Sukta 116
Sukta 1.116
Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.116)
Aśvinau (Nāsatyā)
Triṣṭubh (probable for RV 1.116.1)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଅଶ୍ୱିନୌଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ଓ ଆହ୍ୱାନ କରେ—ତାଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ରଥ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର, ଚିକିତ୍ସା, ଓ ପୁନଃ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଫେରାଇଦେଇଥିବା “ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ” (ଦଂସସ୍)କୁ ଉଦ୍ଯାପନ କରି। ଏଥିରେ ସ୍ମରିତ ଉପକାରଗୁଡ଼ିକୁ ଗଠିତ କରାଯାଇଛି—ବଧୂକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପହଞ୍ଚାଇଦେବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାତ ଦାନ କରିବା, ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ସହାୟତାକାର୍ଯ୍ୟ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଯୁଗଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି, ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ (ଅମ୍ଲାନ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ସହ) ପାଇଁ ନିକଟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
नासत्याभ्यां बर्हिरिव प्र वृञ्जे स्तोमाँ इयर्म्यभ्रियेव वातः । यावर्भगाय विमदाय जायां सेनाजुवा न्यूहतू रथेन ॥
ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ତୋତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବର୍ହିସ୍ ପରି ପବିତ୍ର ଆସନ ଭାବେ ପସାରେ; ମେଘକୁ ହଂକାଇ ନେଇଯାଉଥିବା ପବନ ପରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗତିମାନ କରେ। ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ (ନାସତ୍ୟୌ), ସେନାକୁ ପ୍ରେରଣ କରୁଥିବା ତୁମ ରଥରେ ଅର୍ଭଗ ଓ ବିମଦ ପାଇଁ ବଧୂକୁ ଆଣିଥିବା ତୁମେ—ଆସ; ସେଇ ଶୀଘ୍ର ସହାୟତାରେ ଆମ ଭିତରେ ଆତ୍ମା ଓ ତାହାର ଆନନ୍ଦର ବିବାହ-ଯୋଗ, ଯଥାଯଥ ସଂଯୋଗ, ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 2
वीळुपत्मभिराशुहेमभिर्वा देवानां वा जूतिभिः शाशदाना । तद्रासभो नासत्या सहस्रमाजा यमस्य प्रधने जिगाय ॥
ଦୃଢ଼-ଉଡ଼ାନ ଭରା ପଦକ୍ଷେପରେ, କିମ୍ବା ଶୀଘ୍ର-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେରଣାରେ, କିମ୍ବା ଦେବମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ବେଗର ଧାବନରେ—ସଦା ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ—ହେ ନାସତ୍ୟୌ, ଯମର ପ୍ରଧନ (ପ୍ରତିଯୋଗିତା)ରେ ସେ ଗଧା ହଜାର ଜିତିଲା। ସେପରି ଆମ ଭିତରେ ତୁମ ଶକ୍ତିମାନେ ସୀମା ଓ ମୃତ୍ୟୁମୁଖୀ ଅଭ୍ୟାସର ଲୋକରୁ ବିଜୟରେ ବଳର ସମୃଦ୍ଧି ଜିତୁନ୍ତୁ।
Mantra 3
