
Sukta 2.11
Gṛtsamada (Bhārgava)
Triṣṭubh (common for Indra hymns in Mandala 2; verse-level confirmation requires scan)
கிருத்ஸமதர் இயற்றிய இந்த இந்திர ஸூக்தம், கவிஞர்களின் வேண்டுதலைக் கேட்டு, யாகத்திற்குத் வந்து, தன் வீரத்தை வலுப்படுத்தும் சோமத்தை அருந்துமாறு தேவனை அழைக்கிறது. இதில் இந்திரன் வீரத் தானையரும் காவலனுமாகப் போற்றப்பட்டு, செல்வம், வெற்றி, மேலும் அதிர்ஷ்டத்தின் எரியாத (அழியாத) பங்கை அருளுமாறு வேண்டப்படுகிறது; அப்பொழுது வழிபாட்டாளர்கள் சபையில் ‘விஸ்தாரம்’ (பெருமை) கொண்ட வாக்கை உரைக்கவும், வலிமையான சந்ததியும் துணைவர்களும் பெறவும் இயலும்.
Mantra 1
श्रुधी हवमिन्द्र मा रिषण्यः स्याम ते दावने वसूनाम् । इमा हि त्वामूर्जो वर्धयन्ति वसूयवः सिन्धवो न क्षरन्तः ॥
இந்திரனே, எங்கள் ஹவம் (அழைப்பு) கேள்; எங்களுக்கு தீங்கு செய்யாதே. வசுக்கள் (செல்வங்கள்/சமృద్ధிகள்) அளிக்கும் உன் தானத்திற்கு நாம் தகுதியானவர்களாக இருப்போமாக. ஏனெனில் இவ்வூர்ஜா (போஷணப் பெருக்குகள்) உன்னை வளர்க்கின்றன—வசு (உண்மைச் செல்வம்) நாடுபவை—ஓயாது ஓடும் நதிகளைப் போல.
Mantra 2
सृजो महीरिन्द्र या अपिन्वः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः । अमर्त्यं चिद्दासं मन्यमानमवाभिनदुक्थैर्वावृधानः ॥
வீர இந்திரனே, பழங்காலம் முதல் அடக்கப்பட்டிருந்த மஹீ (விரிந்த) நீர்/சக்திப் பெருக்குகள்—அஹி (பாம்பு) சூழ்ந்து தடுத்திருந்தவை—அவற்றை நீ விடுவித்தாய். தன்னை அமரன் என எண்ணிய தாசனையும் நீ வீழ்த்தினாய். ஸ்தோத்திரங்களால் வளர்ந்து நீ தடையை உடைக்கிறாய்.
Mantra 3
उक्थेष्विन्नु शूर येषु चाकन्त्स्तोमेष्विन्द्र रुद्रियेषु च । तुभ्येदेता यासु मन्दसानः प्र वायवे सिस्रते न शुभ्राः ॥
வீரனே! நீ மகிழும் அந்த உக்தங்களில்—இந்திரனே! அந்த ஸ்தோமங்களிலும் ருத்ர-ஒத்த உயர்வுரைகளிலும்—இவை (ஓடைகள்) உன்னை நோக்கி ஓடுகின்றன; நீ மந்தமான் (உற்சாகமுற்று) அவற்றை வாயு (பிராணன்) காக ஒளிரும் நீரோட்டங்களைப் போல முன்னே செலுத்துகிறாய்.
Mantra 4
शुभ्रं नु ते शुष्मं वर्धयन्तः शुभ्रं वज्रं बाह्वोर्दधानाः । शुभ्रस्त्वमिन्द्र वावृधानो अस्मे दासीर्विशः सूर्येण सह्याः ॥
நாங்கள் உன் ஒளிமிகு ஶுஷ்மம் (வலிமை) வளர்த்திடுகிறோம்; உன் கரங்களில் ஒளிமிகு வஜ்ரத்தைத் தாங்கியவனாய். இந்திரனே! நீ ஒளிர்வாய், வலிமையில் வளர்வாய். சத்திய-சூரியனால் வெல்லப்பட்ட, தமஸைச் சேவிக்கும் மக்களை எங்களுக்குக் கீழ்ப்படுத்துவாயாக.
Mantra 5
गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्स्वपीवृतं मायिनं क्षियन्तम् । उतो अपो द्यां तस्तभ्वांसमहन्नहिं शूर वीर्येण ॥
குகையில் வைக்கப்பட்ட—மறைவு, மறைக்கப்பட்ட—அப்ஸு (நீர்) களில் மூடப்பட்டு—அங்கே குடியிருந்த மாயின் (மாயா-சக்தி) யை; மேலும் வீரனே! நீ உன் வீர்யத்தால் அஹி (பாம்பு) யைத் தகர்த்து, நீர்களை விடுவித்து, த்யௌ (வானம்) ஐ நிலைநிறுத்தினாய்.
