Rig Veda 5.1.11 — Mandala 5, Sukta 1, Mantra 11
Sukta 5.1
Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 5.1)
Devata: Agni (as hotṛ/leader who brings the gods)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
आद्य रथं भानुमो भानुमन्तमग्ने तिष्ठ यजतेभिः समन्तम् । विद्वान्पथीनामुर्वन्तरिक्षमेह देवान्हविरद्याय वक्षि ॥
Transliteration
ā́dya ráthaṃ bhānumo bhānumántam agne tíṣṭha yajatebhíḥ sámantam | vidvā́n pathīnā́m urú antárikṣam éha devā́n havír-adyā́ya vakṣi ||
Translation
హే అగ్నీ! ఈ రోజు కాంతిమయమైన, కిరణసంపన్నమైన రథాన్ని అధిరోహించు; యజమానులతో అన్ని వైపులా ఆవరించబడి నిలుచు. మార్గాలను తెలిసినవాడవై, విశాల అంతరిక్షంలో—ఈ నాటి హవిస్కోసం దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురా; వారిని మా యజ్ఞంలోకి నడిపించు.
Word by Word
आद्यfirst, foremost
आद्य:
Karma
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक; < आदि)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
भानुमोO radiant one
भानुमो:
(सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootभानुमत् (प्रातिपदिक)
भानुमन्तम्radiant
भानुमन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभानुमत् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तिष्ठstand; take your place
तिष्ठ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
यजतेभिःwith the worshippers
यजतेभिः:
Karaṇa
TypeNoun (agentive participial stem used substantively)
Rootयजत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √यज्)
समन्तम्all around
समन्तम्:
Adhikaraṇa
TypeAdverbial (accusative used adverbially)
Rootसमन्त (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootविद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विद्)
पथीनाम्of the paths
पथीनाम्:
(सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपथि (प्रातिपदिक; वैदिक)
उर्वःof the wide (one)
उर्वः:
(सम्बन्ध)
TypeAdjective (genitive)
Rootउर्वी/उर्व (प्रातिपदिक; ‘wide, broad’)
अन्तरिक्षम्mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
अद्यायfor today
अद्याय:
Sampradāna
TypeIndeclinable used with dative sense / nominalized adverb
Rootअद्य (अव्यय) → अद्य (प्रातिपदिक-भाव)
वक्षिconvey; bring
वक्षि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.