
Sukta 3.51
Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)
Indra
Triṣṭubh (probable)
ഈ സൂക്തം ‘ജനങ്ങളാൽ താങ്ങപ്പെടുന്നവൻ’ എന്നും ‘അധികമായി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവൻ’ എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഇന്ദ്രനോട് ഉത്സാഹപൂർണ്ണമായ ക്ഷണമാണ്—യജ്ഞത്തിലേക്ക് വരിക, മനോഹരമായി രൂപപ്പെടുത്തിയ സ്തുതിയെ സ്വീകരിക്കുക, പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമം പാനം ചെയ്യുക. ഇന്ദ്രന്റെ മുൻകാല സോമപാനങ്ങളും വിജയങ്ങളും ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, അവയെ ഇപ്പോഴത്തെ സഹായത്തിനുള്ള ഉറപ്പായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. അവസാനം, അർപ്പണവും മന്ത്രവും ഇന്ദ്രന്റെ സമഗ്രമായ സത്തയെ—ഉദരം, ശിരസ്, ഭുജങ്ങൾ—ദാനങ്ങൾ നൽകാനും ഇഷ്ടസിദ്ധി നിറവേറ്റാനും ശക്തിപ്പെടുത്തട്ടെ എന്ന സംക്ഷിപ്ത പ്രാർത്ഥനയോടെ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
चर्षणीधृतं मघवानमुक्थ्यमिन्द्रं गिरो बृहतीरभ्यनूषत । वावृधानं पुरुहूतं सुवृक्तिभिरमर्त्यं जरमाणं दिवेदिवे ॥
ചർഷണീധൃത (ജനങ്ങളാൽ ധരിക്കപ്പെടുന്ന), മഘവാൻ, ഉക്ത്യ (സ്തുതിയോഗ്യ) ഇന്ദ്രനോടു ബൃഹതീ (മഹത്തായ) ഗീറുകൾ അഭ്യനൂഷത്—മഹാ സ്തുതികൾ അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു മുഴങ്ങി. സുവൃക്തിഭിഃ (സുനിർമ്മിത വചനങ്ങളാൽ) നിരന്തരം വർദ്ധിക്കുന്ന, പുരുഹൂത (അനേകം തവണ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന) അമർത്യ (അമര) ഇന്ദ്രൻ—ജരമാന (നിത്യസ്തുത്യൻ) ആയി—ദിവേ ദിവേ (ദിവസംതോറും) പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 2
शतक्रतुमर्णवं शाकिनं नरं गिरो म इन्द्रमुप यन्ति विश्वतः । वाजसनिं पूर्भिदं तूर्णिमप्तुरं धामसाचमभिषाचं स्वर्विदम् ॥
എന്റെ ഗീറുകൾ ഇന്ദ്രനിലേക്കു എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമെത്തുന്നു—ശതക്രതു (നൂറു ശക്തികളുള്ളവൻ), അർണവ (ബലത്തിന്റെ സമുദ്രം), ശാകിൻ (സമർത്ഥ)നായ നരനിലേക്കു. വാജസനി (വാജങ്ങളുടെ ജയി), പൂർഭിദ് (ദുർഗ്ഗഭേദകൻ), തൂർണി (അത്യന്തം വേഗവാൻ), അപ്തുര (കർമ്മസാധകൻ), ധാമസാച (ധാമങ്ങളുടെ സഹചാരി), അഭിഷാച (വൈരിയെ അമർത്തുന്നവൻ), സ്വർവിദ് (സ്വർ-ലോകം കണ്ടെത്തുന്നവൻ) ആയ ഇന്ദ്രനിലേക്കു.
Mantra 3
आकरे वसोर्जरिता पनस्यतेऽनेहसः स्तुभ इन्द्रो दुवस्यति । विवस्वतः सदन आ हि पिप्रिये सत्रासाहमभिमातिहनं स्तुहि ॥
വസുവിന്റെ ആകരത്തിനരികെ ജരിതാ (സ്തോത്രകൻ) ആനന്ദം തേടുന്നു; അനേഹസഃ (അവസരമില്ലാതെ) സ്തുഭ് (പ്രശംസകൻ) ഇന്ദ്രനെ ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിക്കുന്നു. വിവസ്വത്തിന്റെ സദനത്തിൽ അവൻ പരിപൂർണ്ണനായി വളർന്നു; സദാ-വിജയിയായ, അഭിമാതിഹൻ (വൈരഭാവം/വിരോധചിന്തകളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ) ആയ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്ക.
Mantra 4
नृणामु त्वा नृतमं गीर्भिरुक्थैरभि प्र वीरमर्चता सबाधः । सं सहसे पुरुमायो जिहीते नमो अस्य प्रदिव एक ईशे ॥
ഹേ നരന്മാരേ, ഗീർഭി (പ്രചോദിതവാക്കുകൾ)യും ഉക്ത്ഥങ്ങളുംകൊണ്ട് നൃതമ—ഏറ്റവും പുരുഷാർത്ഥവാൻ—ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുവിൻ; പ്രതിബന്ധങ്ങളെ ഭേദിച്ചു മുന്നേറുന്ന വീരനെ ഭക്തിയോടെ അർച്ചിക്കുവിൻ. പുരുമായോ (അനേകം മായാ/ശക്തികളുടെ ധാരകൻ) അവൻ സഹസിനായി ബലം സമാഹരിക്കുന്നു; പ്രദിവ (ദൂര-പ്രകാശമുള്ള) ആ ഏകാധിപതിക്കു മാത്രമേ നമസ്കാരവും—അധികാരവും—ഉള്ളൂ.
Mantra 5
पूर्वीरस्य निष्षिधो मर्त्येषु पुरू वसूनि पृथिवी बिभर्ति । इन्द्राय द्याव ओषधीरुतापो रयिं रक्षन्ति जीरयो वनानि ॥
പൂർവ്വകാലം മുതൽ അവന്റെ നിഷ്ഷിധ (അചലമായ അടിത്തറകൾ) മർത്ത്യരിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; പൃഥിവി അനേകം വസുക്കളെ ധരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ദ്യാവ് (ആകാശം), ഔഷധികൾ, ആപഃ (ജലങ്ങൾ) റയി (സമൃദ്ധി)യെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു; ദൃഢമായ വനങ്ങൾ സ്ഥിരമായി നിന്നുകൊണ്ട് പ്രാണബലത്തിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് ആധാരമാകുന്നു.
Mantra 6
तुभ्यं ब्रह्माणि गिर इन्द्र तुभ्यं सत्रा दधिरे हरिवो जुषस्व । बोध्यापिरवसो नूतनस्य सखे वसो जरितृभ्यो वयो धाः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ! നിനക്കായാണ് ബ്രഹ്മാണികൾ (സ്തോത്ര-മന്ത്രങ്ങൾ)യും പ്രചോദിത വാക്കുകൾ (ഗിരഃ)യും; ഹേ ഹരിവഃ (ഹരിത അശ്വങ്ങളുടെ അധിപതി), നിനക്കായി അവ സദാ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—അവയെ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്ക. എപ്പോഴും പുതുതായി കാവൽ നല്കുന്ന അവസ് (സഹായം) ആയി നീ ഉണരുക, സമീപ സഹായകനാകുക. ഹേ സഖേ, ഹേ വസു (ധനദാതാ), ജരിതൃ ഗായകർക്ക് ജീവിതത്തിന്റെ വിശാലത (വയഃ) നല്കുക.
