Sukta 117

Mantra 1

मध्वः सोमस्याश्विना मदाय प्रत्नो होता विवासते वाम् । बर्हिष्मती रातिर्विश्रिता गीरिषा यातं नासत्योप वाजैः ॥

మధుర సోమ మద (ఆనంద)ార్థం, ఓ అశ్వినౌ, ప్రాచీన హోతృ మిమ్మల్ని యజ్ఞానికి ఆహ్వానిస్తున్నాడు. బర్హిస్‌పై దానం విస్తరించి ఉంది; పోషణ ప్రేరణతో వాక్కు విముక్తమైంది; ఓ నాసత్యౌ, వాజ-శక్తులతో—విజయశక్తి పరిపూర్ణతలతో—సమీపించండి.

Mantra 2

यो वामश्विना मनसो जवीयान्रथः स्वश्वो विश आजिगाति । येन गच्छथः सुकृतो दुरोणं तेन नरा वर्तिरस्मभ्यं यातम् ॥

హే అశ్వినులారా! మనసుకన్నా వేగవంతమైన, సుఅశ్వయుక్తమైన, జనుల వద్దకు చేరే మీ ఆ రథముతో—మీరు సువ్యవస్థిత గృహం (దురోణ) వైపు వెళ్లే ఆ సిద్ధమైన, సునిష్పన్న గమనంతో—అదే అగ్రసర మార్గమున, హే నరద్వయమా, మా వద్దకు రండి.

Mantra 3

ऋषिं नरावंहसः पाञ्चजन्यमृबीसादत्रिं मुञ्चथो गणेन । मिनन्ता दस्योरशिवस्य माया अनुपूर्वं वृषणा चोदयन्ता ॥

హే నరద్వయమా! మీరు మీ గణం (శక్తుల సమూహం) తో కలిసి పాఞ్చజన్య—పంచజన మానవసమాజానికి చెందిన—ఋషి అత్రిని నలిపే దుఃఖం నుండి విముక్తి చేశారు; మరియు అశివ దస్యువు మాయలను క్రమక్రమంగా ఛేదిస్తూ, హే వృషణులారా, విజయోన్ముఖ అగ్రగమనాన్ని ముందుకు నడిపించారు.

Mantra 4

अश्वं न गूळ्हमश्विना दुरेवैॠषिं नरा वृषणा रेभमप्सु । सं तं रिणीथो विप्रुतं दंसोभिर्न वां जूर्यन्ति पूर्व्या कृतानि ॥

దాగి ఉన్న అశ్వాన్ని కనుగొనినట్లే, హే అశ్వినులారా, హే వృషణ నరద్వయమా! మీరు జలాలలో ఉన్న ఋషి రేభను—భగ్నమై చిందరబడినవాడిని—మీ దంస (నైపుణ్య-శక్తి) తో కనుగొని సమీకరించారు. మీ ప్రాచీన కృతులు జీర్ణించవు.

Mantra 5

सुषुप्वांसं न निॠतेरुपस्थे सूर्यं न दस्रा तमसि क्षियन्तम् । शुभे रुक्मं न दर्शतं निखातमुदूपथुरश्विना वन्दनाय ॥

నిఋతి (విలయం) ఒడిలో నిద్రించివున్నవాడిలా, చీకటిలో నివసించే సూర్యుడిలా, చూపుకు దాగి పాతిపెట్టబడిన ప్రకాశమయ స్వర్ణాభరణంలా—హే అద్భుత అశ్వినౌ (దస్రా), మీరు వందనను పైకి లేపి, అతనిని మళ్లీ వెలుగు మరియు సత్తా లోకంలోకి తీసుకొచ్చారు.

Mantra 6

तद्वां नरा शंस्यं पज्रियेण कक्षीवता नासत्या परिज्मन् । शफादश्वस्य वाजिनो जनाय शतं कुम्भाँ असिञ्चतं मधूनाम् ॥

హే నరద్వయమా, నాసత్యద్వయమా! పజ్రియ కక్షీవత్ ప్రకటించి స్తుతించదగినది మీ ఈ కార్యం. బలవంతమైన వేగశాలి అశ్వపు ఖురం నుండి మీరు మనిషికోసం మధురసంతో నిండిన వంద కుంభాలను పోశారు—ఆనందం, బలం పరిపూర్ణంగా.

Mantra 7

युवं नरा स्तुवते कृष्णियाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय । घोषायै चित्पितृषदे दुरोणे पतिं जूर्यन्त्या अश्विनावदत्तम् ॥

హే నరద్వయమా! స్తుతించే కృష్ణియకు మీరు సర్వవ్యాపి విష్ణాప్వను దానమిచ్చారు. అలాగే తండ్రి ఇంటిలోనే (పితృషద్ దురోణ) నివసించిన ఘోషాకు—క్షీణించిపోతున్న ఆమెకు—మీరు భర్తను ప్రసాదించారు, హే అశ్వినౌ; ఈ విధంగా మీరు విధిని పరిపూర్ణత వైపు మళ్లిస్తారు.

