
Sukta 3.51
Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)
Indra
Triṣṭubh (probable)
ఈ సూక్తం ఇంద్రునికి ఉత్సాహభరిత ఆహ్వానం—“ప్రజలచే ఆధారింపబడినవాడు” మరియు “అత్యధికంగా ఆహ్వానింపబడినవాడు”—యజ్ఞానికి వచ్చి, సువ్యవస్థిత స్తుతిని స్వీకరించి, పిండిన సోమాన్ని పానంచేయమని. ఇంద్రుని గత సోమపానాలు, విజయాలు ప్రస్తుత సహాయానికి హామీగా స్మరింపబడతాయి; చివరికి, హవిస్సు మరియు మంత్రం ఇంద్రుని సమస్త స్వరూపాన్ని—ఉదరం, శిరస్సు, భుజాలు—బలపరచి, దానాలు మరియు అభీష్టసిద్ధిని ప్రసాదించునట్లు సంక్షిప్త ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది.
Mantra 1
चर्षणीधृतं मघवानमुक्थ्यमिन्द्रं गिरो बृहतीरभ्यनूषत । वावृधानं पुरुहूतं सुवृक्तिभिरमर्त्यं जरमाणं दिवेदिवे ॥
ప్రజలచే ఆధారింపబడిన, ఉక్థ్యుడైన (స్తుతికి యోగ్యుడైన) ఉదార ఇంద్రుని వైపు మహత్తర గిరః (స్తోత్రాలు) ప్రతిధ్వనించాయి. సువృక్తులతో—నిత్యం వర్ధమానుడు, పురుహూతుడు (బహువార ఆహ్వానితుడు), అమర్త్యుడు—అతనిని దివెదివే, జరారహిత స్థిరశక్తిగా మేము స్తుతిస్తాము.
Mantra 2
शतक्रतुमर्णवं शाकिनं नरं गिरो म इन्द्रमुप यन्ति विश्वतः । वाजसनिं पूर्भिदं तूर्णिमप्तुरं धामसाचमभिषाचं स्वर्विदम् ॥
నా స్తోత్రాలు అన్ని దిక్కుల నుంచీ ఇంద్రుని చేరుతాయి—శతక్రతువు, బలానికి అర్ణవం, శాకినుడు (సమర్థుడు) అయిన నరుడు. వాజ-సని (వాజదాత), పూర్భిద్ (కోటభేదకుడు), తూర్ణి (వేగవంతుడు), అప్తురుడు (కార్యసాధకుడు); ధామసాచ (ధామాల సహచరుడు), అభిషాచాన్ని (విరోధిని) అణచేవాడు, స్వర్విద్ (స్వర్/సూర్య-లోకాన్ని కనుగొని పొందేవాడు)।
Mantra 3
आकरे वसोर्जरिता पनस्यतेऽनेहसः स्तुभ इन्द्रो दुवस्यति । विवस्वतः सदन आ हि पिप्रिये सत्रासाहमभिमातिहनं स्तुहि ॥
వసు (సమృద్ధి) యొక్క ఆకరము—ఉదయస్థానంలో జరిటా (స్తోత) ఆనందాన్ని అన్వేషిస్తాడు; తొందరలేని (అనేహస), స్తోతా భక్తితో ఇంద్రుని సేవిస్తాడు. వివస్వత్ యొక్క సదనంలో ఆయన పరిపూర్ణుడయ్యాడు; సదా-విజయి, అభిమాతి-హన్ (విరోధ భావాలను సంహరించువాడు) అయిన ఇంద్రుని స్తుతించు.
Mantra 4
नृणामु त्वा नृतमं गीर्भिरुक्थैरभि प्र वीरमर्चता सबाधः । सं सहसे पुरुमायो जिहीते नमो अस्य प्रदिव एक ईशे ॥
ఓ నరులారా, గీర్భి మరియు ఉక్థాలతో నృతమ (అత్యంత వీరుడు) అయిన ఇంద్రుని స్తుతించండి; సబాధ (బాధలను ఛేదించువాడు) అయిన ఆ వీరుని ఆరాధించండి. ఆయన తన సహస్ (బలం) ను మహాశక్తి కోసం సమీకరిస్తాడు—పురుమాయ (అనేక రూప-శక్తుల ధారకుడు); దూరంగా ప్రకాశించు (ప్రదివ) ఆ ఏకైక అధిపతికి నమస్కారం.
Mantra 5
पूर्वीरस्य निष्षिधो मर्त्येषु पुरू वसूनि पृथिवी बिभर्ति । इन्द्राय द्याव ओषधीरुतापो रयिं रक्षन्ति जीरयो वनानि ॥
పూర్వకాలం నుంచే ఆయన యొక్క నిశ్చల ఆధారాలు మర్త్యుల మధ్య స్థాపితమై ఉన్నాయి; పృథివి అనేక వసువులను (ధనాలను) ధరిస్తుంది. ఇంద్రుని కోసం ద్యౌః (ఆకాశం), ఓషధులు మరియు ఆపః (జలాలు) రయి-ని కాపాడుతాయి; బలమైన వనాలు ప్రాణబల వృద్ధిని ఆధారంగా నిలబెట్టి దృఢంగా నిలుస్తాయి.
