Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for Kāma material)
Devata: Kāma (personified Desire/Compulsion) as rival-slayer
Chandas: Predominantly Anuṣṭubh-like cadence (Atharvanic mixed anuṣṭubh usage)
AV 9.2 అథర్వణ సంప్రదాయానికి చెందిన శక్తివంతమైన కామ-సూక్తం. ఇందులో నెయ్యి ఆహుతులు మరియు మంత్రబలంతో ‘కామం/బలవంతపు ప్రేరణ’ను శిక్షణనిచ్చి, యజమాని పక్షాన పనిచేసే ప్రత్యర్థి-వధకుడిగా (సపత్నహన్) మారుస్తారు. సూక్తం పదేపదే శత్రువులను అవమానస్థితి, అంధకారంలోకి దిగద్రోసి, వారి బలం, కర్తృత్వం, సామాజిక ప్రతిష్ఠలను హరించి, యజమాని యొక్క అప్రతిహత సంకల్పాన్ని విస్తరిస్తుంది. అలాగే కామాన్ని స్థైర్యానికన్నా, కాలసదృశమైన మిటమిటలాటకన్నా, సముద్రానికన్నా మహత్తరమైన సర్వవ్యాపి బ్రహ్మాండశక్తిగా చిత్రించి, ఈ కర్మలోని బలవంతపు వశీకరణ అనివార్యంగా అనిపించేలా చేస్తుంది.
Mantra 1
कामः स॒प॒त्न॒हन॑मृष॒भं घृ॒तेन॒ कामं॑ शिक्षामि ह॒विषाज्ये॑न । नी॒चैः स॒पत्ना॒न् मम॑ पादय॒ त्वम॒भिष्टु॑तो मह॒ता वी॒र्येऽण
కాముడు—ప్రతిద్వంద్వి-హంత, వృషభస్వరూపుడు—అతనిని ఘృతంతో నేను సాధిస్తున్నాను. హవిస్, ఆజ్యంతో కాముణ్ని నేను నియంత్రించి కార్యంలో నియోగిస్తున్నాను. నా శత్రు-ప్రతిద్వంద్వులను క్రిందికి నొక్కివేయి; వారిని నా పాదాల కింద పడవేయి—సక్రమంగా స్తుతింపబడినవాడా, మహావీర్యవంతుడా!
Mantra 2
यन्मे॒ मन॑सो॒ न प्रि॒यं चक्षु॑षो॒ यन्मे॒ बभ॑स्ति॒ नाभि॒नन्द॑ति । तद् दु॒ष्वप्न्यं॒ प्रति॑ मुञ्चामि स॒पत्ने॒ कामं॑ स्तु॒त्वोद॒हं भि॑देयम्
నా మనసుకు ప్రియంకాని దానిని, నా కళ్లకు అనుకూలంకాని దానిని, నాలో వ్యక్తమై కూడా ఆమోదం పొందని దానిని—ఆ దుఃస్వప్న్యమైన అశుభాన్ని నేను ప్రత్యర్థిపైకి తిరిగి పంపుతున్నాను. కామ (దేవుడు)ను స్తుతించి, అతనిని పూర్తిగా విరిచివేయుదును/పరాజయపరచుదును.
Mantra 3
दु॒ष्वप्न्यं॑ काम दुरि॒तं च॑ कामाप्र॒जस्ता॑मस्व॒गता॒मव॑र्तिम्। उ॒ग्र ईशा॑नः॒ प्रति॑ मुञ्च॒ तस्मि॒न् यो अ॒स्मभ्य॑मंहूर॒णा चिकि॑त्सात्
ఓ కామా, దుఃస్వప్న్యమైన అశుభం, అలాగే ఓ కామా, దురితం (పాపం/విపత్తు)—సంతానలేమి, కుపథగమనం, తలక్రిందుల తిరుగుడు/విపర్యయం: ఓ ఉగ్ర ఈశానా, ఇవన్నీ మాపై కీడు చేయాలనే దుఃఖకర ఉద్దేశంతో మా మీద కుట్ర పన్నే వాడిపైనే తిరిగి వేయి.