Mantra 8

युवं श्यावाय रुशतीमदत्तं महः क्षोणस्याश्विना कण्वाय । प्रवाच्यं तद्वृषणा कृतं वां यन्नार्षदाय श्रवो अध्यधत्तम् ॥

ఓ అశ్వినులారా! మీరు ఇద్దరూ శ్యావునికి ఆ ప్రకాశించే (రుశతీ) దానిని ఇచ్చారు—మహత్తర క్షోణునికీ, కణ్వునికీ. ఓ వృషణౌ (బలవంతులైన ఇద్దరా)! మీ ఈ కృత్యం ప్రకటించదగినది, ప్రశంసనీయమైనది—నార్షదాయునిపై ‘శ్రవస్’ (యశస్సు)ను స్థాపించి, సత్య-శ్రవణ స్థిరత్వాన్ని కలిగించారు.

Mantra 9

पुरू वर्पांस्यश्विना दधाना नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम् । सहस्रसां वाजिनमप्रतीतमहिहनं श्रवस्यं तरुत्रम् ॥

ఓ అశ్వినులారా! అనేక రూపాలు ధరించి, పేదువుకు మీరు ఒక వేగవంతమైన అశ్వాన్ని దింపి ఇచ్చారు. అది సహస్ర-విజయి వాజిన్; దాడిలో అజేయం; అహిహన్ (సర్ప-శక్తి సంహారకుడు); శ్రవస్య (యశస్సుతో కూడినది); తరుత్ర (బలమైన రక్షకుడు)గా నిలిచింది.

Mantra 10

एतानि वां श्रवस्या सुदानू ब्रह्माङ्गूषं सदनं रोदस्योः । यद्वां पज्रासो अश्विना हवन्ते यातमिषा च विदुषे च वाजम् ॥

ఓ సుదానూ (ఉదార దాతలు) అశ్వినులారా! ఇవి మీ శ్రవస్య (ప్రేరిత యశస్సు) కృత్యాలు—ఈ బ్రహ్మ-ఉద్గీతం, ఈ రెండు రోదసీ (రెండు లోకాలు) మధ్యనున్న సదనం. పజ్రులు మిమ్మల్ని హవిస్తే, ఓ అశ్వినులారా, తెలిసినవానికి ఇషా (పోషణ-శక్తి)తో పాటు వాజ (విజయ-బలం)ను తీసుకొని రండి.

Mantra 11

सूनोर्मानेनाश्विना गृणाना वाजं विप्राय भुरणा रदन्ता । अगस्त्ये ब्रह्मणा वावृधाना सं विश्पलां नासत्यारिणीतम् ॥

హే అశ్వినులారా! కుమారుని ‘మాన’ (మాపు) ప్రకారం స్తుతిస్తూ, ప్రేరిత విప్రునికి ‘వాజ’ాన్ని ప్రసాదిస్తూ, అగస్త్యుని ‘బ్రహ్మ’చేత వృద్ధి పొందుతూ—హే నాసత్యులారా! మీరు విశ్పలాను సవ్యంగా క్రమబద్ధం చేసి పునః స్థాపించారు; ప్రయాణంలో వికలమైనదాన్ని మీరు సంపూర్ణం చేస్తారు.

Mantra 12

कुह यान्ता सुष्टुतिं काव्यस्य दिवो नपाता वृषणा शयुत्रा । हिरण्यस्येव कलशं निखातमुदूपथुर्दशमे अश्विनाहन् ॥

హే దివో నపాతా, వృషణులారా, వేగవంతులైన అశ్వినులారా! కవியின் సురచిత స్తుతి వైపు మీరు ఎక్కడికి వెళ్లారు? పాతిపెట్టిన బంగారు కలశాన్ని పైకి తీసినట్లుగా, కింద దాగిన ఆనందాన్ని మీరు పైకి ఎత్తారు—హే అశ్వినులారా! పదవ రోజున దానిని బహిర్గతం చేశారు.

Mantra 13

युवं च्यवानमश्विना जरन्तं पुनर्युवानं चक्रथुः शचीभिः । युवो रथं दुहिता सूर्यस्य सह श्रिया नासत्यावृणीत ॥

హే అశ్వినులారా! మీ ‘శచీ’ (ఫలప్రద శక్తులు) చేత వృద్ధుడైన చ్యవానుని మళ్లీ యువకుడిగా చేశారు. అలాగే సూర్యుని దుహిత, ‘శ్రీ’తో కూడి, మీ రథాన్ని ఎంచుకుంది—హే నాసత్యులారా! సంయోగ యాత్ర కోసం.

