Opening the text

Sukta 2.34
Gṛtsamada (Gṛtsamada Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.34)
Maruts (Rudriyas)
Triṣṭubh (probable for RV 2.34; each pāda ~11 syllables)
ఈ సూక్తం మరుతులను స్తుతిస్తుంది—వారు ఉగ్రమైన, ప్రకాశవంతమైన తుఫాను-శక్తులు; అడవి జీవుల్లా వేగంగా దూసుకెళ్తారు, అగ్నిలా జ్వలిస్తారు, అడ్డంకులను తొలగించి వెలుగుకు దాగి ఉన్న “కిరణాలు/గోవులు”ను విడుదల చేస్తారు. వారు రక్షణ, సంపద, సుమతి (సరైన మనస్సు/సద్బుద్ధి)తో సమీపానికి రావాలని—ప్రత్యేకంగా హవిస్ (అర్పణం) సమర్పించే యజమాని కోసం—వేడుకుంటుంది. వారి పరాక్రమాన్ని చిత్రించే సజీవ విశేషణాల నుంచి స్వరం క్రమంగా నేరుగా ప్రార్థనగా మారి, వారి రక్షక సహాయం మనలను కష్టం మరియు నిందను దాటి తీసుకెళ్లాలని కోరుతుంది.
Mantra 1
धारावरा मरुतो धृष्ण्वोजसो मृगा न भीमास्तविषीभिरर्चिनः । अग्नयो न शुशुचाना ऋजीषिणो भृमिं धमन्तो अप गा अवृण्वत ॥
ధారావరా (ధారలవలె పొంగిపొర్లే) మరుతులు, ధృష్ణ్వోజస్ (ప్రచండ బలం) కలవారు—భయంకర మృగాలవలె—తమ తవిషీ (ప్రబల శక్తి)తో ప్రకాశిస్తారు. అగ్నులవలె ప్రజ్వలించి, ఋజీషిణః (నేరుగా దూసుకుపోయే వేగవంతులు)గా, వారు ఊది అడ్డంకిని తొలగించి, మరుగున ఉన్న గో (కిరణ-గావులు)ను వెలికి తెస్తారు.
Mantra 2
द्यावो न स्तृभिश्चितयन्त खादिनो व्यभ्रिया न द्युतयन्त वृष्टयः । रुद्रो यद्वो मरुतो रुक्मवक्षसो वृषाजनि पृश्न्याः शुक्र ऊधनि ॥
ద్యౌః స్తంభాల వలె వారు తమ బలాన్ని కట్టిపెంచుతారు; చిందరబడిన మేఘాల వలె వర్షధారలు మెరుస్తాయి. హే స్వర్ణవక్షసులైన మరుతులారా! వృషభుడైన రుద్రుడు పృశ్ని యొక్క ప్రకాశమయ ఊధనిలో మిమ్మల్ని జనింపజేసినప్పుడు, మీలో తేజోమయమైన వీర్య-రసాన్ని పోశాడు.
Mantra 3
उक्षन्ते अश्वाँ अत्याँ इवाजिषु नदस्य कर्णैस्तुरयन्त आशुभिः । हिरण्यशिप्रा मरुतो दविध्वतः पृक्षं याथ पृषतीभिः समन्यवः ॥
పోటీలలో పరిగెత్తే వారిలా వారు తమ అశ్వాలను ఉత్సాహపరుస్తారు; గర్జన యొక్క కర్ణాలతో, వేగవంతమైన శక్తులతో వారు ముందుకు దూసుకుపోతారు. హే స్వర్ణశిప్రులైన మరుతులారా, బలంతో కంపించే వారలారా! మీరు చుక్కల అశ్వాలపై యాత్రచేస్తారు—ఇచ్ఛా, ఉత్సాహం రెండింటిలో ఏకమనస్కులు.
Mantra 4
पृक्षे ता विश्वा भुवना ववक्षिरे मित्राय वा सदमा जीरदानवः । पृषदश्वासो अनवभ्रराधस ऋजिप्यासो न वयुनेषु धूर्षदः ॥
పోషణ-బలపరచుటకై వారు సమస్త భువనాలను మోసారు—నిత్యచలనులు; మిత్రుని సౌహార్దార్థం వారు సదన-ఆసనానికి వస్తారు. చుక్కల అశ్వాలవారు, మేఘరహిత సంపదగలవారు, సూటిగా నడిపేవారు—వివేకపు కార్యమార్గాలలో దృఢంగా నిలుస్తారు.