Mantra 4
नु॒दस्व॑ काम॒ प्र णु॑दस्व का॒माव॑र्तिं यन्तु॒ मम॒ ये स॒पत्नाः॑ । तेषां॑ नु॒त्ताना॑मध॒मा तमां॒स्यग्ने॒ वास्तू॑नि॒ निर्द॑ह॒ त्वम्
ఓ కామా, తరిమివేయి—ముందుకు తరిమివేయి, ఓ కామా; నా ప్రత్యర్థులు తిరుగుబాటు/విపర్యయం మరియు వెనుకకు మళ్లే చక్రంలో పడుగాక. తరిమివేయబడిన వారి నివాసాలను అతి నీచమైన అంధకారాల్లోకి—ఓ అగ్నీ—నీవు పూర్తిగా దహించివేయి.
Mantra 5
सा ते॑ काम दुहि॒ता धे॒नुरु॑च्यते॒ यामा॒हुर्वाचं॑ क॒वयो॑ वि॒राज॑म्। तया॑ स॒पत्ना॑न् परि॑ वृङ्ग्धि॒ ये मम॒ पर्ये॑नान् प्रा॒णः प॒शवो॒ जीव॑नं वृणक्तु
ఓ కామా! నీ ఆ కుమార్తె ‘దుహితా’ పాలు దోయించే ధేనువని చెప్పబడుతుంది—ఆమెను కవులు ‘వాక్’ (వాణి), ప్రకాశవంతమైన ‘విరాజ్’ అని అంటారు. ఆమె ద్వారానే నన్ను చుట్టుముట్టిన నా శత్రు-ప్రతిస్పర్థులను చెరిపి తొలగించు; అలాగే ప్రాణం, పశుసంపద, జీవనం ఇవన్నీ నా కోసం వీటిని ఎంచుకొని సంపాదించుగాక.
Mantra 6
काम॒स्येन्द्र॑स्य॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञो॒ विष्णो॒र्बले॑न सवि॒तुः स॒वेन॑ । अ॒ग्नेर्हो॒त्रेण॒ प्र णु॑दे स॒पत्नां॑छ॒म्बीव॒ नाव॑मुद॒केषु॒ धीरः॑
కాముని శక్తితో, ఇంద్రుని, రాజైన వరుణుని; విష్ణువు బలంతో, సవితృ యొక్క ప్రేరణ-చోదనతో; అగ్ని యొక్క హోత్రం (యాజ్ఞిక అర్పణం) ద్వారా నా ప్రత్యర్థి-శత్రువులను నేను దూరంగా తోసివేస్తాను—ధీరుడు నీళ్లలో పడవను (ముందుకు) తోసినట్లుగా.
Mantra 7
अध्य॑क्षो वा॒जी मम॑ काम॑ उ॒ग्रः कृ॒णोतु॒ मह्य॑मसप॒त्नमे॒व। विश्वे॑ दे॒वा मम॑ ना॒थं भ॑वन्तु॒ सर्वे॑ दे॒वा हव॒मा य॑न्तु म इ॒मम्
నా అధిక్షకుడైన, విజయవీర్యముగల, ఉగ్రుడైన కాముడు (కామదేవుడు) నన్ను—అవును, నన్ను—ప్రతిద్వంద్విలేనివాడిగా చేయుగాక. సమస్త దేవతలు నాకు నాథులుగా/రక్షకులుగా ఉండుగాక; నా ఈ హవన/ఆహ్వానానికి సమస్త దేవతలు ఇక్కడికి రాగాక.
Mantra 8
इ॒दमाज्यं॑ घृ॒तव॑ज्जुषा॒णाः काम॑ज्येष्ठा इ॒ह मा॑दयध्वम्। कृ॒ण्वन्तो॒ मह्य॑मसप॒त्नमे॒व
ఈ ఘృతసమృద్ధమైన ఆజ్యాన్ని—దీనిని స్వీకరించి—కాముని జ్యేష్ఠుడిగా భావించి ఇక్కడ ఆనందించండి. అలాగే ఆనందిస్తూ నన్ను నిజంగా ప్రతిద్వంద్విలేనివాడిగా చేయండి.
Mantra 9
इ॒न्द्रा॒ग्नी का॑म स॒रथं॒ हि भू॒त्वा नी॒चैः स॒पत्ना॒न् मम॑ पादयाथः । तेषां॑ प॒न्नाना॑मध॒मा तमां॒स्यग्ने॒ वास्तू॑न्यनु॒निर्द॑ह॒ त्वम्
ఓ కామా! ఇంద్రుడు మరియు అగ్ని ఒకే రథంలో సహయాత్రికులై నా ప్రతిద్వంద్వులను కిందికి తోసి పడేయుగాక. అలా పడిపోయినవారు—అత్యంత దిగువ చీకట్లలో పడినవారు—ఓ అగ్నీ, వారిని అనుసరించి వారి నివాసస్థానాలను దహించు.
Mantra 10
ज॒हि त्वं का॑म॒ मम ये स॒पत्ना॑ अ॒न्धा तमां॒स्यव॑ पादयैनान्। निरि॑न्द्रिया अर॒साः स॑न्तु॒ सर्वे॒ मा ते॑ जी॑विषुः कत॒मच्च॒नाहः॑
ఓ కామా! నా ప్రత్యర్థి-శత్రువులు (సపత్న) ఎవరైతే ఉన్నారో వారిని నీవు సంహరించు; అంధ తమస్సులలో వారిని పడదోపు. వారు అందరూ ఇంద్రియశూన్యులై, రసహీనులై ఉండుగాక; ఏ రోజుకైనా—ఏ విధంగానైనా—వారు జీవించకూడదు.
Mantra 11
अव॑धी॒त् कामो॒ मम॒ ये स॒पत्ना॑ उ॒रुं लो॒कम॑कर॒न्मह्य॑मेध॒तुम्। मह्यं॑ नमन्तां प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ मह्यं॒ षडु॒र्वीर्घृ॒तमा व॑हन्तु
కాముడు నా ఆ శత్రు-ప్రతిద్వంద్వులను కూలదోశాడు; వారు నాకు అభివృద్ధి కోసం విస్తారమైన లోకాన్ని (క్షేత్రాన్ని) ఏర్పరచాలని యత్నించినవారు. నాలుగు దిక్కులు నాకు నమస్కరించుగాక; ఆరు విశాల ప్రాంతాలు నా కోసం ఘృతాన్ని ఇక్కడికి మోసుకొనివచ్చుగాక.
Mantra 12
तेऽध॒राञ्चः॒ प्र प्ल॑वन्तां छि॒न्ना नौरि॑व॒ बन्ध॑नात्। न साय॑कप्रणुत्तानां॒ पुन॑रस्ति नि॒वर्त॑नम्
వారు క్రిందికి కొట్టుకుపోతూ పోవుగాక—బంధనంనుండి తెగిపోయిన పడవలాగా. బాణం/క్షేపాస్త్రం తోసివేసినవారికి మళ్లీ తిరిగి రావడం లేదు.
Mantra 13
अ॒ग्निर्यव॒ इन्द्रो॒ यवः॒ सोमो॒ यवः॑ । य॒व॒यावा॑नो दे॒वा या॑वयन्त्वेनम्
అగ్ని యవము (బార్లీ) యే; ఇంద్రుడూ యవమే; సోముడూ యవమే. యవసంపన్నులై, ‘యావయ’ (దూరం తరిమివేయు) శక్తి కల దేవతలు ఇతనిని ఇక్కడి నుండి దూరంగా తరిమివేయుదురు గాక.
Mantra 14
अस॑र्ववीरश्चरतु॒ प्रणु॑त्तो॒ द्वेष्यो॑ मि॒त्राणां॑ परिव॒र्ग्यः॑१ स्वाना॑म्। उ॒त पृ॑थि॒व्यामव॑ स्यन्ति वि॒द्युत॑ उ॒ग्रो वो॑ दे॒वः प्र मृ॑णत् स॒पत्ना॑न्
అతడు వెలివేయబడి తిరుగాడుగాక—తన సమస్త వీరసహాయాన్ని కోల్పోయి; మిత్రులకు ద్వేష్యుడై, తనవారికే దూరంగా పెట్టబడదగినవాడై. ఇంకా భూమిపై మెరుపులు పడుచున్నవి; మీ ఉగ్ర దేవుడు ప్రత్యర్థి శత్రువులను పూర్తిగా మట్టుబెట్టుగాక.