तुग्रो ह भुज्युमश्विनोदमेघे रयिं न कश्चिन्ममृवाँ अवाहाः । तमूहथुर्नौभिरात्मन्वतीभिरन्तरिक्षप्रुद्भिरपोदकाभिः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁଗ୍ର ଭୁଜ୍ୟୁକୁ ଉତ୍ତାଳ ପ୍ରବାହ-ମେଘରେ ତଳକୁ ନିକ୍ଷେପ କଲା—ଯେପରି ରକ୍ଷକ ନଥିବାବେଳେ ଧନ ହାରାଇଯାଏ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଆତ୍ମନ୍ୱତୀ, ସ୍ୱୟଂ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନୌକାମାନେ ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଉପରେ ଧାରିଲ; ମଧ୍ୟଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା, ଜଳ ଥାଉ କି ନଥାଉ—ଜଳପଥ ପରି ଗତି କରୁଥିବା ନୌକାମାନେ ଦ୍ୱାରା। ତେଣୁ ତୁମ ଅଦ୍ଭୁତ ଉପାୟ-ଶକ୍ତିରେ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ମୋହ-ଭ୍ରମର ପ୍ଲାବନରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।
Mantra 4
तिस्रः क्षपस्त्रिरहातिव्रजद्भिर्नासत्या भुज्युमूहथुः पतंगैः । समुद्रस्य धन्वन्नार्द्रस्य पारे त्रिभी रथैः शतपद्भिः षळश्वैः ॥
ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ତିନି ରାତି ଓ ତିନି ଦିନ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ, ତୁମେ ଭୁଜ୍ୟୁକୁ ପତଙ୍ଗ ପରି ପକ୍ଷୀୟ ବାହକମାନେ ଦ୍ୱାରା ବହନ କଲ। ସମୁଦ୍ରର ନିର୍ଜନ ବିସ୍ତାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଆର୍ଦ୍ର ଲୋକର ଦୂର ତଟକୁ—ତିନି ରଥରେ, ଶତପଦ, ଷଳଶ୍ୱ—ତୁମେ ସେ ଦୀର୍ଘ ପାରାବାର ଯାତ୍ରା ସାଧିଲ। ସେପରି ଦୀର୍ଘ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରୁ ଆମ ଚେତନାକୁ ମଧ୍ୟ ପାର କରାଅ।
Mantra 5
अनारम्भणे तदवीरयेथामनास्थाने अग्रभणे समुद्रे । यदश्विना ऊहथुर्भुज्युमस्तं शतारित्रां नावमातस्थिवांसम् ॥
ଆଧାରହୀନ ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ସେ ଶୌର୍ୟ ପ୍ରକାଶ କଲ; ପଦସ୍ଥାନ ନଥିବା, ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆଶ୍ରୟ ନଥିବା ସମୁଦ୍ରରେ—ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଭୁଜ୍ୟୁକୁ ତାହାର ଗୃହଦିଗକୁ ବହନ କଲ, ସେ ଶତ-ଆରିତ୍ରା ନୌକାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲ। ତେଣୁ ଆମ ଆଧାରହୀନ କ୍ଷଣରେ, ଯେତେବେଳେ ମନକୁ କୌଣସି ଧରଣା ମିଳେନାହିଁ, ସେଇ ଶକ୍ତି ପ୍ରକଟ କର: ଅନେକ ଉପକରଣ-ସହିତ, ସୁସଂଯତ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିର ନୌକା ଆମକୁ ଦିଅ।
Mantra 6
यमश्विना ददथुः श्वेतमश्वमघाश्वाय शश्वदित्स्वस्ति । तद्वां दात्रं महि कीर्तेन्यं भूत्पैद्वो वाजी सदमिद्धव्यो अर्यः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମେ ଅଘାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱ ଦାନ କଲ। ତୁମ ତାହା ଦାନ ମହାନ ଓ କୀର୍ତ୍ତନୀୟ ହେଲା; ତେଣୁ ପୈଦ୍ୱ—ବଳରେ ବିଜୟୀ ବାଜୀ—ସଦା ହବ୍ୟ ଅର୍ପଣକାରୀ, ଆର୍ୟ (ଉଦାର) ପୁରୁଷ ହେଲା। ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ‘ଶ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱ’—ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରେରଣା, ଆଲୋକିତ ଶକ୍ତିର ବେଗ—ଦିଅ, ଯେପରି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କଲ୍ୟାଣ ଅଟୁଟ ରହେ।
Mantra 7
युवं नरा स्तुवते पज्रियाय कक्षीवते अरदतं पुरंधिम् । कारोतराच्छफादश्वस्य वृष्णः शतं कुम्भाँ असिञ्चतं सुरायाः ॥