Mantra 5
इन्धन्वभिर्धेनुभी रप्शदूधभिरध्वस्मभिः पथिभिर्भ्राजदृष्टयः । आ हंसासो न स्वसराणि गन्तन मधोर्मदाय मरुतः समन्यवः ॥
ఒకే ఉత్సాహముగల మరుతులారా! ఇంధన-శక్తులతో, బలమైన స్తనములుగల పోషక ధారలు (ధేనువులు) తో, ప్రయాణ మార్గాలలో, జ్వలించే భల్లములతో—హంసలు తమ జలముల వైపు వచ్చునట్లు—మధువు యొక్క మత్తు ఆనందార్థం ఇక్కడికి రండి.
Mantra 6
आ नो ब्रह्माणि मरुतः समन्यवो नरां न शंसः सवनानि गन्तन । अश्वामिव पिप्यत धेनुमूधनि कर्ता धियं जरित्रे वाजपेशसम् ॥
ఒకే ఉత్సాహముగల మరుతులారా! మా బ్రహ్మం (మంత్రాలు) వైపు రండి; వీరుల స్తుతిలా సవనములు (సోమ పీడనలు) వైపుకూడా రండి. గుఱ్ఱపు మాదిని నింపినట్లు ధేనువు స్తనములో సమృద్ధిని నింపండి; జరిథ్ర (గాయకుడు) కొరకు బల-సమృద్ధితో రూపుదిద్దిన ధియా (ప్రేరిత బుద్ధి) ని నిర్మించండి.
Mantra 7
तं नो दात मरुतो वाजिनं रथ आपानं ब्रह्म चितयद्दिवेदिवे । इषं स्तोतृभ्यो वृजनेषु कारवे सनिं मेधामरिष्टं दुष्टरं सहः ॥
మరుతులారా! మాకు అది దయచేయండి—వాజిన్ (బలవాహక) రథం, పోషించే పానం, మరియు దినదినమూ మేల్కొలిపే బ్రహ్మ-వాక్కు. పోరాటంలో స్తోతృలకు, కార్యవీరులకు—ఇష్ (ప్రేరణ), సని (విజయ-లాభం), అక్షత మేధ, మరియు దుర్జేయ సహ్ (బలం) ప్రసాదించండి.
Mantra 8
यद्युञ्जते मरुतो रुक्मवक्षसोऽश्वान्रथेषु भग आ सुदानवः । धेनुर्न शिश्वे स्वसरेषु पिन्वते जनाय रातहविषे महीमिषम् ॥
సువర్ణవక్షులైన మరుతులు తమ అశ్వాలను రథాలలో యోగించినప్పుడు, సుదానములతో భాగం (భాగ్యదేవి) సమీపానికి వస్తుంది. తన దూడకై తన స్వంత ప్రవాహాలలో పాలు పొంగే ఆవులాగా, హవిస్ అర్పించే జనులకు ఆమె మహాబలపు విశాల ప్రేరణను ప్రసాదిస్తుంది.
Mantra 9
यो नो मरुतो वृकताति मर्त्यो रिपुर्दधे वसवो रक्षता रिषः । वर्तयत तपुषा चक्रियाभि तमव रुद्रा अशसो हन्तना वधः ॥
హే మరుతులారా! ఏ మానవ శత్రువు మా మీద నక్కవలె క్రూర దాడిని నిలిపినా—హే వసువులారా, మమ్మల్ని హానినుండి రక్షించండి. మీ నిర్మిత శక్తితోను, దహించే తపస్సుతోను అతనిని వెనక్కు తిప్పండి; హే రుద్రులారా, ఆ అసత్యుడైన హంతకుణ్ని వధించి పడగొట్టండి.
Mantra 10
चित्रं तद्वो मरुतो याम चेकिते पृश्न्या यदूधरप्यापयो दुहुः । यद्वा निदे नवमानस्य रुद्रियास्त्रितं जराय जुरतामदाभ्याः ॥
హే మరుతులారా! ప్రత్యక్షమై తెలిసే మీ ఆ గమనం అద్భుతం—పృశ్ని యొక్క ఉదరము నుండి ఆపః (జలము) పాలు వలె దోహించబడినప్పుడు. లేదా, హే రుద్రియులారా, నిత్య-నవమానుని నిందా-సందర్భంలో, జరాజనిత క్షయమునుండి త్రితను మీరు విమోచిస్తారు—హే అజేయులారా!
