Rig Veda Sukta 51
Mandala 3Sukta 5112 Mantras

Sukta 51

Sukta 3.51

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (probable)

এই সূক্তটো জনসাধাৰণে সমৰ্থিত আৰু বহুবাৰ আহ্বান কৰা ইন্দ্ৰক বলিষ্ঠভাৱে নিমন্ত্ৰণ কৰে—যজ্ঞলৈ আহিবলৈ, সু-গঠিত স্তোত্ৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ, আৰু নিপীড়িত সোম পান কৰিবলৈ। ইন্দ্ৰৰ পূৰ্বৰ সোমপান আৰু বিজয়সমূহক বৰ্তমান সহায়ৰ নিশ্চয়তা হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে; আৰু শেষত সংক্ষিপ্ত প্ৰাৰ্থনাত কোৱা হৈছে যে আহুতি আৰু মন্ত্ৰই ইন্দ্ৰৰ সমগ্ৰ সত্তা—উদৰ, মূৰ আৰু বাহু—ক শক্তিশালী কৰক, যাতে তেওঁ দান আৰু সিদ্ধি প্ৰদান কৰে।

Sanskrit recitationRig Veda 3.51

Mantras

Mantra 1

चर्षणीधृतं मघवानमुक्थ्यमिन्द्रं गिरो बृहतीरभ्यनूषत । वावृधानं पुरुहूतं सुवृक्तिभिरमर्त्यं जरमाणं दिवेदिवे ॥

জনসমূহে ধৰি ৰখা, উক্থ্য (স্তোত্ৰযোগ্য) মঘৱান ইন্দ্ৰলৈ বृहতী গীতসমূহ ধ্বনিত হ’ল। সু-বৃক্তি (সু-গঠিত বাক্য)ৰে বহুল আহ্বানিত, সদা বৃদ্ধি পোৱা, অমৰ—তেওঁক দিৱে-দিৱে জৰমান (চিৰস্থায়ী) শক্তিৰূপে স্তৱ কৰা হয়।

Mantra 2

शतक्रतुमर्णवं शाकिनं नरं गिरो म इन्द्रमुप यन्ति विश्वतः । वाजसनिं पूर्भिदं तूर्णिमप्तुरं धामसाचमभिषाचं स्वर्विदम् ॥

শত-ক্রতু, অৰ্ণৱসম বলৰ সাগৰ, সক্ষম নৰ ইন্দ্ৰলৈ মোৰ গীতসমূহ সকলো দিশৰ পৰা যায়। বাজসনি (সমৃদ্ধিৰ বিজেতা), পূৰ্ভিদ (দুৰ্গ-ভেদক), তূৰ্ণি (দ্ৰুত), আপ্তুর (কৰ্ম-সাধক), ধামসাচ (সত্য-আসনৰ সহচৰ), অভিষাচ (বৈৰীক দমনকাৰী), স্বৰ্ৱিদ (স্বৰ্গ-সূৰ্যলোকৰ সন্ধানী)।

Mantra 3

आकरे वसोर्जरिता पनस्यतेऽनेहसः स्तुभ इन्द्रो दुवस्यति । विवस्वतः सदन आ हि पिप्रिये सत्रासाहमभिमातिहनं स्तुहि ॥

ঐশ্বৰ্যৰ উৎস-আকৰত জৰিতা (স্তোতা) বসুৰ আনন্দ বিচাৰে; অনেহস্—অতুৰ নহোৱা—স্তুভ ইন্দ্ৰক ভক্তিভাৱে সেৱা কৰে। বিবস্বতৰ আসনত তেওঁ পূৰ্ণতা লাভ কৰিছে; সৰ্বদা বিজয়ী, অভিমাতি-হন (শত্ৰু-চিন্তা বিনাশক) ইন্দ্ৰক স্তৱ কৰ।

Mantra 4

नृणामु त्वा नृतमं गीर्भिरुक्थैरभि प्र वीरमर्चता सबाधः । सं सहसे पुरुमायो जिहीते नमो अस्य प्रदिव एक ईशे ॥

হে নৰসকল, গীৰ্ভি আৰু উক্থেৰে নৃতম—সৰ্বাধিক বীৰ—ইন্দ্ৰক প্ৰশংসা কৰা; বাধা ভাঙি আগবঢ়া বীৰক ভক্তিভাৱে আৰ্চনা কৰা। তেওঁ সহসৰ বাবে শক্তি একত্ৰ কৰে, বহুবিধ মায়া-শক্তিৰ অধিপতি; প্ৰদিব—দূৰ-দীপ্তিমান—তেওঁ একাই নমস্কাৰৰ আৰু অধিপত্যৰ যোগ্য।

Mantra 5

पूर्वीरस्य निष्षिधो मर्त्येषु पुरू वसूनि पृथिवी बिभर्ति । इन्द्राय द्याव ओषधीरुतापो रयिं रक्षन्ति जीरयो वनानि ॥

প্ৰাচীন কালৰ পৰা মৰ্ত্যলোকত তেওঁৰ দৃঢ় ভিত্তি স্থাপিত; পৃথিৱীয়ে বহু বসু-সম্পদ বহন কৰে। ইন্দ্ৰৰ বাবে দ্যৌ, ঔষধি আৰু আপঃ ৰয়ি (সমৃদ্ধি) ৰক্ষা কৰে; আৰু দৃঢ় বনানিসমূহ স্থিৰ হৈ জীৱবলৰ বৃদ্ধি সমৰ্থন কৰে।

Mantra 6

तुभ्यं ब्रह्माणि गिर इन्द्र तुभ्यं सत्रा दधिरे हरिवो जुषस्व । बोध्यापिरवसो नूतनस्य सखे वसो जरितृभ्यो वयो धाः ॥

হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰেই বাবে ব্ৰহ্মাণি আৰু গিৰি—প্ৰেৰিত স্তোত্ৰবাণী; হে হৰিবো (উজ্জ্বল অশ্বসমূহৰ অধিপতি), সেগুলি সদায় তোমাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছে—তুমি সেগুলি গ্ৰহণ কৰা। নূতন অৱসৰ ৰক্ষকৰূপে আমাৰ নিকট সহায় হৈ জাগ্ৰত হোৱা; হে সখা, হে বসু (ধনদাতা), গায়ক-স্তোতাসকললৈ জীৱনৰ বিস্তাৰ (বয়ঃ) স্থাপন কৰা।

Mantra 7

इन्द्र मरुत्व इह पाहि सोमं यथा शार्याते अपिबः सुतस्य । तव प्रणीती तव शूर शर्मन्ना विवासन्ति कवयः सुयज्ञाः ॥

হে মৰুত্বান ইন্দ্ৰ, ইয়াত সোম পান কৰা, যেন শাৰ্যাতা-ৰ ওচৰত তুমি সুতো (চেপা) সোম পান কৰিছিলা। তোমাৰ প্ৰণীতি আৰু তোমাৰ শৰণত, হে শূৰ, সু-যজ্ঞৰ কবিসকল ওচৰ চাপি আহে আৰু দীপ্তিত বাস কৰে।

Mantra 8

स वावशान इह पाहि सोमं मरुद्भिरिन्द्र सखिभिः सुतं नः । जातं यत्त्वा परि देवा अभूषन्महे भराय पुरुहूत विश्वे ॥

আনন্দিত উদ্যমে ইয়াত সোম পান কৰা, হে ইন্দ্ৰ—মৰুতসকল, তোমাৰ সখাসকলৰ সৈতে—আমাৰ এই সুতো (চেপা) আনন্দ-সোম। যেতিয়া তোমাৰ জন্ম হ’ল, তেতিয়া মহা-ভাৰ বহনৰ বাবে, হে পুরুহূত, বিশ্বদেৱতাসকলে তোমাক পৰি-ভূষণ কৰিলে—সৰ্বকাৰ্যৰ বাবে।

Mantra 9

अप्तूर्ये मरुत आपिरेषोऽमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः । तेभिः साकं पिबतु वृत्रखादः सुतं सोमं दाशुषः स्वे सधस्थे ॥

অপ্তূৰ্য গতি-যজ্ঞত, হে মৰুতগণ, এই নিকট সহায়ে ইন্দ্ৰক আনন্দিত কৰিলে; দান-বৰ্ষক দাতাসকল তেওঁৰ অনুগামী। তেওঁলোকৰ সৈতে একেলগে বৃত্ৰ-ভক্ষক ইন্দ্ৰই দাশুষ (দানকাৰী)ৰ নিপীড়িত সোম নিজ সধস্থে—নিজৰ সঙ্গতি-আসনত—পান কৰক।

Mantra 10

इदं ह्यन्वोजसा सुतं राधानां पते । पिबा त्वस्य गिर्वणः ॥

হে ৰাধানাং পতে—সমৃদ্ধিৰ অধিপতি—ই তোমাৰ বলৰ অনুবর্তী হৈ নিপীড়িত সোম। হে গিৰ্বণ (স্তোত্ৰ-গ্ৰাহী), ইয়াৰ পৰা পান কৰা।

Mantra 11

यस्ते अनु स्वधामसत्सुते नि यच्छ तन्वम् । स त्वा ममत्तु सोम्यम् ॥

যি জন তোমাৰ স্বধা—নিজস্ব বিধি—অনুসৰি নিপীড়িত অৰ্পণত দেহক সংযত কৰি স্থিৰ কৰে, সেই সোম্যম আনন্দে তোমাক প্ৰসন্ন কৰক।

Mantra 12

प्र ते अश्नोतु कुक्ष्योः प्रेन्द्र ब्रह्मणा शिरः । प्र बाहू शूर राधसे ॥

তোমাৰ কুক্ষিত ই পূৰ্ণ হওক; আগবাঢ়া, হে ইন্দ্ৰ, ব্ৰহ্ম-মন্ত্ৰে তোমাৰ শিৰলৈ পৌঁছক। আগবাঢ়া তোমাৰ বাহু দুটা, হে বীৰ, ৰাধস্‌—দান-সমৃদ্ধিৰ বাবে।

Frequently Asked Questions

It is a hymn inviting Indra (often together with the Maruts) to come to the sacrifice, drink the pressed Soma, and respond to praise by granting protection, leadership, and gifts.

The hymn uses remembered precedents to strengthen the present request: if Indra accepted Soma and helped before, he can be trusted to come and help again in this rite.

It asks that the offering and the sacred words fully energize Indra—nourish him, awaken his mind, and set his arms to action—so he can give blessings and fulfilment to the worshippers.

Ask anything about Sukta 51 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App