Sukta 1

Mantra 1

अबोध्यग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुमिवायतीमुषासम् । यह्वा इव प्र वयामुज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकमच्छ ॥

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସମିଧାରେ ଅଗ୍ନି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛନ୍ତି; ପ୍ରକାଶର ଦୁଧାଳ ଗାଈ ପରି ଆସୁଥିବା ଉଷାକୁ ସେ ସମ୍ମୁଖୀନ କରନ୍ତି। ଯହ୍ୱା (ଦ୍ରୁତ ଶକ୍ତି) ପରି ସେ ନିଜ ଜିହ୍ୱାମାନଙ୍କୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠାନ୍ତି; ତାଙ୍କର କିରଣଧାରା ଆକାଶ ଦିଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।

Mantra 2

अबोधि होता यजथाय देवानूर्ध्वो अग्निः सुमनाः प्रातरस्थात् । समिद्धस्य रुशददर्शि पाजो महान्देवस्तमसो निरमोचि ॥

ହୋତା ଦେବମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଅଗ୍ନି ସୁମନସ୍ ହୋଇ ପ୍ରାତଃକାଳେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ସମିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତ ପାଜସ୍ (ଶକ୍ତି) ଦୃଶ୍ୟମାନ—ତମସରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସେ ଦେବ ମହାନ।

Mantra 3

यदीं गणस्य रशनामजीगः शुचिरङ्क्ते शुचिभिर्गोभिरग्निः । आद्दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्युत्तानामूर्ध्वो अधयज्जुहूभिः ॥

ଯେତେବେଳେ ସେ ଗଣର (ସମୂହର) ରଶନାକୁ ହଲାଇଦେଇଛି, ସେତେବେଳେ ଶୁଚି ଅଗ୍ନି ଶୁଚି ଗୋ-କିରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରେ। ତାପରେ ଦକ୍ଷିଣା ଯୁକ୍ତ ହୁଏ—ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ବଢ଼ାଉଥିବା; ସେ ଊର୍ଧ୍ୱ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି, ଜୁହୂ (ହବିଷ୍ୟ-କରଣ୍ଡି) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସାରିତ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଉପରକୁ ଦୋହେ।

Mantra 4

अग्निमच्छा देवयतां मनांसि चक्षूंषीव सूर्ये सं चरन्ति । यदीं सुवाते उषसा विरूपे श्वेतो वाजी जायते अग्रे अह्नाम् ॥

ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦିଗକୁ ଦେବ-ଯାତ ମନମାନେ ଏକତ୍ର ଗତି କରନ୍ତି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଖକୁ ଚକ୍ଷୁମାନେ ସଂଗତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଭିନ୍ନ ରୂପବତୀ ଉଷସର ଦୁଇ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କରେ, ସେତେବେଳେ ଦିନମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସମୃଦ୍ଧିର ଶ୍ୱେତ ବାଜୀ (ଅଶ୍ୱ) ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

Mantra 5

जनिष्ट हि जेन्यो अग्रे अह्नां हितो हितेष्वरुषो वनेषु । दमेदमे सप्त रत्ना दधानोऽग्निर्होता नि षसादा यजीयान् ॥

କାରଣ ସେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି—ଜେନ୍ୟ, ଆର୍ୟ—ଦିନମାନଙ୍କ ଆରମ୍ଭରେ; ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ, ବନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅରୁଣ (ରକ୍ତିମ) ତେଜସ୍ବୀ। ଘରେଘରେ ସପ୍ତ ରତ୍ନ ଧାରଣ କରି, ଅଗ୍ନି ହୋତୃ—ଯଜ୍ଞରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ—ନିଷଦନ କରିଛନ୍ତି।

Mantra 6

अग्निर्होता न्यसीदद्यजीयानुपस्थे मातुः सुरभा उ लोके । युवा कविः पुरुनिष्ठ ऋतावा धर्ता कृष्टीनामुत मध्य इद्धः ॥

ଅଗ୍ନି—ହୋତୃ—ଆଜି ସର୍ବାଧିକ ଯଜନୀୟ ହୋଇ, ମାତାଙ୍କ ସୁଗନ୍ଧିତ କୋଳରେ, ତାଙ୍କ ଲୋକରେ, ଆସୀନ ହେଲେ। ଯୁବ, କବି (ଋଷି), ଅନେକ ଆସନରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଋତର ପାଳକ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଧାରକ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ।