ହେ ନରଦ୍ୱୟ, ବଳବାନ୍ ଅଧିପତିମାନେ, ପଜ୍ରି ବଂଶର ସ୍ତୁତିକାର କକ୍ଷୀବନ୍ତଙ୍କୁ ତୁମେ ପୁରନ୍ଧି—ସମୃଦ୍ଧିର ଶକ୍ତି—ଆଣିଦେଲ। ବଳବାନ୍ ବୃଷ୍ଣ ଅଶ୍ୱର ଖୁରରୁ ତୁମେ ସୁରାର ଶତ କୁମ୍ଭ ଝରାଇଲ—ଅତିପ୍ରବାହ ଆନନ୍ଦ, ଯାହା ସାଧକର ବୃଦ୍ଧିକୁ ପୋଷେ।
Mantra 8
हिमेनाग्निं घ्रंसमवारयेथां पितुमतीमूर्जमस्मा अधत्तम् । ऋबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन्निन्यथुः सर्वगणं स्वस्ति ॥
ଶୀତଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ତୀବ୍ରତାକୁ ରୋକିଲ; ଏବଂ ତାହାରେ ପିତୁମତୀ—ପୋଷକ ଅନ୍ନରସସମୃଦ୍ଧ—ଊର୍ଜା ସ୍ଥାପନ କଲ। ଗର୍ତ୍ତରେ ନିମଗ୍ନ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମେ ଉପରକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲ; ତାଙ୍କ ସମଗ୍ର ଗଣକୁ ସ୍ୱସ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷାରେ ନେଇଆସିଲ।
Mantra 9
परावतं नासत्यानुदेथामुच्चाबुध्नं चक्रथुर्जिह्मबारम् । क्षरन्नापो न पायनाय राये सहस्राय तृष्यते गोतमस्य ॥
ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପରାବତ୍—ଅତିଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁସରଣ କଲ; ଭାରରେ ବାଙ୍କିଯାଇଥିବା ଉଚ୍ଚ-ଆଧାରବାନ ସହାରାକୁ ତୁମେ ଦୃଢ଼ କରିଦେଲ। ଯେପରି ବହୁଥିବା ଜଳ ନିଜ ପାନସ୍ଥାନକୁ ଧାଉଛି, ସେପରି ହଜାରଗୁଣ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୃଷିତ ଗୋତମଙ୍କୁ ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି-ସାଧନ ଭାବରେ ବହୁଥିବା ଧନକୁ ବହାଇ ଆଣିଲ।
Mantra 10
जुजुरुषो नासत्योत वव्रिं प्रामुञ्चतं द्रापिमिव च्यवानात् । प्रातिरतं जहितस्यायुर्दस्रादित्पतिमकृणुतं कनीनाम् ॥
ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଜର୍ଜରିତ ଓ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଚ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଘେରିଥିବା କୋଶକୁ ଚର୍ମ ଖୋଲିବା ପରି ମୁକ୍ତ କରିଦେଲ। ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ତୁମେ ପୁନଃ ଆଗକୁ ଆଣିଲ; ହେ ଦସ୍ରଦ୍ୱୟ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଯୌବନ-ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି—ପତି କରିଦେଲ।
Mantra 11
तद्वां नरा शंस्यं राध्यं चाभिष्टिमन्नासत्या वरूथम् । यद्विद्वांसा निधिमिवापगूळ्हमुद्दर्शतादूपथुर्वन्दनाय ॥
ହେ ନରଦ୍ୱୟ, ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଏହା ତୁମର ପ୍ରଶଂସ୍ୟ ଓ ସାଧନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ—ବିଜୟଦାୟକ ତୁମର ବରୂଥ (ରକ୍ଷା)। କାରଣ ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ନିଧି ପରି ଗୁପ୍ତ ଥିବା ଯାହା ଅଦୃଶ୍ୟତାର ଲୋକରେ ଥିଲା, ତାହାକୁ ବନ୍ଦନା ପାଇଁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ପ୍ରକାଶ କରିଦେଲ।
Mantra 12
तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् । दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाच ॥
ହେ ନରା (ଅଶ୍ୱିନୌ), ସନୟେ—ବିଜୟ-ଲାଭ ପାଇଁ—ତୁମମାନଙ୍କର ଏହି ଉଗ୍ର ଦଂସ (ପରାକ୍ରମକୃତ୍ୟ)କୁ ମୁଁ ପ୍ରକଟ କରୁଛି; ଯେପରି ଗର୍ଜନ ବୃଷ୍ଟିକୁ ଦୃଶ୍ୟ କରେ। ଯେତେବେଳେ ଦଧ୍ୟଙ୍କ ଅଥର୍ବଣ ଅଶ୍ୱର ଶିରଃରୁ ମଧୁମୟ ବଚନ ତୁମମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶରେ କହିଲେ, ସେତେବେଳେ ତୁମର ଗୁପ୍ତ ବିଦ୍ୟା ବିଜୟରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।
Mantra 13
अजोहवीन्नासत्या करा वां महे यामन्पुरुभुजा पुरंधिः । श्रुतं तच्छासुरिव वध्रिमत्या हिरण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ॥
ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ପୁରୁଭୁଜମାନେ, ମହାଯାତ୍ରାରେ ପୁରନ୍ଧି ନିଜ ହାତଦ୍ୱାରା ତୁମମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲା। ଏବଂ ଏହା ଶୁଣାଗଲା—ଯେପରି ଆଜ୍ଞା ପାଳିତ ହୁଏ—ତୁମେ ବଧ୍ରିମତୀକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତ ଦାନ କଲ, କର୍ମଶକ୍ତିକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ କଲ।
Mantra 14
आस्नो वृकस्य वर्तिकामभीके युवं नरा नासत्यामुमुक्तम् । उतो कविं पुरुभुजा युवं ह कृपमाणमकृणुतं विचक्षे ॥
ବୃକ (ଓଲ୍ଫ)ର ଜହ୍ନାରୁ, ନିକଟ ସଂକଟରେ, ହେ ନରା ନାସତ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ବଟେରକୁ ମୁକ୍ତ କଲ। ଏବଂ ହେ ପୁରୁଭୁଜମାନେ, କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ିଥିବା କବିକୁ ତୁମେ ବିଚକ୍ଷ (ସ୍ପଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟିବାନ) କରିଦେଲ—ଦୁଃଖକୁ ବିବେକଦୃଷ୍ଟିରେ ପରିଣତ କଲ।
Mantra 15
चरित्रं हि वेरिवाच्छेदि पर्णमाजा खेलस्य परितक्म्यायाम् । सद्यो जङ्घामायसीं विश्पलायै धने हिते सर्तवे प्रत्यधत्तम् ॥
ଖେଲର ପରିଭ୍ରମଣ-ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ପକ୍ଷୀର ପାଖ ପରି ଗତିର ଚରିତ୍ର ଯେତେବେଳେ କଟିଗଲା, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ବିଶ୍ପଲା ପାଇଁ ଲୋହାର ଜଂଘା/ପାଦ ସ୍ଥାପନ କଲ; ଧନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପୁରସ୍କାର ଦିଗକୁ ସେ ପୁନଃ ଦୌଡ଼ିପାରୁ—ଲାଭର ସମରରେ ପ୍ରଗତିକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲ।
Mantra 16
शतं मेषान्वृक्ये चक्षदानमृज्राश्वं तं पितान्धं चकार । तस्मा अक्षी नासत्या विचक्ष आधत्तं दस्रा भिषजावनर्वन् ॥
ଋଜ୍ରାଶ୍ୱ ଵୃତ୍କ୍ୟୈ (ମାଦା ନେଆଳିକୁ) ଶତ ମେଷ ଦାନ କଲା; ତାହାର ପିତା ତାକୁ ଅନ୍ଧ କରିଦେଲା। ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ତାହା ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ-ଦର୍ଶନର ଚକ୍ଷୁ ସ୍ଥାପନ କଲ; ହେ ଦସ୍ରମାନେ, ଅଚ୍ୟୁତ ଭିଷଜମାନେ—ବିବେକର ଆଲୋକକୁ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲ।
Mantra 17
