Sukta 51

Mantra 1

चर्षणीधृतं मघवानमुक्थ्यमिन्द्रं गिरो बृहतीरभ्यनूषत । वावृधानं पुरुहूतं सुवृक्तिभिरमर्त्यं जरमाणं दिवेदिवे ॥

ਚਰਸ਼ਣੀਧ੍ਰਿਤ (ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ), ਮਘਵਾਨ, ਉਕਥ੍ਯ (ਸਤੁਤੀਯੋਗ) ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਬ੍ਰਿਹਤੀ (ਮਹਾਨ) ਗੀਰਾਂ ਅਭ੍ਯਨੂਸ਼ਤ—ਵੱਡੇ ਭਜਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧ ਕੇ ਗੂੰਜੇ। ਸੁਵ੍ਰੁਕਤਿਭਿਃ (ਸੁੰਦਰ ਰਚੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ) ਨਿੱਤ ਵਧਦਾ, ਪੁਰੁਹੂਤ (ਬਹੁਤ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ) ਅਮਰਤ੍ਯ (ਅਮਰ) ਇੰਦਰ—ਜਰਮਾਣ (ਸਦਾ ਸਤੁਤ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਦਿਵੇ ਦਿਵੇ (ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ) ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 2

शतक्रतुमर्णवं शाकिनं नरं गिरो म इन्द्रमुप यन्ति विश्वतः । वाजसनिं पूर्भिदं तूर्णिमप्तुरं धामसाचमभिषाचं स्वर्विदम् ॥

ਮੇਰੀਆਂ ਗੀਰਾਂ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਸੌ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ), ਅਰਣਵ (ਬਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ), ਸ਼ਾਕਿਨ (ਸਮਰੱਥ) ਨਰ ਵੱਲ। ਵਾਜਸਨੀ (ਵਾਜਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ), ਪੂਰਭਿਦ (ਕਿਲ੍ਹੇ ਭੇਦਣ ਵਾਲਾ), ਤੂਰਨਿ (ਅਤਿ ਤੇਜ਼), ਅਪਤੁਰ (ਕਰਮ-ਸਾਧਕ), ਧਾਮਸਾਚ (ਧਾਮਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ), ਅਭਿਸਾਚ (ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਸ੍ਵਰਵਿਦ (ਸ੍ਵਰ-ਲੋਕ ਦਾ ਖੋਜੀ) ਇੰਦਰ ਵੱਲ।

Mantra 3

आकरे वसोर्जरिता पनस्यतेऽनेहसः स्तुभ इन्द्रो दुवस्यति । विवस्वतः सदन आ हि पिप्रिये सत्रासाहमभिमातिहनं स्तुहि ॥

ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਆਕਰ ਕੋਲ ਜਰਿਤਾ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ) ਆਨੰਦ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਨੇਹਸः (ਬਿਨਾ ਉਤਾਵਲੇ) ਸਤੁਭ (ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ) ਇੰਦਰ ਦੀ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਦਾ-ਵਿਜੇਤਾ, ਅਭਿਮਾਤਿਹਨ (ਵੈਰ-ਭਾਵ/ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ) ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ।

Mantra 4

नृणामु त्वा नृतमं गीर्भिरुक्थैरभि प्र वीरमर्चता सबाधः । सं सहसे पुरुमायो जिहीते नमो अस्य प्रदिव एक ईशे ॥

ਹੇ ਨਰੋ, ਗੀਰਭਿ ਅਤੇ ਉਕਥਾਂ ਨਾਲ ਨ੍ਰਿਤਮ—ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਖਾਰਥੀ—ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੋ; ਰੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੋ। ਪੁਰੁਮਾਯੋ (ਅਨੇਕ ਮਾਇਆ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਧਾਰਕ) ਉਹ ਸਹਸ ਲਈ ਬਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਦਿਵ (ਦੂਰ-ਚਮਕਦਾਰ) ਉਸ ਇਕੋ ਮਾਲਕ ਲਈ ਹੀ ਨਮਸਕਾਰ—ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ—ਹੈ।

Mantra 5

पूर्वीरस्य निष्षिधो मर्त्येषु पुरू वसूनि पृथिवी बिभर्ति । इन्द्राय द्याव ओषधीरुतापो रयिं रक्षन्ति जीरयो वनानि ॥

ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਨਿਸ਼੍਷ਿਧ (ਅਡੋਲ ਆਧਾਰ) ਮਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਪૃਥਿਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਸੂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਦ੍ਯਾਵ (ਆਕਾਸ਼), ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪः (ਜਲ) ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਨ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 6

तुभ्यं ब्रह्माणि गिर इन्द्र तुभ्यं सत्रा दधिरे हरिवो जुषस्व । बोध्यापिरवसो नूतनस्य सखे वसो जरितृभ्यो वयो धाः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾਣਿ (ਸਤੋਤ੍ਰ-ਮੰਤ੍ਰ) ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ (ਗਿਰ:) ਹਨ; ਹੇ ਹਰਿਵੋ (ਹਰੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਸਦਾ ਰਚੇ ਗਏ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਨਿਤ-ਨਵੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਵਸ (ਸਹਾਇਤਾ) ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਜਾਗ, ਨੇੜਲਾ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣ। ਹੇ ਸਖੇ, ਹੇ ਵਸੁ (ਧਨ-ਦਾਤਾ), ਜਰਿਤ੍ਰ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ (ਵਯ:) ਬਖ਼ਸ਼।

Mantra 7

इन्द्र मरुत्व इह पाहि सोमं यथा शार्याते अपिबः सुतस्य । तव प्रणीती तव शूर शर्मन्ना विवासन्ति कवयः सुयज्ञाः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤਵੰਤ ਇੰਦਰ! ਇੱਥੇ ਸੋਮ ਪੀ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰਿਆਤ ਦੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ) ਸੋਮ ਪਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਸ਼ੂਰ! ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਣੀਤੀ (ਅਗਵਾਈ) ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਮਨ੍ (ਆਸਰਾ) ਨਾਲ ਸੁਯਜ्ञ ਕਵੀ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।

Mantra 8

स वावशान इह पाहि सोमं मरुद्भिरिन्द्र सखिभिः सुतं नः । जातं यत्त्वा परि देवा अभूषन्महे भराय पुरुहूत विश्वे ॥

ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ ਇੰਦਰ! ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸੋਮ ਪੀ—ਮਰੁਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਸਖਿਆਂ ਨਾਲ—ਸਾਡਾ ਇਹ ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ) ਰਸ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਭਾਰ-ਵਹਨ ਲਈ ਸਜਾਇਆ ਸੀ; ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਕਰਤੱਬ ਲਈ, ਹੇ ਬਹੁ-ਆਹਵਾਨਿਤ।

Mantra 9

अप्तूर्ये मरुत आपिरेषोऽमन्दन्निन्द्रमनु दातिवाराः । तेभिः साकं पिबतु वृत्रखादः सुतं सोमं दाशुषः स्वे सधस्थे ॥

ਅਪਤੂਰ੍ਯ ਗਤੀ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇਹ ਨੇੜਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਗਈ ਹੈ; ਦਾਨ-ਵਾਰੇ ਦਾਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਖਾਦ) ਆਪਣੇ ਸਧਸਥ—ਸੰਗਤ ਦੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ—ਦਾਸ਼ੁਸ਼ (ਦਾਨੀ) ਦਾ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਪੀਵੇ।

Mantra 10

इदं ह्यन्वोजसा सुतं राधानां पते । पिबा त्वस्य गिर्वणः ॥

ਹੇ ਰਾਧਾਨਾਂ ਪਤੇ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਰਣ ਵਿੱਚ ਪੀੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਗਿਰਵਣ (ਸਤੁਤੀ-ਗ੍ਰਾਹੀ), ਇਸ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ।

Mantra 11

यस्ते अनु स्वधामसत्सुते नि यच्छ तन्वम् । स त्वा ममत्तु सोम्यम् ॥

ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ੍ਵਧਾ—ਸੁਭਾਵ-ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ—ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਅਰਪਣ ਵਿੱਚ ਦੇਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਮ੍ਯ ਆਨੰਦ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।

Mantra 12

प्र ते अश्नोतु कुक्ष्योः प्रेन्द्र ब्रह्मणा शिरः । प्र बाहू शूर राधसे ॥

ਇਹ ਤੇਰੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭਰ ਜਾਵੇ; ਅੱਗੇ ਵਧ, ਹੇ ਇੰਦਰ—ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤ੍ਰ) ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਆਪਣੇ ਬਾਹੂ, ਹੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਰਾਧਸ (ਦਾਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ।