Atharva Veda Sukta 2
Kanda 9Anuvaka 1Sukta 225 Mantras

Sukta 2

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for Kāma material)

Devata: Kāma (personified Desire/Compulsion) as rival-slayer

Chandas: Predominantly Anuṣṭubh-like cadence (Atharvanic mixed anuṣṭubh usage)

AV 9.2 ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରବଳ ଆଥର୍ବଣିକ କାମ-ସୂକ୍ତ; ଘୃତ-ଆହୁତି ଓ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ‘ଇଚ୍ଛା/ବାଧ୍ୟତା’ (କାମ) କୁ ଶିକ୍ଷିତ କରି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ-ନାଶକ (ସପତ୍ନ-ହନ) ଭାବେ ଯଜମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ କାର୍ଯ୍ୟକର କରାଯାଏ। ସୂକ୍ତଟି ପୁନଃପୁନଃ ବିରୋଧୀମାନଙ୍କୁ ଅବନତି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ତଳକୁ ଠେଲିଦିଏ, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି, କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କେଢ଼ିନେଇ, ଯେତେବେଳେ ଯଜମାନଙ୍କର ଅପରାଜେୟ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ବଢ଼ାଇଦିଏ। ଏହା କାମକୁ ଏକ ଅତିପ୍ରବଳ ବିଶ୍ୱଶକ୍ତି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଏ—ସ୍ଥିରତା, ସମୟସଦୃଶ ପଲକ-ପଡ଼ା, ଏପରିକି ସମୁଦ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼—ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି କ୍ରିୟାର ବଶୀକରଣ ଅନିବାର୍ୟ ବୋଲି ଲାଗେ।

Sanskrit recitationAtharva Veda 9.2

Mantras

Mantra 1

कामः स॒प॒त्न॒हन॑मृष॒भं घृ॒तेन॒ कामं॑ शिक्षामि ह॒विषाज्ये॑न । नी॒चैः स॒पत्ना॒न् मम॑ पादय॒ त्वम॒भिष्टु॑तो मह॒ता वी॒र्येऽण

କାମ—ସପତ୍ନହନ, ଋଷଭ—ତାହାକୁ ଘୃତଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୋଷଣ କରେ; ହବିଷ୍ ଓ ଆଜ୍ୟଦ୍ୱାରା କାମକୁ ମୁଁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରେ। ମୋ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନକୁ ଦବାଇ ଦେ; ସେମାନଙ୍କୁ ମୋ ପାଦତଳେ ପତିତ କର—ହେ ସ୍ତୁତ, ମହା ବୀର୍ୟବାନ।

Mantra 2

यन्मे॒ मन॑सो॒ न प्रि॒यं चक्षु॑षो॒ यन्मे॒ बभ॑स्ति॒ नाभि॒नन्द॑ति । तद् दु॒ष्वप्न्यं॒ प्रति॑ मुञ्चामि स॒पत्ने॒ कामं॑ स्तु॒त्वोद॒हं भि॑देयम्

ଯାହା ମୋ ମନକୁ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ଯାହା ମୋ ଚକ୍ଷୁକୁ ରୁଚେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମୋର ଯେ ପ୍ରକଟତା (ଲକ୍ଷଣ)କୁ କେହି ଅଭିନନ୍ଦନ କରେ ନାହିଁ—ସେଇ ଦୁଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟ (ଅପଶକୁନ ସ୍ୱପ୍ନ-ଦୋଷ)କୁ ମୁଁ ସପତ୍ନ ଉପରେ ପ୍ରତି ମୁଞ୍ଚି ଦେଉଛି। କାମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ମୁଁ ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭେଦି ଦେଉ।

Mantra 3

दु॒ष्वप्न्यं॑ काम दुरि॒तं च॑ कामाप्र॒जस्ता॑मस्व॒गता॒मव॑र्तिम्। उ॒ग्र ईशा॑नः॒ प्रति॑ मुञ्च॒ तस्मि॒न् यो अ॒स्मभ्य॑मंहूर॒णा चिकि॑त्सात्

ହେ କାମ, ଦୁଷ୍ୱପ୍ନ୍ୟ ଓ ହେ କାମ, ଦୁରିତ—ଅପ୍ରଜତା (ବନ୍ଧ୍ୟତା), କୁଗତି (ଅଶୁଭ ଗତି), ଅବର୍ତ୍ତି (ଉଲଟା ଘୁରଣ/ଭ୍ରମ): ହେ ଉଗ୍ର ଈଶାନ, ଏହାକୁ ସେଇ ଲୋକ ଉପରେ ପ୍ରତି ମୁଞ୍ଚ—ଯେ ଆମ ବିରୋଧରେ ଅଂହୂରଣା (କଷ୍ଟଦାୟକ) ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚକ୍ରାନ୍ତ ଚିନ୍ତା କରେ।