आ वां रथं दुहिता सूर्यस्य कार्ष्मेवातिष्ठदर्वता जयन्ती । विश्वे देवा अन्वमन्यन्त हृद्भिः समु श्रिया नासत्या सचेथे ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୁହିତା ତୁମ ରଥରେ ଏମିତି ଆରୋହଣ କଲା, ଯେପରି କେହି ରଥରେ ଚଢ଼େ—ଅଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଗତିରେ ଜୟନ୍ତୀ ହୋଇ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ହୃଦୟରେ ଅନୁମୋଦନ କଲେ; ହେ ନାସତ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଶ୍ରୀର ସମାହୃତ ଦୀପ୍ତିରେ—ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ସମନ୍ୱୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ—ଏକାସାଥି ଗତି କଲ।
Mantra 18
यदयातं दिवोदासाय वर्तिर्भरद्वाजायाश्विना हयन्ता । रेवदुवाह सचनो रथो वां वृषभश्च शिंशुमारश्च युक्ता ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦିବୋଦାସ ଓ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲୁଥିବା ଗତି ସହ, ଦ୍ରୁତ ହାଙ୍କରେ, ଆସିଲ—ସେତେବେଳେ ସହଚର ଭାବେ ଗତି କରୁଥିବା ତୁମ ରଥ ସମୃଦ୍ଧିମୟ ବୃଦ୍ଧିକୁ ବହନ କଲା। ତାହାରେ ବୃଷଭ-ବଳ ଓ ଶିଂଶୁମାର (ଡଲଫିନ)-ଶକ୍ତି ଯୁକ୍ତ ଥିଲା—ପରାକ୍ରମ ଓ ଜଳମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ପାରଗମନର ଊର୍ଜା।
Mantra 19
रयिं सुक्षत्रं स्वपत्यमायुः सुवीर्यं नासत्या वहन्ता । आ जह्नावीं समनसोप वाजैस्त्रिरह्नो भागं दधतीमयातम् ॥
ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ତୁମେ ରୟି—ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ବହନ କରି, ସୁକ୍ଷତ୍ର (ସୁଶାସନ), ସ୍ୱପତ୍ୟ (ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ), ଆୟୁଃ (ଦୀର୍ଘାୟୁ) ଓ ସୁବୀର୍ୟ (ବୀରବଳ) ନେଇ, ଏକମନରେ ବାଜ-ଶକ୍ତି ସହ ଜହ୍ନାବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲ। ଯିଏ ଦିନର ତ୍ରିଗୁଣ ଭାଗକୁ ସ୍ଥାପେ, ସେ ତୁମ ଆଗମନକୁ ଗ୍ରହଣ କଲା।
Mantra 20
परिविष्टं जाहुषं विश्वतः सीं सुगेभिर्नक्तमूहथू रजोभिः । विभिन्दुना नासत्या रथेन वि पर्वताँ अजरयू अयातम् ॥
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇଥିବା ଜାହୁଷକୁ ତୁମେ ରାତିରେ ସୁପଥ ଦ୍ୱାରା ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପାର କରାଇଲ। ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ବାଧା ଭେଦି ଖୋଲୁଥିବା ତୁମ ରଥ ସହ, ଅଜରୟୁ—ଯୌବନରେ ଅକ୍ଷୟ—ତୁମେ ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଚିରି ଆସିଲ, ପଥ ଅଟକାଉଥିବା କଠିନ ଗଠନକୁ ବିଭକ୍ତ କରି।
Mantra 21
एकस्या वस्तोरावतं रणाय वशमश्विना सनये सहस्रा । निरहतं दुच्छुना इन्द्रवन्ता पृथुश्रवसो वृषणावरातीः ॥
ଏକମାତ୍ର ଉଷାରେ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଯୁଦ୍ଧଜୟ ପାଇଁ ଓ ସହସ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ତୁମେ ବଶକୁ (ବଶମ୍) ଲାଭ କରାଇଲ। ଇନ୍ଦ୍ରବଳ ସହିତ, ଦୁଚ୍ଛୁନା—ଦୁଷ୍ଟ ପୀଡା—କୁ ହଟାଇ, ହେ ବୃଷଣାବ୍ (ବଳବାନ ଯୁଗଳ), ତୁମେ ପୃଥୁଶ୍ରବସଙ୍କୁ ଘେରିଥିବା ଶତ୍ରୁଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରିଦେଲ।
Mantra 22
शरस्य चिदार्चत्कस्यावतादा नीचादुच्चा चक्रथुः पातवे वाः । शयवे चिन्नासत्या शचीभिर्जसुरये स्तर्यं पिप्यथुर्गाम् ॥
