Rig Veda 2.34.6: Mandala 2, Sukta 34, Mantra 6

Sukta 2.34

Rishi: Gṛtsamada (traditional)

Devata: Maruts

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

आ नो ब्रह्माणि मरुतः समन्यवो नरां न शंसः सवनानि गन्तन । अश्वामिव पिप्यत धेनुमूधनि कर्ता धियं जरित्रे वाजपेशसम् ॥

Transliteration

ā́ no bráhmāṇi marutaḥ sa-manyavo narā́ṃ ná śáṃsaḥ sávanāni gantana | aśvā́m iva pipyata dhenúm ū́dhani kártā dhíyaṃ jaritré vā́ja-peśasam ||

Translation

ఒకే ఉత్సాహముగల మరుతులారా! మా బ్రహ్మం (మంత్రాలు) వైపు రండి; వీరుల స్తుతిలా సవనములు (సోమ పీడనలు) వైపుకూడా రండి. గుఱ్ఱపు మాదిని నింపినట్లు ధేనువు స్తనములో సమృద్ధిని నింపండి; జరిథ్ర (గాయకుడు) కొరకు బల-సమృద్ధితో రూపుదిద్దిన ధియా (ప్రేరిత బుద్ధి) ని నిర్మించండి.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: hither, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• ब्रह्माणि: sacred formulations, hymns
• ब्रह्माणि: कर्म (object of ‘गन्तन’ = come to)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (न.)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन (addressed)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (पु.)

• समन्यवः: O like-minded/with one wrath (united in spirit)
• समन्यवः: सम्बोधन (epithet of Maruts)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: समन्यु (पु.)

• नराम्: of men
• नराम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: नर (पु.)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात) / na

• शंसः: praise, eulogy
• शंसः: कर्ता (of implied ‘is/comes’ as predicate-noun) / apposition
• Type: Noun
• Root: शंस (पु.)

• सवनानि: pressings, Soma-rites
• सवनानि: कर्म (object of ‘गन्तन’ = come to)
• Type: Noun
• Root: सवन (न.)

• गन्तन: come!
• गन्तन: —
• Type: Verb
• Root: गम्

• अश्वाम्: a horse
• अश्वाम्: कर्म (object of ‘पिप्यत’)
• Type: Noun
• Root: अश्व (पु.)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• पिप्यत: make swell, fill, refresh
• पिप्यत: —
• Type: Verb
• Root: प्यै / पि (प्यायते)

• धेनुम्: the milch-cow
• धेनुम्: कर्म (object of ‘पिप्यत’)
• Type: Noun
• Root: धेनु (स्त्री.)

• ऊधनि: at/in the udder
• ऊधनि: अधिकरण (locus)
• Type: Noun
• Root: ऊधन् (न.)

• कर्ता: maker, doer
• कर्ता: कर्ता (agent: ‘maker’)
• Type: Noun (agent) / epithet
• Root: कृ (कृञ्) → कर्तृ (agent-noun)

• धियम्: thought, insight, hymn-vision
• धियम्: कर्म (what is made/produced)
• Type: Noun
• Root: धि (स्त्री.)

• जरित्रे: for the singer/praiser
• जरित्रे: सम्प्रदान (recipient)
• Type: Noun
• Root: जरितृ (पु.)

• वाजपेशसम्: rich in prize/strength, splendid with gain
• वाजपेशसम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वाज-पेशस् (समास; वाज ‘prize/strength’ + पेशस् ‘adornment/beauty’)