Mantra 11
तान्वो महो मरुत एवयाव्नो विष्णोरेषस्य प्रभृथे हवामहे । हिरण्यवर्णान्ककुहान्यतस्रुचो ब्रह्मण्यन्तः शंस्यं राध ईमहे ॥
ముందుకు దూసుకెళ్లే గమనంలో నిత్యయౌవనులైన ఆ మహామరుతులను, విష్ణువు ప్రేరణాశక్తి యొక్క విశాల ప్రవాహంలో ఇక్కడ మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. స్వర్ణవర్ణులు, ఉన్నత శిఖరములు గలవారు, తమ ధారలను పొంగనిచ్చువారు; వారు బ్రహ్మణ్యాన్ని (బ్రహ్మ-భావాన్ని) పోషిస్తారు. వారి నుంచే మేము స్తుత్యమైన ధనాన్ని కోరుతున్నాము—అంతర వృద్ధిని.
Mantra 12
ते दशग्वाः प्रथमा यज्ञमूहिरे ते नो हिन्वन्तूषसो व्युष्टिषु । उषा न रामीररुणैरपोर्णुते महो ज्योतिषा शुचता गोअर्णसा ॥
ఆ దశగ్వులు మొదట యజ్ఞాన్ని ముందుకు నడిపారు; మా ఉషస్సులు విరియు వేళల్లో వారు మమ్మల్ని ప్రేరేపించుగాక. ఉషస్సులాగ, ఆ రమణీయ దేవి తన అరుణ కిరణాలతో ఆవరణాన్ని విప్పుతుంది—మహా జ్యోతితో, శుచితతో, మరియు గో-అర్ణసతో (జ్ఞాన కిరణాల ప్రవాహంతో)।
Mantra 13
ते क्षोणीभिररुणेभिर्नाञ्जिभी रुद्रा ऋतस्य सदनेषु वावृधुः । निमेघमाना अत्येन पाजसा सुश्चन्द्रं वर्णं दधिरे सुपेशसम् ॥
వారు రుద్రులు (మరుతులు), అరుణ భూ-విస్తారాలతోను ప్రకాశించే ఆభరణాలతోను, ఋత సదనాలలో వృద్ధి చెందుతారు. గర్జిస్తూ దిగివచ్చి, అశ్వసదృశమైన తేజోబలంతో, వారు సుశ్చంద్రం, సుపేశసం—దీప్తమైన, సుగఠితమైన—రూపాన్ని ధరించుతారు: క్రమబద్ధ శక్తి యొక్క సౌందర్యం।
Mantra 14
ताँ इयानो महि वरूथमूतय उप घेदेना नमसा गृणीमसि । त्रितो न यान्पञ्च होतॄनभिष्टय आववर्तदवराञ्चक्रियावसे ॥
వారివైపు—మన సహాయార్థం ఆ మహా వరూథం (ఆశ్రయం/రక్షణ) వైపు సాగుతూ—మేము సమీపిస్తాము; ఇదే నమస్కారభావంతో వారి స్తుతిని ఉచ్చరిస్తాము. త్రిత ఒకప్పుడు అభిష్ట (కాంక్షిత) లక్ష్యానికి ఐదు హోతృలను మళ్లించినట్లే, ఈ శక్తులు మా అధోగతులను కూడా రక్షణ, విమోచనాలకు తగిన కర్మలుగా పరివర్తింపజేయుగాక.
Mantra 15
यया रध्रं पारयथात्यंहो यया निदो मुञ्चथ वन्दितारम् । अर्वाची सा मरुतो या व ऊतिरो षु वाश्रेव सुमतिर्जिगातु ॥
ఏ ఊతితో మీరు విరిగినవానిని కష్టాల అవతలికి దాటిస్తారో, ఏ ఊతితో మీరు నిందలో బంధింపబడిన—అయినా వందితుడైన—వానిని విముక్తి చేస్తారో—హే మరుతులారా, ఆ మీ సహాయం మా వైపు తిరుగుగాక. అలాగే సుమతి మా వద్దకు రాగాక—కిరణాల గుంపును దగ్గరకు లాగించే గోవుల మ్రోగు పిలుపులా.
The Maruts are Rudra’s storm-companions—bright, roaring, swift chariot-riders. The hymn portrays them as fire-like powers who break obstacles and bring strength, rain-like nourishment, and protection.
In Vedic imagery, “cows” often symbolize rays of light and life-giving abundance. Saying the Maruts uncover them means they drive away concealment and obstruction so light, clarity, and prosperity can emerge.
The hymn asks the Maruts to turn their help toward the worshipper: to carry the afflicted beyond distress, remove constricting blame, and grant ‘sumati’—a steady, auspicious, right-minded guidance.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.