
Sukta 3.51
Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)
Indra
Triṣṭubh (probable)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ‘ಜನರಿಂದ ಧಾರಿತನಾದ’ ಹಾಗೂ ‘ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಮಂತ್ರಿತನಾದ’ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿದೆ—ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸುಂದರವಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಒತ್ತಿದ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲೆಂದು. ಇಂದ್ರನು ಹಿಂದೆಯೂ ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನೇ ಈಗಿನ ನೆರವಿಗೆ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರವು ಇಂದ್ರನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು—ಉದರ, ಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಭುಜಗಳನ್ನು—ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಶಕ್ತಿಮಂತಗೊಳಿಸಲಿ ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 1
चर्षणीधृतं मघवानमुक्थ्यमिन्द्रं गिरो बृहतीरभ्यनूषत । वावृधानं पुरुहूतं सुवृक्तिभिरमर्त्यं जरमाणं दिवेदिवे ॥
ಚರ್ಷಣೀಧೃತ (ಜನರಿಂದ ಧಾರಿತ), ಮಘವಾನ್, ಉಕ್ಥ್ಯ (ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ) ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಬೃಹತೀ (ಮಹಾನ್) ಗೀರುಗಳು ಅಭ್ಯನೂಷತ—ಮಹಾ ಸ್ತುತಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮೊಳಗಿದವು. ಸುವೃಕ್ತಿಭಿಃ (ಸುಶೋಭಿತ ವಚನಗಳಿಂದ) ನಿರಂತರ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ, ಪುರುಹೂತ (ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿತ) ಅಮರ್ತ್ಯ (ಅಮರ) ಇಂದ್ರನು—ಜರಮಾಣ (ನಿತ್ಯ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವವನು) ಆಗಿ—ದಿವೇ ದಿವೇ (ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ) ಪ್ರಶಂಸಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
शतक्रतुमर्णवं शाकिनं नरं गिरो म इन्द्रमुप यन्ति विश्वतः । वाजसनिं पूर्भिदं तूर्णिमप्तुरं धामसाचमभिषाचं स्वर्विदम् ॥
ನನ್ನ ಗೀರುಗಳು ಇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಹೋಗುತ್ತವೆ—ಶತಕ್ರತು (ನೂರು ಶಕ್ತಿಗಳವನು), ಅರ್ಣವ (ಬಲದ ಸಾಗರ), ಶಾಕಿನ (ಸಮರ್ಥ) ನರನ ಬಳಿಗೆ. ವಾಜಸನಿ (ವಾಜಗಳ ವಿಜೇತ), ಪೂರ್ಭಿದ (ದುರ್ಗಭೇದಕ), ತೂರ್ಣಿ (ಅತಿವೇಗ), ಅಪ್ತುರ (ಕರ್ಮಸಾಧಕ), ಧಾಮಸಾಚ (ಧಾಮಗಳ ಸಹಚರ), ಅಭಿಷಾಚ (ವೈರಿಯನ್ನು ದಮನಿಸುವವನು), ಸ್ವರ್ವಿದ (ಸ್ವರ್-ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವನು) ಆದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ.
Mantra 3
आकरे वसोर्जरिता पनस्यतेऽनेहसः स्तुभ इन्द्रो दुवस्यति । विवस्वतः सदन आ हि पिप्रिये सत्रासाहमभिमातिहनं स्तुहि ॥
ವಸುಗಳ ಆಕರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಜರಿತಾ (ಸ್ತೋತ್ರಗಾರ) ಆನಂದವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ; ಅನೇಹಸಃ (ಅವಸರವಿಲ್ಲದೆ) ಸ್ತುಭ (ಪ್ರಶಂಸಕ) ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿವಸ್ವತ್ನ ಸದನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾನೆ; ಸದಾ ಜಯಶಾಲಿ, ಅಭಿಮಾತಿಹನ (ವೈರಭಾವ/ವಿರೋಧಿ ಚಿಂತನೆಗಳ ಸಂಹಾರಕ) ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸು.
Mantra 4
नृणामु त्वा नृतमं गीर्भिरुक्थैरभि प्र वीरमर्चता सबाधः । सं सहसे पुरुमायो जिहीते नमो अस्य प्रदिव एक ईशे ॥
ಹೇ ನರರೇ, ಗೀರ್ಭಿ ಮತ್ತು ಉಕ್ಥಗಳಿಂದ ನೃತಮ—ಅತ್ಯಂತ ಪುರುಷಾರ್ಥವಂತ—ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರಿ; ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಸಾಗುವ ವೀರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಿರಿ. ಪುರುಮಾಯೋ (ಅನೇಕ ಮಾಯಾ/ಶಕ್ತಿಗಳ ಧಾರಕ) ಅವನು ಸಹಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರದಿವ (ದೂರ-ಪ್ರಕಾಶಮಾನ) ಆ ಏಕಮಾತ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಮಸ್ಕಾರ—ಮತ್ತು ಅಧಿಪತ್ಯ—ಸೇರಿದೆ.
Mantra 5
पूर्वीरस्य निष्षिधो मर्त्येषु पुरू वसूनि पृथिवी बिभर्ति । इन्द्राय द्याव ओषधीरुतापो रयिं रक्षन्ति जीरयो वनानि ॥
ಪೂರ್ವಕಾಲದಿಂದಲೇ ಅವನ ನಿಷ್ಷಿಧ (ಅಚಲ ಪಾಯಗಳು) ಮর্ত್ಯರೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಪೃಥಿವಿ ಅನೇಕ ವಸುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ದ್ಯಾವ (ಆಕಾಶ), ಓಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಪಃ ರಯಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ವನಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು ಪ್ರಾಣಬಲದ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.
Mantra 6
तुभ्यं ब्रह्माणि गिर इन्द्र तुभ्यं सत्रा दधिरे हरिवो जुषस्व । बोध्यापिरवसो नूतनस्य सखे वसो जरितृभ्यो वयो धाः ॥
ಓ ಇಂದ್ರನೇ! ನಿನಗೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಗಳು (ಸ್ತೋತ್ರ-ಮಂತ್ರಗಳು) ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಗಳು (ಗಿರಃ) ಅರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ; ಓ ಹರಿವಃ (ಹರಿತ ಅಶ್ವಗಳ ಅಧಿಪತಿ), ನಿನಗಾಗಿ ಅವು ಸದಾ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ—ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸು. ನೂತನ ರಕ್ಷಕನಾದ ಅವಸ (ಸಹಾಯ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀನು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು, ಸಮೀಪದ ಉಪಕಾರಕನಾಗು. ಓ ಸಖಾ, ಓ ವಸು (ಧನದಾತ), ಜರಿತೃ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಜೀವನದ ವಿಶಾಲತೆ (ವಯಃ) ನೀಡು.
Mantra 7
इन्द्र मरुत्व इह पाहि सोमं यथा शार्याते अपिबः सुतस्य । तव प्रणीती तव शूर शर्मन्ना विवासन्ति कवयः सुयज्ञाः ॥
ಓ ಮರುತ್ವರ ಇಂದ್ರನೇ! ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು; ಶಾರ್ಯಾತನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸುತ (ಪೀಡಿತ) ಸೋಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕುಡಿದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ. ಓ ಶೂರನೇ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಣೀತಿ (ನಾಯಕತ್ವ) ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಶರ್ಮನ್ (ಆಶ್ರಯ)ದಿಂದ ಸುಯಜ್ಞ ಕವಿಗಳು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Mantra 8
स वावशान इह पाहि सोमं मरुद्भिरिन्द्र सखिभिः सुतं नः । जातं यत्त्वा परि देवा अभूषन्महे भराय पुरुहूत विश्वे ॥
ಓ ಪುರುಹೂತ ಇಂದ್ರನೇ! ಹರ್ಷಭರಿತ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು—ನಿನ್ನ ಸಖರಾದ ಮರುದ್ಗಳೊಂದಿಗೆ—ನಮ್ಮ ಈ ಸುತ (ಪೀಡಿತ) ರಸವನ್ನು. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮಹಾ ಭಾರವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು; ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಓ ಬಹು-ಆಹ್ವಾನಿತನೇ.
Mantra 9
अप्तूर्ये मरुत आपिरेषोऽमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः । तेभिः साकं पिबतु वृत्रखादः सुतं सोमं दाशुषः स्वे सधस्थे ॥
ಅಪ್ತೂರ್ಯ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಮರುತರೆ, ಈ ಸಮೀಪದ ಸಹಾಯವು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿದೆ; ದಾನವಂತ ದಾತರು ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ರಹನ (ವೃತ್ರಖಾದ)ನು ತನ್ನ ಸಧಸ್ಥ—ಸಂಗಮಾಸನದಲ್ಲಿ—ದಾಶುಷ (ದಾನಕರ್ತ)ನ ಪಿಷಿತ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಲಿ.
Mantra 10
इदं ह्यन्वोजसा सुतं राधानां पते । पिबा त्वस्य गिर्वणः ॥
ಹೇ ರಾಧಾನಾಂ ಪತೇ, ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನ ಬಲದ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಷಿತವಾಗಿದೆ; ಹೇ ಗಿರ್ವಣ (ಸ್ತುತಿಗ್ರಾಹಿ), ಇದರ ಪಾನಮಾಡು.
Mantra 11
यस्ते अनु स्वधामसत्सुते नि यच्छ तन्वम् । स त्वा ममत्तु सोम्यम् ॥
ಯಾವನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಧಾ—ಸ್ವಭಾವಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ—ಪಿಷಿತ ಅರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಸೋಮ್ಯ ಆನಂದವು ನಿನ್ನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಲಿ.
Mantra 12
प्र ते अश्नोतु कुक्ष्योः प्रेन्द्र ब्रह्मणा शिरः । प्र बाहू शूर राधसे ॥
ಅದು ನಿನ್ನ ಕುಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಲಿ; ಮುಂದೆ ಸಾಗು, ಹೇ ಇಂದ್ರ—ಬ್ರಹ್ಮ (ಮಂತ್ರ) ನಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ತಲುಪಲಿ. ಮುಂದೆ ಚಾಚು ನಿನ್ನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು, ಹೇ ಶೂರ, ರಾಧಸ (ದಾನ-ಸಮೃದ್ಧಿ)ಗಾಗಿ.
It is a hymn inviting Indra (often together with the Maruts) to come to the sacrifice, drink the pressed Soma, and respond to praise by granting protection, leadership, and gifts.
The hymn uses remembered precedents to strengthen the present request: if Indra accepted Soma and helped before, he can be trusted to come and help again in this rite.
It asks that the offering and the sacred words fully energize Indra—nourish him, awaken his mind, and set his arms to action—so he can give blessings and fulfilment to the worshippers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.