Mantra 14

युवं तुग्राय पूर्व्येभिरेवैः पुनर्मन्यावभवतं युवाना । युवं भुज्युमर्णसो निः समुद्राद्विभिरूहथुॠज्रेभिरश्वैः ॥

ఓ అశ్వినౌ! తుగ్రుని కొరకు మీ ప్రాచీన వీర్యప్రేరణలతో మీరు ఇద్దరూ మళ్లీ మనస్సులో యౌవనాన్ని పొందారు. అలాగే ఉప్పొంగిన జలాల నుండి—సముద్రం నుండి—ప్రకాశంగా అడుగులేసే, అనేక సాధనాలున్న మీ అశ్వాల ద్వారా భుజ్యువును బయటకు ఎత్తి రక్షించారు.

Mantra 15

अजोहवीदश्विना तौग्र्यो वां प्रोळ्हः समुद्रमव्यथिर्जगन्वान् । निष्टमूहथुः सुयुजा रथेन मनोजवसा वृषणा स्वस्ति ॥

ఓ అశ్వినౌ! ఆధారంలేక దూరంగా మోసుకుపోయి సముద్రంలోకి వెళ్లినప్పుడు తౌగ్ర్యుడు మిమ్మల్ని పిలిచాడు. అప్పుడు మీరు అతనిని—సుయోజిత రథంతో, మనోజవసమ వేగంతో—ఓ వృషణౌ (బలవంతులారా)! స్వస్తి, క్షేమంలోకి తీసుకువచ్చారు.

Mantra 16

अजोहवीदश्विना वर्तिका वामास्नो यत्सीममुञ्चतं वृकस्य । वि जयुषा ययथुः सान्वद्रेर्जातं विष्वाचो अहतं विषेण ॥

ఓ అశ్వినౌ! వృక (నక్క/తోడేలు) నోటినుండి ఆమెను విడిపించినప్పుడు వర్తికా మిమ్మల్ని పిలిచింది. ఆపై మీరు విజయశక్తితో ముందుకు సాగారు; మరియు పర్వతశ్రేణి ఒడ్డున జన్మించిన ఆ సర్వభక్షకాన్ని మీ విషం—వైద్యుల ప్రతిబలం—ద్వారా కొట్టి కూల్చారు.

Mantra 17

शतं मेषान्वृक्ये मामहानं तमः प्रणीतमशिवेन पित्रा । आक्षी ऋज्राश्वे अश्विनावधत्तं ज्योतिरन्धाय चक्रथुर्विचक्षे ॥

రిజ్రాశ్వుడు ఆ ఆడ-తోడేలుకు వంద మేషాలను (మగ గొర్రెలను) దానం చేసినప్పుడు, దయలేని (అశివ) తండ్రి అతన్ని ఘోర తమస్సులోకి నడిపించాడు; అప్పుడు హే అశ్వినౌ, మీరు అతనిలో నేత్రాలను స్థాపించారు. అంధునికి జ్యోతి (ప్రకాశం)ని కల్పించారు—అతడు వివేచనతో చూడునట్లు.

Mantra 18

शुनमन्धाय भरमह्वयत्सा वृकीरश्विना वृषणा नरेति । जारः कनीन इव चक्षदान ऋज्राश्वः शतमेकं च मेषान् ॥

అంధునికి భారంగా ఉన్నదే ‘శునమ్’ (సౌభాగ్యం) అని పిలువబడింది; అప్పుడు ఆ వృకీ (ఆడ-తోడేలు) ఇలా కేక వేసింది—‘హే అశ్వినౌ, హే వృషణా నరా!’ ఋజ్రాశ్వుడు, జారుడు (ప్రేమికుడు) కన్యకు చూపు దానం చేసినట్లుగా చూపు పొందినవాడై, వంద ఒక మేషాలను అర్పించాడు.

Mantra 19

मही वामूतिरश्विना मयोभूरुत स्रामं धिष्ण्या सं रिणीथः । अथा युवामिदह्वयत्पुरंधिरागच्छतं सीं वृषणाववोभिः ॥

హే అశ్వినౌ, మీ ఊతి (సహాయం) మహత్తరమైనది, ఆనందాన్ని ప్రసాదించేది; హే ధిష్ణ్యా (ప్రజ్ఞావంతులారా), మీరు క్షీణతను, శ్రమ-క్లాంతిని కూడా సరిచేస్తారు. అందుకే పురంధి నిజంగా మిమ్మల్ని పిలిచింది—ఆమె వద్దకు రండి, హే వృషణౌ, మీ అవోభిః (రక్షణలు, సహాయాలు)తో.