Mantra 4

नु॒दस्व॑ काम॒ प्र णु॑दस्व का॒माव॑र्तिं यन्तु॒ मम॒ ये स॒पत्नाः॑ । तेषां॑ नु॒त्ताना॑मध॒मा तमां॒स्यग्ने॒ वास्तू॑नि॒ निर्द॑ह॒ त्वम्

ହେ କାମ, ହଂକାଇ ଦେ; ହେ କାମ, ଆଗକୁ ହଂକାଇ ଦେ: ମୋ ସପତ୍ନମାନେ ଅବର୍ତ୍ତି (ଉଲଟା ଫେରା/ପଛକୁ ଘୁରା)ରେ ପଡ଼ୁନ୍ତୁ। ସେମାନେ ହଂକାଇ ଦିଆଯାଇ, ଅଧମ ତମସାମାନେ (ସବୁଠୁ ତଳ ଅନ୍ଧକାର)କୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ହେ ଅଗ୍ନି, ସେମାନଙ୍କର ବାସ୍ତୁ (ନିବାସସ୍ଥାନ)ଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦହ କର।

Mantra 5

सा ते॑ काम दुहि॒ता धे॒नुरु॑च्यते॒ यामा॒हुर्वाचं॑ क॒वयो॑ वि॒राज॑म्। तया॑ स॒पत्ना॑न् परि॑ वृङ्ग्धि॒ ये मम॒ पर्ये॑नान् प्रा॒णः प॒शवो॒ जीव॑नं वृणक्तु

ହେ କାମ! ତୋର ସେଇ କନ୍ୟା ‘ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଧେନୁ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଯାହାକୁ କବିମାନେ ‘ବାକ୍’ (ବାଣୀ), ଦୀପ୍ତିମୟ ‘ବିରାଜ୍’ ବୋଲି କହନ୍ତି। ସେଇ ବାଣୀ-ବିରାଜ୍ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଘେରିଥିବା ମୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଛେଦି ଦୂର କର; ଏବଂ ପ୍ରାଣ, ପଶୁଧନ ଓ ଜୀବନ ମୋ ପାଇଁ ଏହାକୁ ବାଛି ଜିତୁ।

Mantra 6

काम॒स्येन्द्र॑स्य॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञो॒ विष्णो॒र्बले॑न सवि॒तुः स॒वेन॑ । अ॒ग्नेर्हो॒त्रेण॒ प्र णु॑दे स॒पत्नां॑छ॒म्बीव॒ नाव॑मुद॒केषु॒ धीरः॑

କାମର ବଳରେ, ଇନ୍ଦ୍ରର, ରାଜା ବରୁଣର; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ; ଅଗ୍ନିଙ୍କ ହୋତ୍ର (ଯଜ୍ଞାର୍ପଣ) ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋର ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଂକାଇ ଦେଉଛି—ଯେପରି ଧୀର ପୁରୁଷ ଜଳରେ ନାଉକାକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଆଗେଇ ନେଇଯାଏ।

Mantra 7

अध्य॑क्षो वा॒जी मम॑ काम॑ उ॒ग्रः कृ॒णोतु॒ मह्य॑मसप॒त्नमे॒व। विश्वे॑ दे॒वा मम॑ ना॒थं भ॑वन्तु॒ सर्वे॑ दे॒वा हव॒मा य॑न्तु म इ॒मम्

ମୋର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ପରାକ୍ରମରେ ବିଜୟୀ ବାଜୀ ଏହି ଉଗ୍ର କାମ ମୋତେ—ହଁ, ମୋତେ—ନିଃସପତ୍ନ (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ-ରହିତ) କରୁ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୋର ନାଥ (ଆଶ୍ରୟଦାତା) ହେଉନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ମୋର ଏହି ହବ/ଆହ୍ୱାନକୁ ଶୁଣି ଏଠାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ।

Mantra 8

इ॒दमाज्यं॑ घृ॒तव॑ज्जुषा॒णाः काम॑ज्येष्ठा इ॒ह मा॑दयध्वम्। कृ॒ण्वन्तो॒ मह्य॑मसप॒त्नमे॒व