ହେ ନାସତ୍ୟୌ, ଶର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନୀଚ ସ୍ଥାନରୁ ଜଳକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ପାନ ପାଇଁ କରିଦେଲ। ଏବଂ ଶୟ ପାଇଁ, ତୁମ ଶଚୀଭିଃ (କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା, ଜସୁର ପାଇଁ ଦୁଧହୀନ ଗାଈକୁ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି—ଅଭାବକୁ ପୋଷଣରେ ପରିଣତ କଲ।
Mantra 23
अवस्यते स्तुवते कृष्णियाय ऋजूयते नासत्या शचीभिः । पशुं न नष्टमिव दर्शनाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय ॥
ହେ ନାସତ୍ୟୌ, ଖୋଜୁଥିବା ଓ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣିୟା ପାଇଁ, ଋଜୁୟତେ—ସିଧା ଗତିବାନ—ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ଶଚୀଭିଃ ତୁମେ ବିଶ୍ୱକାୟଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣାପ୍ୱକୁ (ବିଷ୍ଣାପ୍ୱଂ) ଦେଲ—ଯେପରି ନଷ୍ଟ ପଶୁ ପୁନଃ ଦର୍ଶନ ଲାଭ କରେ—ଚେତନାର କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିବାକୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରାଇ ଦେଲ।
Mantra 24
दश रात्रीरशिवेना नव द्यूनवनद्धं श्नथितमप्स्वन्तः । विप्रुतं रेभमुदनि प्रवृक्तमुन्निन्यथुः सोममिव स्रुवेण ॥
ଦଶ ରାତ୍ରି ଓ ନବ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜଳମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧିତ ଓ ଆହତ—ଛିଟିଯାଇ ତ୍ୟକ୍ତ—ରେଭକୁ ତୁମେ ଉପରକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲ; ଯେପରି ସ୍ରୁବ (ଚମଚ) ଦ୍ୱାରା ସୋମକୁ ବାହାର କରାଯାଏ। ଡୁବିଥିବା ଚେତନାକୁ ତୁମେ ପୁଣି ଖୋଲା ଆଲୋକରେ ଆଣିଲ।
Mantra 25
प्र वां दंसांस्यश्विनाववोचमस्य पतिः स्यां सुगवः सुवीरः । उत पश्यन्नश्नुवन्दीर्घमायुरस्तमिवेज्जरिमाणं जगम्याम् ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ତୁମମାନଙ୍କ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ପ୍ରଖ୍ୟାପିତ କରିଛି। ମୁଁ ଏହାର ଅଧିପତି ହେଉ—ସୁଗବ (ଉତ୍ତମ ଗୋସମ୍ପଦ)ରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସୁବୀର (ବୀରବଳ)ରେ ସମୃଦ୍ଧ। ଏବଂ ଦେଖୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସନ୍ଧ୍ୟାର ଗୃହକୁ ଯିବା ପରି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିବି—ଅନ୍ତର୍ପ୍ରକାଶର କ୍ଷୟ ବିନା।
Frequently Asked Questions
They are the divine twin horsemen called Nāsatyā, famous in the Rig Veda for swift help, healing, and rescuing people from danger, especially at dawn.
By recounting the Aśvins’ past miracles, the hymn invites them to come again and grant protection, restored strength, prosperity, and a long life with clear vision.
It is especially suited to dawn, the Aśvins’ favored time, and can be used at the start of a fire or soma rite as an invocation for auspicious beginnings and safe passage.
Ask anything about Sukta 116 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.