Mantra 6
तुभ्यं ब्रह्माणि गिर इन्द्र तुभ्यं सत्रा दधिरे हरिवो जुषस्व । बोध्यापिरवसो नूतनस्य सखे वसो जरितृभ्यो वयो धाः ॥
ఓ ఇంద్రా! నీకే బ్రహ్మ (స్తుతి) మరియు ప్రేరిత వాక్కుల గీతాలు; ఓ హరివో (హరి-అశ్వాల అధిపతి), అవి సదా నీకోసమే సమర్పించబడ్డాయి—వాటిని స్వీకరించు. నూతన రక్షకుడైన సమీప సహాయంగా మేల్కొను; ఓ సఖా, ఓ వసు (ధనదాతా), స్తోతృగాయకులకు జీవన విస్తారాన్ని ప్రసాదించు.
Mantra 7
इन्द्र मरुत्व इह पाहि सोमं यथा शार्याते अपिबः सुतस्य । तव प्रणीती तव शूर शर्मन्ना विवासन्ति कवयः सुयज्ञाः ॥
మరుతులతో కూడిన ఓ ఇంద్రా! ఇక్కడ సోమాన్ని పానము చేయి; శార్యాతుని వద్ద నీవు సుత (నలిపిన) సోమాన్ని పానము చేసినట్లే. ఓ శూరా! నీ ప్రణీతి (నాయకత్వం) మరియు నీ శరణ-రూప శర్మన్ (ఆశ్రయం) వలన సుయజ్ఞులైన కవులు (ఋషులు) సమీపించి వెలుగులో నివసిస్తారు.
Mantra 8
स वावशान इह पाहि सोमं मरुद्भिरिन्द्र सखिभिः सुतं नः । जातं यत्त्वा परि देवा अभूषन्महे भराय पुरुहूत विश्वे ॥
ఓ పురుహూత ఇంద్రా! ఆనందభరిత ఉత్సాహంతో ఇక్కడ సోమాన్ని పానము చేయి—మరుత్ సఖులతో కలిసి—మా ఈ సుత (నలిపిన) ఆనందరసాన్ని. ఎందుకంటే నీ జన్మ సమయంలోనే సమస్త దేవులు నిన్ను మహా భారధారణకై అలంకరించారు—సర్వవ్యాప్త కార్యార్థం, ఓ బహ్వాహూతా!
Mantra 9
अप्तूर्ये मरुत आपिरेषोऽमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः । तेभिः साकं पिबतु वृत्रखादः सुतं सोमं दाशुषः स्वे सधस्थे ॥
హే మరుతులారా! అప్తూర్య-చలనంలో ఈ సమీప సహాయం (ఆపిర్) ఇంద్రుని ఆనందింపజేసింది; దానవీరులు, దాతి-వారాః (దానం వర్షించువారు) ఆయనను అనుసరిస్తారు. వారితో కలిసి వృత్రఖాదః/వృత్రహంత (వృత్రుని సంహరించువాడు) తన స్వంత సధస్థే (సంగమ-ఆసనంలో) దాశుష్ (యజమాని/దాత) పిండిన సోమాన్ని పానంచేయుగాక.
Mantra 10
इदं ह्यन्वोजसा सुतं राधानां पते । पिबा त्वस्य गिर्वणः ॥
హే రాధానాం పతే (సంపదల అధిపతీ)! ఇది నిజంగా నీ బలాన్ననుసరించి పిండబడింది; హే గిర్వణః (స్తుతి-గ్రాహకా)! దీనిని పానంచేయి.
Mantra 11
यस्ते अनु स्वधामसत्सुते नि यच्छ तन्वम् । स त्वा ममत्तु सोम्यम् ॥
నీ స్వధా (స్వ-నియమం/స్వభావ-ధర్మం) ప్రకారం పిండిన (సోమ) అర్పణంలో దేహాన్ని నియమించి స్థిరపరచువాడు—ఆ సోమ్య (సోమ-స్వరూప) ఆనందం నిన్ను హర్షింపజేయుగాక.
Mantra 12
प्र ते अश्नोतु कुक्ष्योः प्रेन्द्र ब्रह्मणा शिरः । प्र बाहू शूर राधसे ॥
ఓ ఇంద్రా, ఇది నీ కుక్షిలో పరిపూర్ణమగునుగాక; బ్రహ్మ-స్తుతి నీ శిరస్సు వరకు ముందుకు చేరుగాక. ఓ శూరా, రాధస్ (దాన-సమృద్ధి) కొరకు నీ బాహువులను ముందుకు చాపు.
It is a hymn inviting Indra (often together with the Maruts) to come to the sacrifice, drink the pressed Soma, and respond to praise by granting protection, leadership, and gifts.
The hymn uses remembered precedents to strengthen the present request: if Indra accepted Soma and helped before, he can be trusted to come and help again in this rite.
It asks that the offering and the sacred words fully energize Indra—nourish him, awaken his mind, and set his arms to action—so he can give blessings and fulfilment to the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.