ଘୃତସମୃଦ୍ଧ ଏହି ଆଜ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, କାମକୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ (ମୁଖ୍ୟ) ଭାବେ ମାନି, ଆପଣମାନେ ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ମୋତେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଃସପତ୍ନ (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ-ରହିତ) କରନ୍ତୁ।

Mantra 9

इ॒न्द्रा॒ग्नी का॑म स॒रथं॒ हि भू॒त्वा नी॒चैः स॒पत्ना॒न् मम॑ पादयाथः । तेषां॑ प॒न्नाना॑मध॒मा तमां॒स्यग्ने॒ वास्तू॑न्यनु॒निर्द॑ह॒ त्वम्

ହେ କାମ! ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଏକେ ରଥରେ (ସରଥଂ) ହୋଇ, ମୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ତଳକୁ ଠେଲିଦିଅ, ସେମାନଙ୍କୁ ପତିତ କର। ସେମାନେ ପତିତ ହୋଇ ସର୍ବାଧମ ଅନ୍ଧକାରମାନଙ୍କୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି ସେମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦହନ କର।

Mantra 10

ज॒हि त्वं का॑म॒ मम ये स॒पत्ना॑ अ॒न्धा तमां॒स्यव॑ पादयैनान्। निरि॑न्द्रिया अर॒साः स॑न्तु॒ सर्वे॒ मा ते॑ जी॑विषुः कत॒मच्च॒नाहः॑

ହେ କାମ! ମୋର ଯେ ସପତ୍ନ (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ) ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜହି (ଆଘାତ କର)। ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ଧ ଅନ୍ଧକାରମାନଙ୍କ ଭିତରେ ତଳେ ପତିତ କର। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ, ରସହୀନ ହେଉନ୍ତୁ; ତୁମର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କୌଣସି ଦିନ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ନ ରହୁନ୍ତୁ।

Mantra 11

अव॑धी॒त् कामो॒ मम॒ ये स॒पत्ना॑ उ॒रुं लो॒कम॑कर॒न्मह्य॑मेध॒तुम्। मह्यं॑ नमन्तां प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ मह्यं॒ षडु॒र्वीर्घृ॒तमा व॑हन्तु

କାମ ମୋର ସେହି ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ-ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପତିତ କରିଛି, ଯେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି-ସମୃଦ୍ଧି ନିମିତ୍ତେ ବିଶାଳ ଲୋକ (ବିସ୍ତାର) କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଚାରି ଦିଗ ମୋତେ ନମନ କରୁ; ଛଅ ବିଶାଳ ପ୍ରଦେଶ ମୋ ପାଇଁ ଘୃତ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣୁ।

Mantra 12

तेऽध॒राञ्चः॒ प्र प्ल॑वन्तां छि॒न्ना नौरि॑व॒ बन्ध॑नात्। न साय॑कप्रणुत्तानां॒ पुन॑रस्ति नि॒वर्त॑नम्

ସେମାନେ ଅଧୋମୁଖ ହୋଇ ଭାସି ଦୂରକୁ ସରିଯାଆନ୍ତୁ, ବନ୍ଧନରୁ କଟି ଛୁଟିଯାଇଥିବା ନୌକା ପରି। ଯେମାନଙ୍କୁ ଶର (ଅସ୍ତ୍ର) ହାଙ୍କି ବାହାର କରିଦେଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ଫେରା ନାହିଁ।

Mantra 13

अ॒ग्निर्यव॒ इन्द्रो॒ यवः॒ सोमो॒ यवः॑ । य॒व॒यावा॑नो दे॒वा या॑वयन्त्वेनम्

ଅଗ୍ନି ଯବ (ଜଉ) ଅଟେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯବ ଅଟେ, ସୋମ ଯବ ଅଟେ। ଯବରେ ଯୁକ୍ତ—ଏବଂ ‘ଯବଯାବନ’ (ଦୂରେ ହଂକାଇଦେବା) ଦେବମାନେ ତାକୁ ଏଠାରୁ ହଂକାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 14

अस॑र्ववीरश्चरतु॒ प्रणु॑त्तो॒ द्वेष्यो॑ मि॒त्राणां॑ परिव॒र्ग्यः॑१ स्वाना॑म्। उ॒त पृ॑थि॒व्यामव॑ स्यन्ति वि॒द्युत॑ उ॒ग्रो वो॑ दे॒वः प्र मृ॑णत् स॒पत्ना॑न्

