Sukta 34

Mantra 1

धारावरा मरुतो धृष्ण्वोजसो मृगा न भीमास्तविषीभिरर्चिनः । अग्नयो न शुशुचाना ऋजीषिणो भृमिं धमन्तो अप गा अवृण्वत ॥

धारावरा (धारांसारखे ओघळणारे) मरुत, धृष्ण्वोजस (प्रचंड बल) असलेले—भयानक मृगांसारखे—आपल्या तविषी (प्रबळ शक्ती)ने दीप्त होतात. अग्नींसारखे प्रज्वलित, ऋजीषिण (सरळ-वेगाने धावणारे), ते फुंकर देऊन अडथळा दूर करतात आणि लपलेल्या गो (किरण-गायी) उघड करतात.

Mantra 2

द्यावो न स्तृभिश्चितयन्त खादिनो व्यभ्रिया न द्युतयन्त वृष्टयः । रुद्रो यद्वो मरुतो रुक्मवक्षसो वृषाजनि पृश्न्याः शुक्र ऊधनि ॥

द्यौःच्या स्तंभांसारखे ते आपले बळ घट्ट बांधून वाढवितात; विखुरलेल्या मेघांसारख्या वर्षाधारा चमकून उठतात. हे सुवर्ण-वक्ष मरुतांनो! वृषभ रुद्राने पृश्नीच्या उज्ज्वल ऊधनात तुम्हांला जनविले, तेव्हा त्याने तुमच्यात तेजस्वी वीर्य-रस ओतला.

Mantra 3

उक्षन्ते अश्वाँ अत्याँ इवाजिषु नदस्य कर्णैस्तुरयन्त आशुभिः । हिरण्यशिप्रा मरुतो दविध्वतः पृक्षं याथ पृषतीभिः समन्यवः ॥

स्पर्धांत धावणाऱ्यांसारखे ते आपल्या अश्वांना उचंबळवितात; गर्जनेच्या कर्णांनी, वेगवान शक्तींनी ते पुढे हाकतात. हे सुवर्ण-हनु मरुतांनो, बळाने कंपित होणाऱ्यांनो! तुम्ही ठिपक्यांच्या अश्वांवर आरूढ होता—इच्छा व उन्मेषात एकरूप.

Mantra 4

पृक्षे ता विश्वा भुवना ववक्षिरे मित्राय वा सदमा जीरदानवः । पृषदश्वासो अनवभ्रराधस ऋजिप्यासो न वयुनेषु धूर्षदः ॥

पोषणासाठी त्यांनी सर्व भुवने धारण केली आहेत—सतत गतिमान; मित्राच्या सौहार्दासाठी ते सदन-आसनाकडे येतात. ठिपक्यांच्या अश्वांचे, मेघरहित समृद्धीचे, सरळ हाकणारे—विवेकाच्या कार्य-मार्गांत ते दृढपणे उभे राहतात.

Mantra 5

इन्धन्वभिर्धेनुभी रप्शदूधभिरध्वस्मभिः पथिभिर्भ्राजदृष्टयः । आ हंसासो न स्वसराणि गन्तन मधोर्मदाय मरुतः समन्यवः ॥

हे समन्यव मरुतांनो! इंधन-शक्तींनी, दृढ-स्तनांच्या पोषक धारा (धेनू) घेऊन, प्रवासाच्या पथांवर, तेजस्वी भाल्यांनी उजळत—जसे हंस आपल्या जलाकडे येतात तसे—मधुर मधूच्या मादक आनंदासाठी येथे या.

Mantra 6

आ नो ब्रह्माणि मरुतः समन्यवो नरां न शंसः सवनानि गन्तन । अश्वामिव पिप्यत धेनुमूधनि कर्ता धियं जरित्रे वाजपेशसम् ॥

हे समन्यव मरुतांनो! आमच्या ब्रह्म (मंत्रां) कडे या; वीरांच्या स्तुतीप्रमाणे सवनां (सोम-पीडनां) कडे या. जशी घोडी भरली जाते तशी धेनूच्या स्तनात समृद्धी भरा; जरीत्र (गायक) यासाठी वाज-समृद्ध अशी धिया (प्रेरित बुद्धी) घडवा.

Mantra 7

तं नो दात मरुतो वाजिनं रथ आपानं ब्रह्म चितयद्दिवेदिवे । इषं स्तोतृभ्यो वृजनेषु कारवे सनिं मेधामरिष्टं दुष्टरं सहः ॥

हे मरुतांनो! आम्हाला ते द्या—वाजिन (बलवाहक) रथ, पोषण करणारे पान, आणि दिवेदिवे जागवणारी ब्रह्म-वाणी. संघर्षात स्तोत्रकर्त्यांना, कर्मवीरांना—इष (प्रेरणा), सनि (विजय-लाभ), अरिष्ट (अखंड) मेधा, आणि दुर्जेय सह (बल) प्रदान करा.

Mantra 8

यद्युञ्जते मरुतो रुक्मवक्षसोऽश्वान्रथेषु भग आ सुदानवः । धेनुर्न शिश्वे स्वसरेषु पिन्वते जनाय रातहविषे महीमिषम् ॥

जेव्हा सुवर्ण-वक्ष मरुत आपले अश्व रथांत जुंपतात, तेव्हा सुदानांसह भाग (भाग्यदेवी) जवळ येते. जशी गाय आपल्या वासरासाठी आपल्या स्वस्रोतांत दूधाने फुगून येते, तशीच ती हवि अर्पण करणाऱ्या जनांना महाबलाची विशाल प्रेरणा प्रदान करते.