Mantra 15
च्यु॒ता चे॒यं बृ॑ह॒त्यच्यु॑ता च वि॒द्युद् बि॑भर्ति स्तनयि॒त्नूंश्च॒ सर्वा॑न्। उ॒द्यन्ना॑दि॒त्यो द्रवि॑णेन॒ तेज॑सा नी॒चैः स॒पत्ना॑न् नुदतां मे॒ सह॑स्वान्
కదిలినప్పటికీ ఈ మహత్తరమైనది అచలమే; మెరుపు సమస్త గర్జనలను మోస్తుంది. ఉదయించే ఆదిత్యుడు, సహస్వాన్, ధనముతోను తేజస్సుతోను, నా ప్రత్యర్థులను క్రిందికి తోసి దూరం చేయుగాక.
Mantra 16
यत् ते काम॒ शर्म॑ त्रि॒वरू॑थमु॒द्भु ब्रह्म॒ वर्म॒ वित॑तमनतिव्या॒ध्यंऽ कृ॒तम्। तेन॑ स॒पत्ना॒न् परि॑ वृङ्ग्धि॒ ये मम॒ पर्ये॑नान् प्रा॒णः प॒शवो॒ जीव॑नं वृणक्तु
ఓ కామా! నీ ఆ శరణం—త్రివిధ రక్షణతో—ఉద్భవించింది; అది బ్రహ్మ-మంత్రరూపంగా, విస్తరించిన కవచంగా, వ్యాధి దాటలేనిదిగా నిర్మితమైంది. దానితో నన్ను చుట్టుముట్టిన నా శత్రు-ప్రతిస్పర్థులను చెరిపి తొలగించు; ప్రాణం, పశుసంపద, జీవనం ఇవన్నీ నన్నే ఎంచుకొని నాతోనే నిలిచుగాక.
Mantra 17
येन॑ दे॒वा असु॑रा॒न् प्राणु॑दन्त॒ येनेन्द्रो॒ दस्यू॑नध॒मं तमो॑ नि॒नाय॑ । तेन॒ त्वं का॑म॒ मम॒ ये स॒पत्ना॒स्तान॒स्माल्लो॒कात् प्र णु॑दस्व दू॒रम्
ఏ శక్తితో దేవులు అసురులను తరిమివేశారో, ఏ శక్తితో ఇంద్రుడు దస్యువులను అతి దిగువ అంధకారంలోకి నడిపించాడో—ఆ శక్తితోనే, ఓ కామా, నా శత్రు-ప్రతిస్పర్థులను ఈ లోకం నుండి చాలా దూరంగా తరిమివేయి.
Mantra 18
यथा॑ दे॒वा असु॑रा॒न् प्राणु॑दन्त॒ यथेन्द्रो॒ दस्यू॑नध॒मं तमो॑ बबा॒धे। तथा॒ त्वं का॑म॒ मम॒ ये स॒पत्ना॒स्तान॒स्माल्लो॒कात् णु॑दस्व दू॒रम्
దేవులు అసురులను తరిమివేసినట్లే, ఇంద్రుడు దస్యువులను అతి దిగువ అంధకారంలో అణచివేసినట్లే—అలాగే, హే కామా, నా ప్రత్యర్థి-శత్రువులు (సపత్నులు) ఎవరైతే ఉన్నారో, వారిని ఈ లోకం నుండి దూరంగా తోసివేసి, చాలా దూరం తరిమివేయి।
Mantra 19
कामो॑ जज्ञे प्रथ॒मो नैनं॑ दे॒वा आ॑पुः पि॒तरो॒ न मर्त्याः॑ । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि
కాముడు మొదట జన్మించాడు; అతనిని దేవులు పొందలేదు, పితరులు కూడా కాదు, మానవులు కూడా కాదు. అందువల్ల నీవు ఎల్లప్పుడూ శ్రేష్ఠుడు, మహానుభావుడు, బలవంతుడు. ఆ కామునికే—హే కామా—నేను నమస్కారం అర్పిస్తున్నాను.
Mantra 20
याव॑ती द्यावा॑पृथि॒वी व॑रि॒म्णा याव॒दापः॑ सिष्य॒दुर्याव॑द॒ग्निः । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि
ఆకాశం-భూమి తమ విస్తారంలో ఎంత విస్తృతమో, జలాలు ఎంత దూరం ప్రవహిస్తాయో, అగ్ని ఎంత దూరం వ్యాపిస్తుందో—అదానికన్నా నీవు ఎల్లప్పుడూ శ్రేష్ఠుడు, మహానుభావుడు, బలవంతుడు. ఆ కామునికే—హే కామా—నేను నమస్కారం అర్పిస్తున్నాను.
