Sukta 116

Mantra 1

नासत्याभ्यां बर्हिरिव प्र वृञ्जे स्तोमाँ इयर्म्यभ्रियेव वातः । यावर्भगाय विमदाय जायां सेनाजुवा न्यूहतू रथेन ॥

నాసత్యుల కొరకు నేను స్తోత్రాలను బర్హి (పవిత్రాసనం) వలె పరచుతున్నాను; మేఘాన్ని తోలే వాయువులా వాటిని ప్రేరేపిస్తున్నాను. సేనను నడిపించే రథంతో అర్భగ, విమదుల కొరకు వధువును తీసుకొచ్చిన మీరు ఇద్దరూ—రండి; అదే శీఘ్ర సహాయంతో మా అంతరంలోనూ శుభసంయోగాన్ని స్థాపించండి.

Mantra 2

वीळुपत्मभिराशुहेमभिर्वा देवानां वा जूतिभिः शाशदाना । तद्रासभो नासत्या सहस्रमाजा यमस्य प्रधने जिगाय ॥

దృఢంగా ఎగిరే అడుగులతో, లేదా శీఘ్ర-సువర్ణ ప్రేరణలతో, లేక దేవుల స్వంత జూతి (వేగ) ఉద్ధృతితో—ఎల్లప్పుడూ ముందుకు దూసుకుపోతూ—ఓ నాసత్యులారా, ఆ రాసభ (గాడిద) యముని ప్రధన (పోటీ/సంఘర్షణ)లో సహస్రాన్ని గెలిచింది. అలాగే మా లోనూ మీ శక్తులు పరిమితి మరియు మరణముఖ అలవాట్ల లోకంనుండి బల-సమృద్ధిని గెలిచి తెచ్చుగాక.

Mantra 3

तुग्रो ह भुज्युमश्विनोदमेघे रयिं न कश्चिन्ममृवाँ अवाहाः । तमूहथुर्नौभिरात्मन्वतीभिरन्तरिक्षप्रुद्भिरपोदकाभिः ॥

హే అశ్వినులారా! తుగ్రుడు భుజ్యువును ఉప్పొంగే మేఘ-ప్రవాహంలో పడవేసెను; రక్షించేవాడు ఎవరూ లేక ధనం పోయినట్లుగా. అప్పుడు మీరు స్వయంచాలక నౌకలతో—అవి అంతరిక్ష మార్గాలలో సాగుతాయి; నీరు లేని చోట కూడా నీటిమార్గంలా కదులుతాయి—అతనిని పైకి ఎత్తి రక్షించి తీరం చేర్చారు. అలాగే మమ్మల్ని కూడా మోహ–భ్రాంతి అనే వరద నుండి మీ అద్భుత ఉపాయాలతో उद्धరించండి.

Mantra 4

तिस्रः क्षपस्त्रिरहातिव्रजद्भिर्नासत्या भुज्युमूहथुः पतंगैः । समुद्रस्य धन्वन्नार्द्रस्य पारे त्रिभी रथैः शतपद्भिः षळश्वैः ॥

హే నాసత్యులారా! మూడు రాత్రులు మూడు దినాలు, వేగంగా ముందుకు సాగుతూ, మీరు భుజ్యువును రెక్కలుగల వాహనాలతో మోసారు. సముద్రపు నిర్జన విస్తారాన్ని దాటి, ఆర్ద్ర లోకపు అవతలి తీరం వరకు—మూడు రథాలతో, శతపద (వంద అడుగులు) గలవిగా, షళశ్వ (ఆరు అశ్వాలు) యుక్తముగా—అతనికి దీర్ఘ దాటింపును కలిగించారు. అలాగే మా చైతన్యాన్ని కూడా దీర్ఘ అంధకారాన్ని దాటించి మోసుకుపోండి.

Mantra 5

अनारम्भणे तदवीरयेथामनास्थाने अग्रभणे समुद्रे । यदश्विना ऊहथुर्भुज्युमस्तं शतारित्रां नावमातस्थिवांसम् ॥

ఆధారంలేని స్థలంలో మీరు ఆ వీర్యాన్ని ప్రదర్శించారు; అడుగుపెట్టడానికి, పట్టుకోడానికి చోటులేని సముద్రంలో—హే అశ్వినులారా! మీరు భుజ్యువును అతని గృహం వైపు మోసినప్పుడు, అతడు శత-ఆరిత్ర (వంద పడవచాపలు) గల నౌకపై నిలిచి ఉన్నాడు. అలాగే మా ఆధారంలేని క్షణాలలో, మనస్సుకు పట్టుకోదగిన ఆధారం లేనప్పుడు, అదే శక్తిని ప్రదర్శించండి; అనేక సాధనాలు గల, సుశ్రేణి సంకల్ప-శక్తి అనే నౌకను మాకు ప్రసాదించండి.

