
Sukta 4.21
Vāmadeva Gautama (traditional)
Indra
Triṣṭubh (probable)
ఈ సూక్తం ఇంద్రుని సమీపానికి రమ్మని ఆహ్వానిస్తుంది; ఉపాసకులతో కలిసి జరిగే యజ్ఞసమావేశం (సధమాద) లో కూర్చొని, వారి బలం, సార్వభౌమాధికారం, విజయసాధక ఆధిపత్యాన్ని విస్తరింపజేయమని కోరుతుంది. సోమపీడనం, మార్గాలు, హోతృ-అగ్నిజ్వాల వంటి బాహ్య యజ్ఞచిత్రాలను, ‘ధిషా’ (ప్రేరిత బుద్ధి/అంతర్దృష్టి) అనే అంతర్మనోవిజ్ఞానంతో నేసి, అది ‘గో’ (ప్రకాశం/గోవులు) ను కనుగొంటుందని, అలాగే ఇంద్రుని వేగవంతమైన ప్రేరణను ఉప్పొంగే నదుల్లా స్వీకరిస్తుందని వర్ణిస్తుంది.
Mantra 1
आ यात्विन्द्रोऽवस उप न इह स्तुतः सधमादस्तु शूरः । वावृधानस्तविषीर्यस्य पूर्वीर्द्यौर्न क्षत्रमभिभूति पुष्यात् ॥
మా రక్షణార్థం ఇంద్రుడు ఇక్కడ మా సమీపానికి రాగాక; స్తుతింపబడిన ఆ శూరుడు సధమాద (సామూహిక యజ్ఞ-సభ) లో సన్నిహితుడై ఉండుగాక. తవిషీḥ (బల-శక్తులు) నిత్యం వృద్ధి చేసేవాడు, అతని పూర్వీ (అనేక) మహిమలు ద్యౌḥ (ఆకాశం) వలె క్షత్రం (సార్వభౌమాధికారం/రాజశక్తి) ను పోషించేవి—అతని విజయాధిపత్యం మా లోపల పెరుగుగాక.
Mantra 2
तस्येदिह स्तवथ वृष्ण्यानि तुविद्युम्नस्य तुविराधसो नॄन् । यस्य क्रतुर्विदथ्यो न सम्राट् साह्वान्तरुत्रो अभ्यस्ति कृष्टीः ॥
ఇక్కడ—అతివిశాల తేజస్సు, అతివిశాల సమృద్ధి కలవాడైన—ఆయన వృష్ణ్య (వీర్య) శక్తులను స్తుతించండి; నరులలో ఆయన నాయకుడు. ఎవరి క్రతు (సంకల్ప-శక్తి) విదథ (సభ)లలో సమ్రాట్ వలె ఉంటుందో—ఆయన జయశాలి, దూరవాహి; ప్రజలపై నిలిచి, వారిని ఋత (సత్య-వ్యవస్థ) వైపు వశపరచి నడిపిస్తాడు.
Mantra 3
आ यात्विन्द्रो दिव आ पृथिव्या मक्षू समुद्रादुत वा पुरीषात् । स्वर्णरादवसे नो मरुत्वान्परावतो वा सदनादृतस्य ॥
ఇంద్రుడు దివి నుండి, పృథివి నుండి—వేగంగా—సముద్ర గర్భం నుండి గానీ, లేదా పురీష (సమృద్ధి/పూర్ణత) నుండి గానీ రానివ్వండి. స్వర్ణరా (దీప్త పురుషబలం)తో, మా రక్షణార్థం, మరుతులతో కూడి ఆయన రానివ్వండి—పరావత్ (దూర అంచు) నుండి గానీ, లేదా ఋత (సత్యం)-యొక్క సదనం నుండి గానీ.
Mantra 4
स्थूरस्य रायो बृहतो य ईशे तमु ष्टवाम विदथेष्विन्द्रम् । यो वायुना जयति गोमतीषु प्र धृष्णुया नयति वस्यो अच्छ ॥
స్థూలమైనదీ, విస్తారమైనదీ అయిన రాయ్ (సమృద్ధి)-కు అధిపతియైన ఆ ఇంద్రుని విదథ (సభ)లలో మేము స్తుతిద్దాం. వాయు (ప్రాణబలం) ద్వారా గోమతీ (ప్రకాశసంపన్న) క్షేత్రాలలో జయించేవాడు; ధృష్ణు (ధైర్య) శక్తితో మమ్మల్ని శ్రేయస్సు, వాంఛితమైనదాని వైపు ముందుకు నడిపిస్తాడు.
Mantra 5
उप यो नमो नमसि स्तभायन्नियर्ति वाचं जनयन्यजध्यै । ऋञ्जसानः पुरुवार उक्थैरेन्द्रं कृण्वीत सदनेषु होता ॥
భక్తితో సమీపించి, నమస్కారంపై నమస్కారంతో (యజ్ఞభావాన్ని) స్థిరపరచి, వాక్కును ప్రవర్తింపజేసి, యజధ్యై (ఆరాధనక్రియ) కోసం దానిని జనింపజేసేవాడు—ఋంజసానః (నేరుగా/సమ్యక్గా నిలిచి), అనేక ద్వారాలు/అవకాశాలతో సమృద్ధుడై—ఉక్తైః (స్తోత్రాలతో) ఇంద్రుని సదనేషు హోతా (యజ్ఞపురోహితుడు)గా ప్రత్యక్షం చేస్తాడు.