Mantra 7
इन्द्र मरुत्व इह पाहि सोमं यथा शार्याते अपिबः सुतस्य । तव प्रणीती तव शूर शर्मन्ना विवासन्ति कवयः सुयज्ञाः ॥
ഹേ മരുത്വൻ ഇന്ദ്രാ! ഇവിടെ സോമം പാനം ചെയ്യുക; ശാര്യാതന്റെ യജ്ഞത്തിൽ നീ സുത (പിഴിഞ്ഞ) സോമം കുടിച്ചതുപോലെ. ഹേ ശൂരാ! നിന്റെ പ്രണീതി (നേതൃത്വം)യും നിന്റെ ശർമൻ (ആശ്രയം)യും മൂലം, സുയജ്ഞ കവിഗൾ സമീപിച്ചു പ്രകാശത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 8
स वावशान इह पाहि सोमं मरुद्भिरिन्द्र सखिभिः सुतं नः । जातं यत्त्वा परि देवा अभूषन्महे भराय पुरुहूत विश्वे ॥
ഹേ പുരുഹൂത ഇന്ദ്രാ! ആനന്ദഭരിതമായ ഉത്സാഹത്തോടെ ഇവിടെ സോമം പാനം ചെയ്യുക—നിന്റെ സഖികളായ മരുതുകളോടൊപ്പം—ഞങ്ങളുടെ ഈ സുത (പിഴിഞ്ഞ) രസം. കാരണം, നിന്റെ ജനനത്തിൽ സർവ്വദേവന്മാരും നിന്നെ മഹാഭാരവഹനത്തിനായി അലങ്കരിച്ചു; സർവ്വവ്യാപകമായ കര്മ്മത്തിനായി, ഹേ ബഹു-ആഹ്വാനിതാ.
Mantra 9
अप्तूर्ये मरुत आपिरेषोऽमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः । तेभिः साकं पिबतु वृत्रखादः सुतं सोमं दाशुषः स्वे सधस्थे ॥
അപ്തൂര്യ ഗതിയിൽ, ഹേ മരുതുകളേ, ഈ സമീപസഹായം ഇന്ദ്രനെ ഉല്ലസിപ്പിച്ചു; ദാനവരായ ദാതാക്കൾ അവനെ അനുഗമിക്കുന്നു. അവരുടെ കൂടെ വൃത്രഹൻ (വൃത്രഖാദ)ൻ തന്റെ സധസ്ഥം—സംഗമാസനത്തിൽ—ദാശുഷ് (ദാനകൻ) അർപ്പിച്ച പിഴിഞ്ഞ സോമം പാനം ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 10
इदं ह्यन्वोजसा सुतं राधानां पते । पिबा त्वस्य गिर्वणः ॥
ഹേ രാധാനാം പതേ, ഇത് നിശ്ചയമായും നിന്റെ ശക്തിയുടെ അനുഗമനത്തിൽ പിഴിഞ്ഞതാണ്; ഹേ ഗിർവണ (സ്തുതിഗ്രാഹി), ഇതിൽനിന്നു പാനം ചെയ്യുക.
Mantra 11
यस्ते अनु स्वधामसत्सुते नि यच्छ तन्वम् । स त्वा ममत्तु सोम्यम् ॥
നിന്റെ സ്വധാ—സ്വഭാവധർമ്മം അനുഗമിച്ച്—പിഴിഞ്ഞ അർപ്പണത്തിൽ ദേഹത്തെ നിയന്ത്രിച്ചു സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നവൻ, ആ സോമ്യ ആനന്ദം നിന്നെ ഹർഷിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 12
प्र ते अश्नोतु कुक्ष्योः प्रेन्द्र ब्रह्मणा शिरः । प्र बाहू शूर राधसे ॥
അത് നിന്റെ കുക്ഷിയിൽ നിറയട്ടെ; മുന്നോട്ട്, ഹേ ഇന്ദ്ര—ബ്രഹ്മം (മന്ത്രം) നിന്റെ ശിരസ്സിലേക്കെത്തട്ടെ. മുന്നോട്ട് നീട്ടുക നിന്റെ ബാഹുക്കൾ, ഹേ ശൂര, രാധസ് (ദാന-സമൃദ്ധി) നിമിത്തം.
It is a hymn inviting Indra (often together with the Maruts) to come to the sacrifice, drink the pressed Soma, and respond to praise by granting protection, leadership, and gifts.
The hymn uses remembered precedents to strengthen the present request: if Indra accepted Soma and helped before, he can be trusted to come and help again in this rite.
It asks that the offering and the sacred words fully energize Indra—nourish him, awaken his mind, and set his arms to action—so he can give blessings and fulfilment to the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.