Mantra 6
स्तवा नु त इन्द्र पूर्व्या महान्युत स्तवाम नूतना कृतानि । स्तवा वज्रं बाह्वोरुशन्तं स्तवा हरी सूर्यस्य केतू ॥
இப்போது, இந்திரா, உனக்காக உன் பண்டைய மகத்தான வீரச் செயல்களை நாம் ஸ்துதி செய்கிறோம்; மேலும் நீ செய்த புதிய (நூதன) கர்மங்களையும் ஸ்துதி செய்கிறோம். உன் புயங்களில் விரும்பத்தக்க வஜ்ரத்தை ஸ்துதி செய்கிறோம்; சூரியனின் கேது (ஒளிரும் குறி) ஆகிய உன் இரு ஹரி அஸ்வங்களையும் ஸ்துதி செய்கிறோம்.
Mantra 7
हरी नु त इन्द्र वाजयन्ता घृतश्चुतं स्वारमस्वार्ष्टाम् । वि समना भूमिरप्रथिष्टारंस्त पर्वतश्चित्सरिष्यन् ॥
இப்போது, இந்திரா, உன் இரு ஹரி—வாஜயந்தா (வெற்றி-செழிப்பு அளிப்போர்)—நெய் சொட்டும் ஸ்வார் (ஒளி-ஒலி) யை வெளிப்படச் செய்தனர். சமமான பூமி விரிந்தது; மலைகூட ஓடப் போவதுபோல் நகர்ந்தது—உன் வலிமை உலகை இயக்கியபோது.
Mantra 8
नि पर्वतः साद्यप्रयुच्छन्त्सं मातृभिर्वावशानो अक्रान् । दूरे पारे वाणीं वर्धयन्त इन्द्रेषितां धमनिं पप्रथन्नि ॥
மலை கீழே அமர்ந்தது; இனி தடுத்து நிறுத்தவில்லை; மாத்ருபிஃ (மாதர்கள்) உடன், ஆவலுடனும் தூண்டப்பட்டும் அது நகர்ந்தது. தூரத்தில், அப்பால் கரையில், அவர்கள் வாணியை வளர்த்தனர்; இந்திரனால் ஏவப்பட்டு, அவர்கள் தமனின் (பிராண/ஓட்டத்தின் நாடி-வழி) யை விரித்து உறுதியாக நிறுவினர்.
Mantra 9
इन्द्रो महां सिन्धुमाशयानं मायाविनं वृत्रमस्फुरन्निः । अरेजेतां रोदसी भियाने कनिक्रदतो वृष्णो अस्य वज्रात् ॥
இந்திரன், அடக்கி வைத்திருந்த அந்தப் பெரும் சிந்து-வெள்ளத்தை—மாயை நெய்யும் வ்ருத்ரனை—தன் வஜ்ரத்தால் தாக்கி வெளியே பாயச் செய்தான். அவன் வஜ்ரம் விடுபட்ட வேளையில், அந்த வृषபன் (இந்திரன்) இடைவிடாது முழங்கும் கர்ஜனையைச் செவியுற்று அச்சமுற்ற வானும் பூமியும் நடுங்கின.
Mantra 10
अरोरवीद्वृष्णो अस्य वज्रोऽमानुषं यन्मानुषो निजूर्वात् । नि मायिनो दानवस्य माया अपादयत्पपिवान्त्सुतस्य ॥
இந்த வृषபன் (இந்திரன்) உடைய வஜ்ரம் கர்ஜித்தது—அமானுஷ வலிமையுடன்—மனித (வலிமை) சோர்ந்து போகும் வேளையில். பிழிந்த சோமத்தை அருந்தி, அவன் தானவனான மாயாவி ஏமாற்றுவனின் மாயைக் கலைகளைத் தள்ளி வீழ்த்தினான்.
Mantra 11
पिबापिबेदिन्द्र शूर सोमं मन्दन्तु त्वा मन्दिनः सुतासः । पृणन्तस्ते कुक्षी वर्धयन्त्वित्था सुतः पौर इन्द्रमाव ॥
அருந்து, ஆம்—அருந்து, வீர இந்திரா, சோமத்தை; மகிழ்வூட்டும் இந்த சுதாஸ் (பிழிந்த சோமரசங்கள்) உன்னை மகிழ்விக்கட்டும். உன் வயிற்றை நிரப்பி அவை உன்னை வளர்க்கட்டும்—இவ்வாறு பிழிந்த இனிய ரசம், எங்கள் மனித வாசஸ்தலத்திற்கே இந்திரனை அழைக்கிறது.