Mantra 6
धिषा यदि धिषण्यन्तः सरण्यान्त्सदन्तो अद्रिमौशिजस्य गोहे । आ दुरोषाः पास्त्यस्य होता यो नो महान्त्संवरणेषु वह्निः ॥
ధిషా (ప్రేరిత బుద్ధి) చేత అన్వేషకులు ధిషణ్యంతః (సమర్థులు/దీక్షితులు) అయినప్పుడు, సరణ్య (వేగగామి) మార్గాలలో ఆసనం పొందుతూ, గోహే (ప్రకాశ/గో-అన్వేషణ) కోసం ఔశిజ (ఉత్సాహ ప్రయత్న) యొక్క అద్రి (సోమపేషణ శిల)ని నొక్కుతారు. అప్పుడు మనకొరకు గృహహోతా—విస్తృత నివాసమున్నవాడు—మహానైన వహ్ని (వహించే అగ్ని) సంవరణేషు (ఆవరణ/పరిధుల్లో) ప్రత్యక్షమవుతాడు.
Mantra 7
सत्रा यदीं भार्वरस्य वृष्णः सिषक्ति शुष्मः स्तुवते भराय । गुहा यदीमौशिजस्य गोहे प्र यद्धिये प्रायसे मदाय ॥
సత్రా (నిరంతరం) భార్వరునికై—స్తుతిచేసే వాహకునికై—వృష్ణః (వృషభుడు, ఇంద్రుడు) యొక్క శుష్మ (ఉగ్రబలం) యుక్తమయ్యే వేళ, అప్పుడు—అతడు ఔశిజుని గోహే (గుహలోని గోశాల/ప్రకాశనిధి) లో గుప్తంగా ఉన్నప్పుడు—ధియే (చింతన) కొరకు, ప్రాయసే (ముందుకు నడిపే ప్రేరణ/ప్రయత్నం) కొరకు, మరియు మదాయ (పూర్తి ఫలితానందోన్మాదం) కొరకు ప్రబలంగా బయలుదేరుతాడు.
Mantra 8
वि यद्वरांसि पर्वतस्य वृण्वे पयोभिर्जिन्वे अपां जवांसि । विदद्गौरस्य गवयस्य गोहे यदी वाजाय सुध्यो वहन्ति ॥
అతడు పర్వత ద్వారాలను విప్పినప్పుడు, పయః-ధారలతో ఆపః (జల) యొక్క వేగాలను ప్రాణపోసినప్పుడు, అప్పుడు గో-హే (గోశాల/గో-గుహ) లో ఆ గౌ (ప్రకాశం)—దాని సహచర ప్రకాశాలతో కూడి—అతడు కనుగొంటాడు; సు-ధియః (సమ్యక్ వివేకశక్తులు) వాజ (బల-సమృద్ధి) ను లక్ష్యదిశగా మోసుకుపోయే వేళ.
Mantra 9
भद्रा ते हस्ता सुकृतोत पाणी प्रयन्तारा स्तुवते राध इन्द्र । का ते निषत्तिः किमु नो ममत्सि किं नोदुदु हर्षसे दातवा उ ॥
హే ఇంద్రా! నీ హస్తాలు మంగళకరమైనవి; నీ పాణులు సు-కృత (కుశలమైనవి)—స్తుతించువానికి రాధస్ (దానం/సంపద) ఇచ్చేవి. నీ నిషత్తి (ఆసనం/విశ్రాంతి స్థానం) ఏమిటి? నీవు మాలో ఎలా ఆనందిస్తావు? ఏ ఉదుదు (ఉత్థానం/ఉన్నతి) చేత నీవు హర్షిస్తావు—మాకు ఇవ్వడానికి?
Mantra 10
एवा वस्व इन्द्रः सत्यः सम्राड्ढन्ता वृत्रं वरिवः पूरवे कः । पुरुष्टुत क्रत्वा नः शग्धि रायो भक्षीय तेऽवसो दैव्यस्य ॥
ఇలానే, హే వసు-స్వరూప ఇంద్రా! నీవు సత్యుడు; నీవు సమ్రాట్—వృత్ర-హంత, పూరువుకు వరివస్ (విస్తృత స్థలం/ఉపకారం) కల్పించువాడు. హే పురు-స్తుత! నీ క్రతు (సంకల్ప-శక్తి) తో మాకు సహాయపడు; నీ దైవ్య అవస్ (దివ్య రక్షణ) మరియు రయః (సమృద్ధి/పూర్ణత) లో భాగాన్ని మేము పొందునట్లు.
Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
ఇప్పుడు స్తుతింపబడినవాడా, ఇంద్రా; ఇప్పుడు గానమైయున్నవాడా—జరిత్ర (స్తుతికర్త) కొరకు ఇషా (ప్రేరణా-శక్తి) ను నదులు పొంగినట్లు నీవు నింపుతావు. హరివో (హరి-అశ్వాల అధిపతి), నీకోసం నవ్య బ్రహ్మ (పవిత్ర వాక్యం) నిర్మించబడింది; ధియా (ప్రేరిత బుద్ధి) చేత మేము రథ్య-పథానికి యోగ్యులమై, సదా సహచర సఖులమై ఉండుదుము గాక.
The hymn asks Indra to come near, sit with the worshippers in the ritual gathering, and grant protection, victory, and the increase of strength and sovereign power.
Dhiṣā means inspired intelligence. The hymn says that when seekers act with dhiṣā, they reach the swift paths of the rite and find “go,” a Vedic symbol for light, increase, and the recovered riches of truth.
It ends by saying Indra swells the singer’s impulse like rivers and that a “new brahman” has been fashioned—meaning a fresh, potent formulation of sacred speech offered to Indra for continued guidance and companionship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.