Mantra 20

अधेनुं दस्रा स्तर्यं विषक्तामपिन्वतं शयवे अश्विना गाम् । युवं शचीभिर्विमदाय जायां न्यूहथुः पुरुमित्रस्य योषाम् ॥

హే అద్భుతమైన అశ్వినులారా! పాలు ఇవ్వని, ఆపబడిన (అధేను) ఆవును మీరు శయవునికోసం పాలతో ప్రవహింపజేశారు. అలాగే మీ శచీ-శక్తులతో విమదునికి పురుమిత్రుని కన్యను—వధువుగా—తీసుకొచ్చి ప్రసాదించారు.

Mantra 21

यवं वृकेणाश्विना वपन्तेषं दुहन्ता मनुषाय दस्रा । अभि दस्युं बकुरेणा धमन्तोरु ज्योतिश्चक्रथुरार्याय ॥

హే అద్భుతమైన అశ్వినులారా! నాగలితో యవాన్ని విత్తి, మనుష్యునికి పోషక సమృద్ధిని పాలు దోచినట్లు వెలికితీస్తూ—‘బకుర’తో దస్యుపై ఊదుతూ, ఆర్యునికై విశాలమైన జ్యోతిని, విస్తృతమైన ప్రకాశమార్గాన్ని మీరు నిర్మించారు.

Mantra 22

आथर्वणायाश्विना दधीचेऽश्व्यं शिरः प्रत्यैरयतम् । स वां मधु प्र वोचदृतायन्त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपिकक्ष्यं वाम् ॥

హే అశ్వినులారా! అథర్వణునికోసం మీరు దధీచి యొక్క అశ్వ-శిరస్సును (గుర్రతల) మళ్లీ పైకి లేపి స్థాపించారు. అప్పుడు అతడు మీకు ఋత యొక్క మధుర మధువును—త్వష్టృ-జన్యమైన ఆ గూఢవిద్యను—ప్రకటించాడు; అది, హే అద్భుతులారా, మీ అంతఃగుహ్య ఆశ్రయంలో దాగి ఉండేది.

Mantra 23

सदा कवी सुमतिमा चके वां विश्वा धियो अश्विना प्रावतं मे । अस्मे रयिं नासत्या बृहन्तमपत्यसाचं श्रुत्यं रराथाम् ॥

కవి-శక్తులైన అశ్వినౌ! మీ సుమతి—కల్యాణకరమైన బుద్ధి—వైపు నేను సదా మళ్లుతాను; అశ్వినులారా, నా సమస్త ధియః (ప్రేరిత ఆలోచన-చైతన్యాలు) మీరు పోషించండి. నాసత్యులారా! మా కొరకు మహత్తరమైన రయి (సంపద/పూర్ణత)ని స్థాపించండి—అది అపత్య-సాచ్ (సంతతి/ఆత్మ-పరంపరను మోసేది)గా ఉండి, శ్రుత్య (శ్రుతిలో గేయమై, స్మరణీయమై) నిలవాలి.

Mantra 24

हिरण्यहस्तमश्विना रराणा पुत्रं नरा वध्रिमत्या अदत्तम् । त्रिधा ह श्यावमश्विना विकस्तमुज्जीवस ऐरयतं सुदानू ॥

అశ్వినౌ, ఆనందంతో, హే నర-వీరులారా, మీరు వధ్రిమతీకి హిరణ్యహస్త-సమానమైన (సువర్ణహస్త-తుల్య) కుమారుణ్ని ప్రసాదించారు. అలాగే, హే సుదానూ (ఉదార దాతలు) అశ్వినులారా, త్రిధా (మూడు విధాలుగా) విరిగిపోయి క్షీణించిన శ్యావను మీరు మళ్లీ జీవితం కొరకు పైకి లేపి ప్రేరేపించారు.

Mantra 25

एतानि वामश्विना वीर्याणि प्र पूर्व्याण्यायवोऽवोचन् । ब्रह्म कृण्वन्तो वृषणा युवभ्यां सुवीरासो विदथमा वदेम ॥

హే అశ్వినౌ! ఇవే మీ వీర్యాలు—ప్రాచీన కృత్యాలు—అన్వేషకులు ప్రకటించారు. హే వృషణౌ (బలవంతులారా), మీ ఇద్దరి కొరకు బ్రహ్మ (మంత్ర-శక్తి)ని నిర్మిస్తూ, మేము సువీరాసః (అంతరంగ వీరత్వంతో సమృద్ధులు)గా, విదథ (యజ్ఞ-సభ/జాగరణ-సభ)లో వాక్యాన్ని పలుకుదుము.