ସମସ୍ତ ବୀର-ସହାୟତାରୁ ବଞ୍ଚିତ, ହଂକାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ସେ ଭ୍ରମଣ କରୁ; ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱେଷ୍ୟ, ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପରିହାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ। ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ପତିତ ହୁଏ: ତୁମ ଉଗ୍ର ଦେବ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ (ଶତ୍ରୁ-ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ) ସମୂଳେ ଦଳିଦିଅନ୍ତି।

Mantra 15

च्यु॒ता चे॒यं बृ॑ह॒त्यच्यु॑ता च वि॒द्युद् बि॑भर्ति स्तनयि॒त्नूंश्च॒ सर्वा॑न्। उ॒द्यन्ना॑दि॒त्यो द्रवि॑णेन॒ तेज॑सा नी॒चैः स॒पत्ना॑न् नुदतां मे॒ सह॑स्वान्

ଚଳିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାଶକ୍ତି ଅଚଳ; ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ସମସ୍ତ ଷ୍ଟନୟିତ୍ନୁ (ଗର୍ଜନ)କୁ ଧାରଣ କରେ। ଉଦୟମାନ ଆଦିତ୍ୟ ଧନ ଓ ତେଜରେ ସହସ୍ୱାନ୍‌ (ବଳବାନ୍‌) ହୋଇ, ମୋ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ (ଶତ୍ରୁ-ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ) ନିମ୍ନକୁ ଠେଲି ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅନ୍ତୁ।

Mantra 16

यत् ते काम॒ शर्म॑ त्रि॒वरू॑थमु॒द्भु ब्रह्म॒ वर्म॒ वित॑तमनतिव्या॒ध्यंऽ कृ॒तम्। तेन॑ स॒पत्ना॒न् परि॑ वृङ्ग्धि॒ ये मम॒ पर्ये॑नान् प्रा॒णः प॒शवो॒ जीव॑नं वृणक्तु

ହେ କାମ! ତୋର ସେଇ ଶରଣ ‘ତ୍ରିବରୂଥ’ (ତିନିଗୁଣ ରକ୍ଷାଯୁକ୍ତ) — ଯାହା ବ୍ରହ୍ମମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଉଦ୍ଭବିତ, ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସାରିତ କବଚ ଭାବେ ନିର୍ମିତ, ରୋଗ ଯାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେନି ଏମିତି କରାଯାଇଛି। ସେଇ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଘେରିଥିବା ମୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଛେଦି ଦୂର କର; ପ୍ରାଣ, ପଶୁଧନ ଓ ଜୀବନ ମୋତେ ହିଁ ବାଛି ମୋ ସହ ଲଗି ରହୁ।

Mantra 17

येन॑ दे॒वा असु॑रा॒न् प्राणु॑दन्त॒ येनेन्द्रो॒ दस्यू॑नध॒मं तमो॑ नि॒नाय॑ । तेन॒ त्वं का॑म॒ मम॒ ये स॒पत्ना॒स्तान॒स्माल्लो॒कात् प्र णु॑दस्व दू॒रम्

ଯେହି ଶକ୍ତିରେ ଦେବମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ହଂକାଇଦେଲେ, ଯେହି ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ ଅଧମତମ ଅନ୍ଧକାରକୁ ନେଇଗଲେ—ସେଇ ଶକ୍ତିରେ, ହେ କାମ, ମୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ଲୋକରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୂରକୁ ହଂକାଇଦିଅ।

Mantra 18

यथा॑ दे॒वा असु॑रा॒न् प्राणु॑दन्त॒ यथेन्द्रो॒ दस्यू॑नध॒मं तमो॑ बबा॒धे। तथा॒ त्वं का॑म॒ मम॒ ये स॒पत्ना॒स्तान॒स्माल्लो॒कात् णु॑दस्व दू॒रम्

ଯେପରି ଦେବମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ହଂକାଇ ଦେଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧମ ଅନ୍ଧକାରରେ ଦବାଇ ଦେଲେ; ସେପରି, ହେ କାମ, ମୋର ଯେ ସପତ୍ନ (ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀ) ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ଲୋକରୁ ଦୂରକୁ ହଂକାଇ ଦିଅ।

Mantra 19

कामो॑ जज्ञे प्रथ॒मो नैनं॑ दे॒वा आ॑पुः पि॒तरो॒ न मर्त्याः॑ । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि

କାମ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କୁ ନ ଦେବମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ନ ପିତୃମାନେ, ନ ମର୍ତ୍ୟମାନେ। ତେଣୁ ତୁମେ ସର୍ବଦା ଅଧିକ ମହାନ, ପ୍ରବଳ; ହେ କାମ, ତୁମକୁ—ତାଙ୍କୁ—ମୁଁ ନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Mantra 20

याव॑ती द्यावा॑पृथि॒वी व॑रि॒म्णा याव॒दापः॑ सिष्य॒दुर्याव॑द॒ग्निः । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि

ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ଯେତେ ବିସ୍ତୃତ, ଜଳ ଯେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହେ, ଅଗ୍ନି ଯେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପେ—ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସର୍ବଦା ଅଧିକ ମହାନ, ପ୍ରବଳ; ହେ କାମ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Mantra 21

याव॑ती॒र्दिशः॑ प्र॒दिशो॒ विषू॑ची॒र्याव॑ती॒राशा॑ अभि॒चक्ष॑णा दि॒वः । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि

ଯେତେ ଦିଗ ଅଛି, ଉପଦିଗ ଅଛି, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ; ଯେତେ ଆଶା ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦିବରୁ ସର୍ବତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ପକାଏ—ସେଠାରୁ ତୁମେ ଅଧିକ ମହାନ, ସଦା ସର୍ବଦା ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ। ହେ କାମ, ତୁମକୁ—ତାହାକୁ—ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଭକ୍ତିନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Mantra 22

याव॑ती॒र्भृङ्गा॑ ज॒त्वःऽ कु॒रूर॑वो॒ याव॑ती॒र्वघा॑ वृक्षस॒र्प्योऽ बभू॒वुः । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि

ଯେତେ ଭୃଙ୍ଗ—ପଖିଳା ଝୁଣ୍ଡ—କଠୋର ରବ କରୁଥିବା; ଯେତେ ବଘା—ବୃକ୍ଷରେ ସରିବା ସର୍ପ—ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେସବୁଠାରୁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଦା ସର୍ବଦା ମହାନ ଓ ପ୍ରବଳ। ହେ କାମ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାରରୂପ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Mantra 23

ज्याया॑न् निमिष॒तोऽसि॒ तिष्ठ॑तो॒ ज्याया॑न्त्समु॒द्राद॑सि काम मन्यो । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि

ତୁମେ ନିମିଷ କରୁଥିବାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିବାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସମୁଦ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ କାମ, ହେ ମନ୍ୟୁ। ତେଣୁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଦା ସର୍ବଦା ମହାନ ଓ ପ୍ରବଳ। ହେ କାମ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାରରୂପ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Mantra 24

न वै वात॑श्च॒न काम॑माप्नोति॒ नाग्निः सूर्यो॒ नोत च॒न्द्रमाः॑ । तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न् वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत् कृ॑णोमि

ବାୟୁ ମଧ୍ୟ କାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେନାହିଁ; ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଦା ସର୍ବଦା ମହାନ ଓ ପ୍ରବଳ। ହେ କାମ, ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାରରୂପ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରୁଛି।

Mantra 25

यास्ते॑ शि॒वास्त॒न्वःऽ काम भ॒द्रा याभिः॑ स॒त्यं भव॑ति॒ यद् वृ॑णी॒षे। ताभि॒ष्ट्वम॒स्माँ अ॑भि॒संवि॑शस्वा॒न्यत्र॑ पा॒पीरप॑ वेशया॒ धियः॑

ହେ କାମ! ତୋର ଯେ ଶିବ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) ତନୁଗୁଡ଼ିକ—ଯେ ଶୁଭ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଯାହା ବରଣ କର, ତାହା ସତ୍ୟ ହୋଇଯାଏ—ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏଠାରେ ନିବାସ କର; ଏବଂ ଅନ୍ୟତ୍ର ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଦେ।

Frequently Asked Questions

Here Kāma is not primarily romantic love; it is Desire/Compulsion as a commanding force. The hymn treats Kāma as a power that can be directed to overpower rivals and make one’s intention prevail.

Ghṛta/ājya (ghee/clarified butter) offered as havis is central, especially in the opening where Kāma is ‘set to work’ through oblation and praise.

Its primary function is abhicārika (rival-subduing/coercive). It can also be read as paustika in the sense of securing advantage and dominance for the patron, but its tone is explicitly competitive and suppressive.

Ask anything about Sukta 2 of the Atharva Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App