Mantra 6

यमश्विना ददथुः श्वेतमश्वमघाश्वाय शश्वदित्स्वस्ति । तद्वां दात्रं महि कीर्तेन्यं भूत्पैद्वो वाजी सदमिद्धव्यो अर्यः ॥

ఓ అశ్వినులారా! అఘాశ్వునికి శాశ్వత స్వస్తి కొరకు మీరు శ్వేత అశ్వాన్ని దానమిచ్చారు. మీ ఆ దానం మహత్తరమై కీర్తనీయమైంది; అందువల్ల పైద్వుడు—బలవిజయి వాజీ—సదా హవ్యార్పణకు తగినవాడై, ఆర్యుడు (శ్రేష్ఠుడు) అయ్యాడు.

Mantra 7

युवं नरा स्तुवते पज्रियाय कक्षीवते अरदतं पुरंधिम् । कारोतराच्छफादश्वस्य वृष्णः शतं कुम्भाँ असिञ्चतं सुरायाः ॥

ఓ నరులు (వీరులు) అశ్వినులారా! పజ్రి వంశానికి చెందిన స్తుతిచేసే కక్షీవంతునికి మీరు పురంధి—సమృద్ధి శక్తి—ప్రదానం చేశారు. బలవంతమైన, వృషభసమానమైన అశ్వపు ఖురం నుండి సురా యొక్క వంద కుంభాలను మీరు ప్రవహింపజేశారు.

Mantra 8

हिमेनाग्निं घ्रंसमवारयेथां पितुमतीमूर्जमस्मा अधत्तम् । ऋबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन्निन्यथुः सर्वगणं स्वस्ति ॥

చలితో మీరు దహించే అగ్నியின் ‘ఘ్రంస’ (తాపం) ను ఆపారు; అతనికి ‘పితుమతీ ఊర్జ్’—పోషకమైన, అన్నసమృద్ధి శక్తి—నిచ్చారు. ‘ఋబీస’ (గర్తం) లో పడిపోయిన అత్రిని, ఓ అశ్వినులారా, మీరు పైకి లేపి—అతని సమస్త గణాన్ని స్వస్తిలోనికి తీసుకొచ్చారు.

Mantra 9

परावतं नासत्यानुदेथामुच्चाबुध्नं चक्रथुर्जिह्मबारम् । क्षरन्नापो न पायनाय राये सहस्राय तृष्यते गोतमस्य ॥

ఓ నాసత్యులారా! మీరు అతనిని అత్యంత దూర ప్రాంతం వరకూ అనుసరించారు; భారంతో వంకరైన ఉన్నతాధారమున్న ఆధారాన్ని మీరు దృఢంగా చేసారు. నీరు త్రాగు స్థలానికి ప్రవహించునట్లు, సహస్రగుణ సమృద్ధిని కోరుతూ తృష్ణతో ఉన్న గోతమునికి వృద్ధిని కలిగించే ప్రవాహమయ సాధనాన్ని మీరు ప్రవహింపజేశారు.

Mantra 10

जुजुरुषो नासत्योत वव्रिं प्रामुञ्चतं द्रापिमिव च्यवानात् । प्रातिरतं जहितस्यायुर्दस्रादित्पतिमकृणुतं कनीनाम् ॥

ఓ నాసత్యులారా! జీర్ణించి క్షీణించినవానికోసం కూడా, చ్యవానుని నుండి ఆవరించే కవచాన్ని చర్మం ఒలిచినట్లు మీరు తొలగించారు. విడిచిపెట్టబడిన ఆయుష్షును మీరు మళ్లీ ముందుకు నడిపించారు; ఓ దస్రులారా (అద్భుతకర్మకర్తలారా)! అతనిని మళ్లీ యౌవనశక్తుల అధిపతిగా—కన్యల పతిగా చేసారు.

Mantra 11

तद्वां नरा शंस्यं राध्यं चाभिष्टिमन्नासत्या वरूथम् । यद्विद्वांसा निधिमिवापगूळ्हमुद्दर्शतादूपथुर्वन्दनाय ॥

ఓ వీర నరులారా, ఓ నాసత్యులారా! ఇది మీ కార్యం—ప్రశంసనీయం, సాధ్యమయ్యేది; విజయాన్ని ఇచ్చే మీ వరూథం (రక్షాకవచం). ఎందుకంటే మీరు జ్ఞానులై, వందనుని కోసం అదృశ్య లోకంనుండి నిధిలా దాగి ఉన్నదాన్ని పైకి తీసి—దర్శనయోగ్యంగా చేసారు.