Mantra 21
याव॑ती॒र्दिशः॑ प्र॒दिशो॒ विषू॑ची॒र्याव॑ती॒राशा॑ अभि॒चक्ष॑णा दि॒वः । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि
ఎన్ని దిశలున్నాయో, ఉపదిశలున్నాయో, విడివిడిగా వ్యాపించుచున్నవో; అలాగే దివ్యలోకము నుండి చుట్టూ చూచు ఎన్ని ఆశలున్నాయో—అవన్నీ నుండే నీవు మరింత మహానవు, నిత్యము మహాశక్తిమంతుడవు. ఆ కామునికి, హే కామా, నేను నిజముగా నమస్కార-రూపమైన భక్తి వందనాన్ని అర్పించుచున్నాను.
Mantra 22
याव॑ती॒र्भृङ्गा॑ ज॒त्वःऽ कु॒रूर॑वो॒ याव॑ती॒र्वघा॑ वृक्षस॒र्प्योऽ बभू॒वुः । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि
ఎన్ని భృంగాలు (తేనెటీగలు) ఉన్నాయో, ఎన్ని రెక్కలున్న గుంపులు ఉన్నాయో, ఎన్ని కఠినధ్వని చేసేవి ఉన్నాయో; ఎన్ని దెబ్బకొట్టేవి, చెట్లపై పాకే సర్పాలు పుట్టాయో—అన్నిటికన్నా నీవే గొప్పవాడవు, నిత్యం మహాబలవంతుడవు. అందుకే, హే కామా, నీకు నేను నమస్కారం—భక్తితో ప్రణామం—నిశ్చయంగా చేస్తాను.
Mantra 23
ज्याया॑न् निमिष॒तोऽसि॒ तिष्ठ॑तो॒ ज्याया॑न्त्समु॒द्राद॑सि काम मन्यो । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि
కనురెప్పలాడేవాడికన్నా నీవు గొప్పవాడవు, నిలిచివున్నవాడికన్నా నీవు గొప్పవాడవు; సముద్రానికన్నా నీవు గొప్పవాడవు, హే కామా, హే మన్యూ! అందువల్ల నీవే గొప్పవాడవు, నిత్యం మహాబలవంతుడవు. కాబట్టి, హే కామా, నీకు నేను నమస్కారం—భక్తితో ప్రణామం—నిశ్చయంగా చేస్తాను.
Mantra 24
न वै वात॑श्च॒न काम॑माप्नोति॒ नाग्निः सूर्यो॒ नोत च॒न्द्रमाः॑ । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि
వాయువుకూడా కామాన్ని పొందలేడు; అగ్ని కాదు, సూర్యుడు కాదు, చంద్రుడూ కాదు. అందువల్ల నీవే గొప్పవాడవు, నిత్యం మహాబలవంతుడవు. కాబట్టి, హే కామా, నీకు నేను నమస్కారం—భక్తితో ప్రణామం—నిశ్చయంగా చేస్తాను.
Mantra 25
यास्ते॑ शि॒वास्त॒न्वःऽ काम भ॒द्रा याभिः॑ स॒त्यं भव॑ति॒ यद् वृ॑णी॒षे। ताभि॒ष्ट्वम॒स्माँ अ॑भि॒संवि॑शस्वा॒न्यत्र॑ पा॒पीरप॑ वेशया॒ धियः॑
ఓ కామా! నీ శివమైన (కల్యాణకరమైన) తనువులు/రూపాలు, నీవు ఎంచుకున్నది సత్యమయ్యేలా చేసే ఆ శుభశక్తులు—వాటితో నీవు మా లోనికి ప్రవేశించి మాతో నివసించు. ఇతరత్ర పాపమైన, దుష్ట ధారణలు (ధియః) అన్నిటిని దూరంగా తరిమివేయి.
Here Kāma is not primarily romantic love; it is Desire/Compulsion as a commanding force. The hymn treats Kāma as a power that can be directed to overpower rivals and make one’s intention prevail.
Ghṛta/ājya (ghee/clarified butter) offered as havis is central, especially in the opening where Kāma is ‘set to work’ through oblation and praise.
Its primary function is abhicārika (rival-subduing/coercive). It can also be read as paustika in the sense of securing advantage and dominance for the patron, but its tone is explicitly competitive and suppressive.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.