Mantra 9

यो नो मरुतो वृकताति मर्त्यो रिपुर्दधे वसवो रक्षता रिषः । वर्तयत तपुषा चक्रियाभि तमव रुद्रा अशसो हन्तना वधः ॥

हे मरुतांनो! जो कोणता मर्त्य शत्रू आमच्यावर लांडग्यासारखा क्रूर हल्ला ठरवितो—हे वसूंनो, आम्हांला इजापासून वाचवा. तुमच्या घडविलेल्या शक्तीने आणि दाहक तपाने त्याला परत फिरवा; हे रुद्रांनो, त्या असत्य, घातकाला वध करून पाडा.

Mantra 10

चित्रं तद्वो मरुतो याम चेकिते पृश्न्या यदूधरप्यापयो दुहुः । यद्वा निदे नवमानस्य रुद्रियास्त्रितं जराय जुरतामदाभ्याः ॥

हे मरुतांनो! प्रकट होऊन जाणवणारी तुमची ती गती अद्भुत आहे—जेव्हा पृश्नीच्या थनातून आपः (जल) दुधासारखे दुहिले जातात. किंवा, हे रुद्रियानो, नित्य-नवमानाच्या निंदेच्या प्रसंगी, जरेने होणाऱ्या क्षयापासून तुम्ही त्रिताला सोडविता—हे अजेयांनो!

Mantra 11

तान्वो महो मरुत एवयाव्नो विष्णोरेषस्य प्रभृथे हवामहे । हिरण्यवर्णान्ककुहान्यतस्रुचो ब्रह्मण्यन्तः शंस्यं राध ईमहे ॥

अग्रगामी वेगात सदैव तरुण असलेल्या त्या महाबलवान मरुतांना, विष्णूच्या प्रेरक शक्तीच्या विशाल ओघात आम्ही येथे आवाहन करतो. सुवर्णवर्ण, उंच-शिखरी, धारांचा वर्षाव करणारे ते ब्रह्मण्य (ब्रह्मभाव) पोसतात; त्यांच्याकडून आम्ही स्तुत्य असे धन मागतो—अंतःकरणाची वाढ।

Mantra 12

ते दशग्वाः प्रथमा यज्ञमूहिरे ते नो हिन्वन्तूषसो व्युष्टिषु । उषा न रामीररुणैरपोर्णुते महो ज्योतिषा शुचता गोअर्णसा ॥

ते दशग्वा प्रथम यज्ञ पुढे घेऊन गेले; आमच्या उषांच्या उगवत्या क्षणी ते आम्हाला प्रेरणा देवोत. उषेसारखी ती रमणीया देवी आपल्या अरुण किरणांनी आवरण उघडते—महाज्योतीने, शुचितेने, आणि गो-अर्णसाने (ज्ञान-किरणांच्या पूराने)।

Mantra 13

ते क्षोणीभिररुणेभिर्नाञ्जिभी रुद्रा ऋतस्य सदनेषु वावृधुः । निमेघमाना अत्येन पाजसा सुश्चन्द्रं वर्णं दधिरे सुपेशसम् ॥

ते रुद्र (मरुत), अरुण भू-प्रदेशांसह व तेजस्वी अलंकारांसह, ऋताच्या सदनांत वाढतात. गर्जत खाली उतरत, अश्वसदृश तेजोबलाने, ते सुश्चंद्र, सुपेशस—दीप्त व सुगठित—रूप धारण करतात: सुव्यवस्थित शक्तीचे सौंदर्य।

Mantra 14

ताँ इयानो महि वरूथमूतय उप घेदेना नमसा गृणीमसि । त्रितो न यान्पञ्च होतॄनभिष्टय आववर्तदवराञ्चक्रियावसे ॥

त्यांच्याकडे—आमच्या सहाय्यासाठी त्या महान् वरूथ (आश्रय/रक्षण) कडे गमन करत—आम्ही जवळ येतो; याच नमस्कारभावाने आम्ही त्यांचे स्तवन करतो. जसा त्रिताने एकदा अभिष्ट (इच्छित) ध्येयासाठी पाच होतृंना प्रवृत्त केले, तशी ही शक्ती आमच्या अधोगतींनाही रक्षण व उद्धारास योग्य अशा कर्मांत परिवर्तित करो.

Mantra 15

यया रध्रं पारयथात्यंहो यया निदो मुञ्चथ वन्दितारम् । अर्वाची सा मरुतो या व ऊतिरो षु वाश्रेव सुमतिर्जिगातु ॥

ज्या ऊतीने तुम्ही भग्न जनाला संकटाच्या पलीकडे पार घालता, ज्या ऊतीने तुम्ही निंदेने वेढलेल्या—तरीही वंदनीय—जनाला मुक्त करता—हे मरुतांनो, तीच तुमची मदत आमच्याकडे वळो. आणि सुमती आमच्याकडे येवो—जणू गाईंच्या हंबरड्यासारखी हाक, जी किरणांच्या कळपाला जवळ ओढून आणते.