Mantra 12
त्वे इन्द्राप्यभूम विप्रा धियं वनेम ऋतया सपन्तः । अवस्यवो धीमहि प्रशस्तिं सद्यस्ते रायो दावने स्याम ॥
ஓ இந்திரா! உன்னிடமே நாங்கள் ஆதரவைப் பெற்றோம். ṛta-வின் பாதையில் முன்னேறி, சோமத்தைப் பிழியும் விப்ரர்கள் நாங்கள் ஊக்கமூட்டும் dhī (தெய்வீக அறிவு) யை அடைவோமாக. உதவியை நாடி உன் புகழைத் தியானிக்கிறோம்—உடனே உன் rāyas (பெருஞ்செல்வம்) அளிப்பதற்குத் தகுதியானவர்களாக ஆகும்படியாக.
Mantra 13
स्याम ते त इन्द्र ये त ऊती अवस्यव ऊर्जं वर्धयन्तः । शुष्मिन्तमं यं चाकनाम देवास्मे रयिं रासि वीरवन्तम् ॥
ஓ இந்திரா! உன்னுடையவர்களாக நாங்கள் இருப்போமாக—உன் ūti (உதவி) யை நாடி, எங்களுள் உள்ள ūrjas (ஆற்றல்) வளர்ப்பவர்களாக. ஓ தேவா! நாம் மகிழ்விக்க விரும்பும் மிகச் சிறந்த śuṣmin (பராக்கிரமன்) நீயே—எங்களுக்கு வீரமிகு rayi (செல்வம்) அளிப்பாயாக.
Mantra 14
रासि क्षयं रासि मित्रमस्मे रासि शर्ध इन्द्र मारुतं नः । सजोषसो ये च मन्दसानाः प्र वायवः पान्त्यग्रणीतिम् ॥
எங்களுக்கு kṣaya (நிலையான வாசஸ்தலம்) அளி, எங்களுக்கு mitra (நட்பு/ஒற்றுமை) அளி; ஓ இந்திரா! எங்களுக்கு marut-śardha (மருத் படை) யை அளி. மேலும் sajoṣas (ஒருமனத்துடன்) மகிழ்வோர்—எங்கள் agraṇīti (முன்னணித் தலைமையை) காக்கட்டும்; vāyavaḥ (முன்செல்லும் ஊக்க சக்திகள்) பாதையில் முன்னே சென்று அதை பாதுகாக்கட்டும்.
Mantra 15
व्यन्त्विन्नु येषु मन्दसानस्तृपत्सोमं पाहि द्रह्यदिन्द्र । अस्मान्त्सु पृत्स्वा तरुत्रावर्धयो द्यां बृहद्भिरर्कैः ॥
நீ மகிழ்ந்து எதிர்க்கும் அவர்களெல்லாம் இப்போதே சிதறிப் போகட்டும். ஹே இந்திரா, திருப்தியடைந்து சோமத்தை அருந்தி முன்னே செல். எங்கள் போர்களில், ஹே தருத்ரா (காப்பவன்), எங்களைப் பாதுகாப்பாகக் கரை சேர்த்து விடு; நீ உன் மாபெரும் அர்க்கங்களால் (ஸ்தோத்திரங்களால்) த்யௌ (வானுலகம்) விரிந்ததாகச் செய்தாய்.
Mantra 16
बृहन्त इन्नु ये ते तरुत्रोक्थेभिर्वा सुम्नमाविवासान् । स्तृणानासो बर्हिः पस्त्यावत्त्वोता इदिन्द्र वाजमग्मन् ॥
ஹே தருத்ரா, ஸ்தோத்திரங்களால் உன் சும்னம் (அருள்) அழைப்போர் நிச்சயமாக மாபெருமையுடையோர். இல்லம்போன்ற உணர்வுடன் பர்ஹி (யாகாசனம்) விரித்து, உன் பாதுகாப்பில், ஹே இந்திரா, அவர்கள் வாஜம் (வல‑செழிப்பு) அடைகிறார்கள்.