Mantra 12

तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् । दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाच ॥

హే నరా (అశ్వినౌ)! జయసాధనార్థం మీ ఆ ఉగ్ర దంసం (పరాక్రమం)ను నేను ప్రకటిస్తున్నాను—మెరుపు వర్షాన్ని ప్రత్యక్షం చేసినట్లుగా. దధ్యఙ్ అథర్వణుడు అశ్వశీర్షం ద్వారా మీకు మధు-తత్త్వం (మధుర సత్యం)ను పలికినప్పుడు, మీ గూఢ విద్య జయప్రదమైన ప్రకటనగా వెలిగింది.

Mantra 13

अजोहवीन्नासत्या करा वां महे यामन्पुरुभुजा पुरंधिः । श्रुतं तच्छासुरिव वध्रिमत्या हिरण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ॥

హే నాసత్యౌ, పురుభుజౌ! మహాయాత్రలో పురంధి చేతులు ఎత్తి మిమ్మల్ని పిలిచింది. అది ‘శ్రుతం’ అయింది—ఆజ్ఞను అనుసరించినట్లుగా—మీరు వధ్రిమతీకి స్వర్ణహస్తాన్ని ప్రసాదించి, ఆమె క్రియాశక్తిని మళ్లీ నిలిపారు.

Mantra 14

आस्नो वृकस्य वर्तिकामभीके युवं नरा नासत्यामुमुक्तम् । उतो कविं पुरुभुजा युवं ह कृपमाणमकृणुतं विचक्षे ॥

తోడేలు దవడల అంచున, ఆ భయంకర సమీపంలో, హే నరా నాసత్యౌ, మీరు వర్తికా (కాడెపక్షి)ను విముక్తం చేశారు. అలాగే, హే పురుభుజౌ, కష్టంలో ఉన్న కవిని మీరు ‘విచక్షే’ (స్పష్టదృష్టి) గలవాడిగా చేశారు—దుఃఖాన్ని వివేకదృష్టిగా మార్చి.

Mantra 15

चरित्रं हि वेरिवाच्छेदि पर्णमाजा खेलस्य परितक्म्यायाम् । सद्यो जङ्घामायसीं विश्पलायै धने हिते सर्तवे प्रत्यधत्तम् ॥

ఖేళస్య పరితక్మ్య (చక్రాకార) పోటీలో, పక్షి రెక్కలా గతి తెగిపోయినప్పుడు, మీరు—హే అశ్వినౌ—ధనార్థం నియతమైన పరుగులో మళ్లీ పరుగెత్తుటకు, విశ్పలాయై తక్షణమే ఇనుప జంఘ (కాలు)ను స్థాపించారు.

Mantra 16

शतं मेषान्वृक्ये चक्षदानमृज्राश्वं तं पितान्धं चकार । तस्मा अक्षी नासत्या विचक्ष आधत्तं दस्रा भिषजावनर्वन् ॥

ఋజ్రాశ్వుడు నక్కపిల్లకు (వృక్యై) వంద గొర్రెలను దానం చేశాడు; అతని తండ్రి అతనిని అంధుడిగా చేశాడు. హే నాసత్యౌ, అప్పుడు మీరు—హే దస్రౌ, తప్పులేని వైద్యులు—అతనికి స్పష్టదృష్టి కలిగించే కన్నులను స్థాపించారు.

Mantra 17

आ वां रथं दुहिता सूर्यस्य कार्ष्मेवातिष्ठदर्वता जयन्ती । विश्वे देवा अन्वमन्यन्त हृद्भिः समु श्रिया नासत्या सचेथे ॥

సూర్యుని దుహిత మీ రథాన్ని, ఎవరో రథంపై ఎక్కినట్లుగా, అధిరోహించింది; అశ్వపు ముందుకు సాగే గమనంలో ఆమె విజయవంతురాలైంది. సమస్త దేవతలు హృదయపూర్వకంగా సమ్మతించారు; హే నాసత్యౌ, మీరు ఇద్దరూ శ్రీ యొక్క సమవేత దీప్తిలో—సౌందర్యం, సమన్వయం, ప్రకాశమయ పరిపూర్ణతలో—కలిసి సాగారు.

Mantra 18

यदयातं दिवोदासाय वर्तिर्भरद्वाजायाश्विना हयन्ता । रेवदुवाह सचनो रथो वां वृषभश्च शिंशुमारश्च युक्ता ॥

హే అశ్వినులారా! దివోదాసునికీ, భరద్వాజునికీ మార్గాన్ని తెరచే గమనంతో, వేగంగా నడిపించువారై మీరు వచ్చినప్పుడు, మీ సహచరంగా సాగు రథం సంపద (రేవత్) ను మోసుకుంటూ సాగింది. దానికి వృషభ-బలం మరియు శింశుమార-శక్తి యుక్తమయ్యాయి—పరాక్రమమూ, జలమార్గంలో సురక్షిత గమనమూ ప్రసాదించే శక్తులు.