Mantra 7

प्र णु त्यं विप्रमध्वरेषु साधुमग्निं होतारमीळते नमोभिः । आ यस्ततान रोदसी ऋतेन नित्यं मृजन्ति वाजिनं घृतेन ॥

ଏବେ ସେମାନେ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ) ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ଓ ସାଧୁ ଅଗ୍ନି—ହୋତୃ—ଙ୍କୁ ନମସ୍କାରରେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଯିଏ ଋତ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ) କୁ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି। ସଦା ସେମାନେ ଘୃତଧାରାରେ ବାଜିନ (ସମୃଦ୍ଧି-ବାହକ) କୁ ପରିଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।

Mantra 8

मार्जाल्यो मृज्यते स्वे दमूनाः कविप्रशस्तो अतिथिः शिवो नः । सहस्रशृङ्गो वृषभस्तदोजा विश्वाँ अग्ने सहसा प्रास्यन्यान् ॥

ମାର୍ଜାଲ୍ୟ (ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା) ନିଜ ଘରେ ହିଁ ପରିଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ—ଗୃହପତି, କବିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ଆମର ଶିବ (ମଙ୍ଗଳମୟ) ଅତିଥି। ସହସ୍ରଶୃଙ୍ଗ ବୃଷଭ, ସେଇ ମହାବଳୀ ଶକ୍ତିର—ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମ ସହସାରେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ (ବିରୋଧୀ) ମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅ।

Mantra 9

प्र सद्यो अग्ने अत्येष्यन्यानाविर्यस्मै चारुतमो बभूथ । ईळेन्यो वपुष्यो विभावा प्रियो विशामतिथिर्मानुषीणाम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସତ୍ୱର ଆଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅ, ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି; ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ମନୋହର ଓ କୃପାମୟ ହୋଇଛ, ସେହିଜନ ପାଇଁ ତୁମେ ପ୍ରକଟ ହୁଅ। ସ୍ତୁତ୍ୟ, ରୂପେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସର୍ବତ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ—ତୁମେ ମାନବ କୁଳମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଅତିଥି; ଅନ୍ତର୍ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଆତ୍ମାର୍ପଣର ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଗ୍ରତ କର।

Mantra 10

तुभ्यं भरन्ति क्षितयो यविष्ठ बलिमग्ने अन्तित ओत दूरात् । आ भन्दिष्ठस्य सुमतिं चिकिद्धि बृहत्ते अग्ने महि शर्म भद्रम् ॥

ହେ ଯବିଷ୍ଠ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଜାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ବଲି ଆଣନ୍ତି—ନିକଟରୁ ମଧ୍ୟ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାନଶୀଳଙ୍କ ସୁମତିକୁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଚିହ୍ନି ସ୍ଥାପନ କର; କାରଣ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ବିଶାଳ ଓ ମହାନ ଶୁଭ ଆଶ୍ରୟ ସତ୍ୟରେ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ରକ୍ଷା ଅଟେ।

Mantra 11

आद्य रथं भानुमो भानुमन्तमग्ने तिष्ठ यजतेभिः समन्तम् । विद्वान्पथीनामुर्वन्तरिक्षमेह देवान्हविरद्याय वक्षि ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଜି କିରଣମୟ ରଥରେ—କିରଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତ ରଥରେ—ଆରୋହଣ କର; ଯଜକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମନ୍ତରେ ଘେରା ହୋଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରୁହ। ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷର ପଥମାନଙ୍କୁ ଜାଣୁଥିବା ତୁମେ, ଆଜିର ହବିଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ପ୍ରକାଶଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଆମ ବର୍ତ୍ତମାନ କର୍ମରେ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅ।

Mantra 12

अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वृषभाय वृष्णे । गविष्ठिरो नमसा स्तोममग्नौ दिवीव रुक्ममुरुव्यञ्चमश्रेत् ॥

ଆମେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ମେଧାବୀ କବିଙ୍କୁ—ବୃଷଭ, ବଳବାନ ବୃଷ୍ଣଙ୍କୁ—ବନ୍ଦନାର ବଚନ ଉଚ୍ଚାରିଲୁ। ନମସ୍କାରସହ ଅର୍ପିତ ସ୍ତୋତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ଏମିତି ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଦ୍ୟୌରେ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜ; ତାହା ଦୀପ୍ତ ରୂପ ହୋଇ ଆତ୍ମାର ଅବକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କରେ।