Sukta 5
Sukta 9.5
Soma Pavamāna
अयं सोमपवमानसूक्तः स्वयमेव पवमानं सोमं स्तौति—यः दीप्तिं बलं च प्राप्य प्रज्वलति, पवित्रकर्मणा प्रवहन् प्राणशक्तीः प्रबोधयति। सः महाबलः आनन्ददः शक्तिरूपः, यस्य प्रकाशो रात्र्युषसोः इव पर्यायेण आविर्भवति। अन्ते च स्वाहाकारसमन्वितेन सोमाहुत्या प्रभाविते यज्ञे देवगणं सर्वं सोमपानाय आह्वयति।
Mantras
Mantra 1
समिद्धो विश्वतस्पतिः पवमानो वि राजति । प्रीणन्वृषा कनिक्रदत् ॥
समिद्धो विश्वतस्पतिः पवमानो वि राजति । प्रीणन्वृषा कनिक्रदत् ॥
Mantra 2
तनूनपात्पवमानः शृङ्गे शिशानो अर्षति । अन्तरिक्षेण रारजत् ॥
तनूनपात् पवमानः सोमः शृङ्गे शिशानोऽर्षति। अन्तरिक्षेण गत्वा रारजत्।
Mantra 3
ईळेन्यः पवमानो रयिर्वि राजति द्युमान् । मधोर्धाराभिरोजसा ॥
ईळेन्यः पवमानो सोमो द्युमान् रयिर्वि राजति। मधोर्धाराभिरोजसा।
Mantra 4
बर्हिः प्राचीनमोजसा पवमानः स्तृणन्हरिः । देवेषु देव ईयते ॥
पवमानः सोमः प्राचीनं बर्हिरोजसा स्तृणन् हरिः। देवो देवेष्वीयते।
Mantra 5
उदातैर्जिहते बृहद्द्वारो देवीर्हिरण्ययीः । पवमानेन सुष्टुताः ॥
उदात्तैर्जिहते बृहद्द्वारो देवीर्हिरण्ययीः; पवमानेन सुष्टुताः ऊर्ध्वारोहणस्य पन्थानं प्रकाशयन्ति।
Mantra 6
सुशिल्पे बृहती मही पवमानो वृषण्यति । नक्तोषासा न दर्शते ॥
सुशिल्पे बृहती-महीमध्ये पवमानः सोमो वृषण्यति; स नक्तोषासा इव दृश्यते—तमसो ज्योतिषश्च पर्यायेण स्वं प्रकाशयन्।
Mantra 7
उभा देवा नृचक्षसा होतारा दैव्या हुवे । पवमान इन्द्रो वृषा ॥
उभौ देवौ नृचक्षसौ दैव्यौ होतारौ अहं हुवे; पवमाने सोम इन्द्रो वृषा स्थितः—विजयबलस्य अन्तःशक्तिः।
Mantra 8
भारती पवमानस्य सरस्वतीळा मही । इमं नो यज्ञमा गमन्तिस्रो देवीः सुपेशसः ॥
पवमानस्य सोमस्य भारती सरस्वती मह्य् इळा—तिस्रो देवीः सुपेशसः—इमं नो यज्ञम् आगच्छन्तु; धियो वाचश्च सुसंस्कृत्याः शक्तयः अस्मासु समायान्तु।
Mantra 9
त्वष्टारमग्रजां गोपां पुरोयावानमा हुवे । इन्दुरिन्द्रो वृषा हरिः पवमानः प्रजापतिः ॥
त्वष्टारम् अग्रजं गोपां पुरोयावानम् अहं हुवे; यतः पवमान इन्दुः दीप्तः स इन्द्रः वृषा हरिः च, प्रजापतिः सृष्टेः पतिः अस्मासु।
Mantra 10
वनस्पतिं पवमान मध्वा समङ्ग्धि धारया । सहस्रवल्शं हरितं भ्राजमानं हिरण्ययम् ॥
हे पवमान सोम, मध्वा धारया वनस्पतिं समङ्ग्धि; स सहस्रवल्शः हरितो भ्राजमानो हिरण्ययः।
Mantra 11
विश्वे देवाः स्वाहाकृतिं पवमानस्या गत । वायुर्बृहस्पतिः सूर्योऽग्निरिन्द्रः सजोषसः ॥
विश्वे देवाः स्वाहाकृतिं पवमानस्य सोमस्य हविराकृतिं प्रति आगच्छन्तु। वायुः बृहस्पतिः सूर्यः अग्निरिन्द्रश्च—एते सर्वे सजोऽषसः समन्वितकर्माणः समागच्छन्तु।
Frequently Asked Questions
Soma Pavamāna is Soma in the act of self-purification—pressed, flowing, and clarified through the filter—praised as a radiant power that energizes gods and humans.
It sanctifies and celebrates the Soma flow during purification and offering, portraying Soma as increasing inner delight and strength, and inviting the gods to come to the oblation.
Night-and-Dawn symbolize rhythmic alternation—hidden and revealed. The hymn uses this image to show how Soma’s purified power becomes perceptible in ordered cycles of obscurity and light.
Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.