Mantra 19

रयिं सुक्षत्रं स्वपत्यमायुः सुवीर्यं नासत्या वहन्ता । आ जह्नावीं समनसोप वाजैस्त्रिरह्नो भागं दधतीमयातम् ॥

హే నాసత్యులారా! మీరు రయి—సంపద—ను మోసుకుంటూ, సు-క్షత్ర (సుశాసనం), స్వ-పత్య (శ్రేష్ఠ సంతానం), ఆయుః (దీర్ఘాయువు), సు-వీర్య (వీరశక్తి)లను అందిస్తూ, ఏకమనస్సుతో వాజ-శక్తులతో కూడి జహ్నావి వద్దకు వచ్చారు. దినానికి త్రిగుణ భాగాన్ని స్థాపించేది ఆమె; ఆమె మీ రాకను స్వీకరించింది.

Mantra 20

परिविष्टं जाहुषं विश्वतः सीं सुगेभिर्नक्तमूहथू रजोभिः । विभिन्दुना नासत्या रथेन वि पर्वताँ अजरयू अयातम् ॥

హే నాసత్యులారా! అన్ని వైపులా చిక్కుకున్న జాహుషుని మీరు సుగమ మార్గాల ద్వారా, రాత్రిలో, విస్తారమైన రజస్-ప్రదేశాలను దాటించి తీసుకెళ్లారు. అడ్డంకులను ఛేదించే మీ రథంతో, అజర-యౌవనులైన మీరు, పర్వతాలను—ఆ కఠిన అవరోధాలను—చీల్చుకుంటూ వచ్చారు.

Mantra 21

एकस्या वस्तोरावतं रणाय वशमश्विना सनये सहस्रा । निरहतं दुच्छुना इन्द्रवन्ता पृथुश्रवसो वृषणावरातीः ॥

ఒకే ఉషస్సులో, ఓ అశ్వినౌ, యుద్ధవిజయార్థం, సహస్ర-లాభార్థం వశునికి (సహాయం) చేసితిరి. ఇంద్రబలంతో కూడి, దుష్ట దుఃఖాన్ని తరిమివేసి, ఓ వృషణౌ, పృథుశ్రవసుని నుండి శత్రు శక్తులను తొలగించితిరి.

Mantra 22

शरस्य चिदार्चत्कस्यावतादा नीचादुच्चा चक्रथुः पातवे वाः । शयवे चिन्नासत्या शचीभिर्जसुरये स्तर्यं पिप्यथुर्गाम् ॥

శరునికై కూడా, ఓ నాసత్యౌ, దిగువ స్థలమునుండి జలములను పైకి ఎత్తితిరి—పానార్థం. మరియు శయవునికై, మీ శచీ-శక్తులతో, జసురుని నిమిత్తం, పాలు లేని ఆవును పాలతో ఉబ్బించితిరి—లోటును పోషణగా మార్చితిరి.

Mantra 23

अवस्यते स्तुवते कृष्णियाय ऋजूयते नासत्या शचीभिः । पशुं न नष्टमिव दर्शनाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय ॥

వెదకుతూ స్తుతించు కృష్ణియాకై, ఋజుగామియైనవానికై, ఓ నాసత్యౌ, మీ శచీ-శక్తులతో విశ్వకాయునికి విష్ణాప్వను దయచేసితిరి; పోయిన పశువు మళ్లీ దర్శనమగునట్లు—లుప్తమైనదాన్ని మళ్లీ ప్రత్యక్షం చేసితిరి.

Mantra 24

दश रात्रीरशिवेना नव द्यूनवनद्धं श्नथितमप्स्वन्तः । विप्रुतं रेभमुदनि प्रवृक्तमुन्निन्यथुः सोममिव स्रुवेण ॥

పది రాత్రులు, తొమ్మిది దినాలు—అశివ (అమంగళ) బంధనంలో, జలాల అంతరంలో గాయపడినవాడై—చెదరిపోయి త్రోసివేయబడిన—రేభను మీరు పైకి లేపారు; స్రువేణ (సోమకరండీ)తో సోమం తీసినట్లు, అతనిని రక్షించి వెలుగులోకి తెచ్చారు.

Mantra 25

प्र वां दंसांस्यश्विनाववोचमस्य पतिः स्यां सुगवः सुवीरः । उत पश्यन्नश्नुवन्दीर्घमायुरस्तमिवेज्जरिमाणं जगम्याम् ॥

ఓ అశ్వినౌ, మీ మహత్తర కర్మలను నేను ప్రకటించాను. దీనికి అధిపతిగా నేను కావాలి—సుగవ (ఉత్తమ గోసంపద) మరియు సువీర (వీరసంపద)తో సమృద్ధుడై. ఇంకా, చూస్తూ ఉండి, దీర్ఘాయువును పొందుతూ, సాయంకాలంలో ఇంటికి చేరినట్లే జరావస్థను చేరుదును—అంతర్జ్యోతి నష్టములేకుండా.