Mantra 17
उग्रेष्विन्नु शूर मन्दसानस्त्रिकद्रुकेषु पाहि सोममिन्द्र । प्रदोधुवच्छ्मश्रुषु प्रीणानो याहि हरिभ्यां सुतस्य पीतिम् ॥
ஹே வீரா, உக்கிர ஆற்றல்களிடையே இப்போது மந்தஸா (மகிழ்வுடன்) இருந்து, ஹே இந்திரா, திரிகத்ருகங்களில் சோமத்தை அருந்து. தாடியில் நுரை பொங்க, மகிழ்ந்து, உன் இரு ஹரி (செம்மஞ்சள் குதிரைகள்) உடன் வா—சுத (பிழிந்த) சோமத்தின் பானத்திற்காக.
Mantra 18
धिष्वा शवः शूर येन वृत्रमवाभिनद्दानुमौर्णवाभम् । अपावृणोर्ज्योतिरार्याय नि सव्यतः सादि दस्युरिन्द्र ॥
ஓ வீரனே! நீ உன்னுள் அந்த வலிமையை நிலைநிறுத்து; அதனால் நீ வ்ருத்ரன்—தானு, தடையை நெய்யும் நெசவாளி—அவனைப் பிளந்தாய். ஆர்யருக்காக ஒளியை நீ வெளிப்படுத்தினாய்; தஸ்யு இடப்புறம் கீழே மூழ்கினான், ஓ இந்திரா.
Mantra 19
सनेम ये त ऊतिभिस्तरन्तो विश्वाः स्पृध आर्येण दस्यून् । अस्मभ्यं तत्त्वाष्ट्रं विश्वरूपमरन्धयः साख्यस्य त्रिताय ॥
உன் ஊதிகளால் கடந்து செல்லும் நாங்கள் எல்லாப் போட்டிகளையும் தாண்டி வெல்லட்டும்; ஆர்யத் தேஜஸால் தஸ்யுக்களை அடக்கட்டும். எங்களுக்காக, த்வஷ்ட்ரியின் அந்த விஷ்வரூப, தத்துவம் வடிவமைக்கும் சக்தியை நீ அடக்கினாய்—திரிதனுடன் நட்பிற்காக.
Mantra 20
अस्य सुवानस्य मन्दिनस्त्रितस्य न्यर्बुदं वावृधानो अस्तः । अवर्तयत्सूर्यो न चक्रं भिनद्वलमिन्द्रो अङ्गिरस्वान् ॥
இந்த சோமம் பிழியும், மந்தமயமான திரிதனுக்காக இந்திரன், வளர்ந்த வலிமையுடன், அர்புதனை வீழ்த்தினான். சூரியனைப் போலச் சக்கரத்தை இயக்கினான்; வலனைப் பிளந்தான்—அங்கிரஸர்களின் துணை இந்திரன்—மறைந்த ஒளியை விடுவித்தவனாய்.
Mantra 21
नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
இப்போது நிச்சயமாக, ஓ இந்திரா, பாடகரின் தேர்ந்த வரத்திற்கு எதிரொலியாக உன் தாராளமான தக்ஷிணா பால் போலப் பிழியப்பட்டு வெளிப்படட்டும். ஸ்தோதர்களுக்கு நீ கற்பித்து அருள்வாயாக; எங்கள் பங்கு எரிந்து போகாதிருக்கட்டும்—வீரவலிமை நிறைந்தவர்களாய் விதத (சபை) யில் ‘ப்ருஹத்’ எனும் மாபெரும் வாக்கை நாம் உரைப்போமாக.
A direct plea: Indra, hear our call and do not harm us; make us fit recipients of your riches, as the nourishing streams continually increase you.
The hymn intensifies the invitation through Soma: repeated urging to drink, and the idea that the pressed Soma gladdens and enlarges Indra’s power, making him ready to act for the worshippers.
The ritual peak is Indra’s Soma-drinking and empowerment—his ‘belly’ filled by the pressings—followed by the expectation of immediate, tangible boons and protection for the human settlement.
It ends with a measured request for dakṣiṇā/fortune to answer the singer’s chosen boon, protection of one’s rightful share, and the blessing to speak great words in the assembly, rich in heroic energies.
śrudhī havam indra mā riṣaṇyaḥ
pibā-pibed indra śūra somam
bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ
The hymn asks Indra to hear the worshippers, come to the Soma sacrifice, become strong through the libations, and grant wealth, protection, and a secure share of fortune.
In Vedic ritual language, Soma is the power that ‘gladdens’ and increases Indra’s strength, so his drinking marks the moment he becomes ready to help and to give boons.
It is a closing blessing: “May we speak great, uplifting words in the assembly, and may we be rich in heroic strength (good offspring, courage, and capable allies).”
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.