని—హోతా—ను స్తుతిస్తారు. అతడే ఋత (Ṛta) ద్వారా ద్యావా-పృథివులను విస్తరింపజేసినవాడు. నిత్యం వారు ఘృతధారలతో ‘వాజిన్’ (సమృద్ధి-వాహకుడు) ను శుద్ధి చేస్తారు.

Mantra 8

मार्जाल्यो मृज्यते स्वे दमूनाः कविप्रशस्तो अतिथिः शिवो नः । सहस्रशृङ्गो वृषभस्तदोजा विश्वाँ अग्ने सहसा प्रास्यन्यान् ॥

శుద్ధి చేయువాడు (అగ్ని) తన స్వగృహంలోనే శుద్ధి చేయబడుతున్నాడు—గృహపతి, కవులచే ప్రశంసితుడు, మనకు శివకరమైన అతిథి. సహస్రశృంగ వృషభుడు, ఆ మహా ఓజస్సుగలవాడు—హే అగ్నీ, నీ బలంతో ఇతరులందరినీ (విరోధులను) దూరం నెట్టు.

Mantra 9

प्र सद्यो अग्ने अत्येष्यन्यानाविर्यस्मै चारुतमो बभूथ । ईळेन्यो वपुष्यो विभावा प्रियो विशामतिथिर्मानुषीणाम् ॥

హే అగ్నీ! నీవు వెంటనే ముందుకు సాగి, ఇతర శక్తులన్నిటిని మించి పోతావు; ఎవరి కోసం నీవు అత్యంత మనోహరుడవై, అనుగ్రహమయుడవై ఉన్నావో, వారికి నీవు ప్రత్యక్షమవుతావు. నీవు ఆరాధ్యుడు, రూపసంపన్నుడు, సర్వత్ర ప్రకాశించేవాడు; మానవ గోత్రాల ప్రియ అతిథివి.

Mantra 10

तुभ्यं भरन्ति क्षितयो यविष्ठ बलिमग्ने अन्तित ओत दूरात् । आ भन्दिष्ठस्य सुमतिं चिकिद्धि बृहत्ते अग्ने महि शर्म भद्रम् ॥

హే యవిష్ఠ అగ్నీ! సమీపం నుండీ దూరం నుండీ ప్రజలు నీకు బలి (అర్పణం) తీసుకొస్తారు. అత్యంత దాత యొక్క సుమతి (సద్బుద్ధి) మాలో గ్రహించి స్థాపించు; ఎందుకంటే హే అగ్నీ, నీ మహత్తరమైన, విశాలమైన, మంగళకరమైన శరణం నిజంగా శుభరక్షణ.

Mantra 11

आद्य रथं भानुमो भानुमन्तमग्ने तिष्ठ यजतेभिः समन्तम् । विद्वान्पथीनामुर्वन्तरिक्षमेह देवान्हविरद्याय वक्षि ॥

హే అగ్నీ! ఈ రోజు కాంతిమయమైన, కిరణసంపన్నమైన రథాన్ని అధిరోహించు; యజమానులతో అన్ని వైపులా ఆవరించబడి నిలుచు. మార్గాలను తెలిసినవాడవై, విశాల అంతరిక్షంలో—ఈ నాటి హవిస్కోసం దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురా; వారిని మా యజ్ఞంలోకి నడిపించు.

Mantra 12

अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वृषभाय वृष्णे । गविष्ठिरो नमसा स्तोममग्नौ दिवीव रुक्ममुरुव्यञ्चमश्रेत् ॥

యజ్ఞయోగ్యమైన మేధావి కవికి—ఆ వృషభుడైన, బలవంతుడైన వృష్ణేకు—మేము వందనవాక్యాన్ని పలికాము. నమస్కారంతో అర్పించిన ఈ స్తోత్రం అగ్నిలో, ద్యులోకంలో విస్తరించే స్వర్ణప్రకాశంలా స్థాపితమవుతుంది; అది దీప్తరూపమై అన్ని దిశలకూ వ్యాపిస్తుంది.