
Sukta 9.5
ಈ ಸೋಮ ಪವಮಾನ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸ್ವಯಂ-ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವ ಸೋಮನು ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವುದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಶೋಧನೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಜೀವಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮನು ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನೂ ಆನಂದದಾಯಕನೂ ಆದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿತನಾಗಿದ್ದು, ಅವನ ಪ್ರಕಟನೆ ರಾತ್ರಿಯೂ ಉಷಸ್ಸೂ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸ್ವಾಹಾ-ಘೋಷದಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠಗೊಂಡ ಸೋಮಯಾಗಕ್ಕೆ ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಸಮರ್ಪಣೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
Mantra 1
समिद्धो विश्वतस्पतिः पवमानो वि राजति । प्रीणन्वृषा कनिक्रदत् ॥
ಸಮಿದ್ಧನಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವತಸ್ಪತಿ—ಬಹುಮುಖ ಸಮಸ್ತತೆಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ಅಧಿಪತಿ—ಪವಮಾನ ಸೋಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆನಂದದಿಂದ ಪ್ರೀಣಿಸುತ್ತಾ, ಅಂತರಂಗ ರಸವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಾ, ವೃಷಭ-ಶಕ್ತಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 2
तनूनपात्पवमानः शृङ्गे शिशानो अर्षति । अन्तरिक्षेण रारजत् ॥
ತನುನಪಾತ್—ಪವಮಾನ ಸೋಮನು—ತನ್ನ ಶೃಂಗವನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಹರಿದುಬರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅದನ್ನು ದೀಪ್ತಿಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
ईळेन्यः पवमानो रयिर्वि राजति द्युमान् । मधोर्धाराभिरोजसा ॥
ಈಳೇನ್ಯ—ಆಕಾಂಕ್ಷನೀಯ—ಪವಮಾನ ಸೋಮನು ದ್ಯುಮಾನ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ರಯಿ—ಸಮೃದ್ಧಿರೂಪವಾಗಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಧುವಿನ ಧಾರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
बर्हिः प्राचीनमोजसा पवमानः स्तृणन्हरिः । देवेषु देव ईयते ॥
ಪವಮಾನ ಸೋಮನು ತನ್ನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ಬರ್ಹಿಸ್—ಯಜ್ಞಾಸನವನ್ನು—ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹರೀ—ಸುವರ್ಣ-ಹಸಿರು—ಊರ್ಜೆಯ ಅಶ್ವವನ್ನು ಹಾಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ದೇವನು ದೇವರ ಕಡೆಗೆ—ಅಂತರಂಗದ ಉನ್ನತ ದೇವಶಕ್ತಿಗಳ ಕಡೆಗೆ—ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 5
उदातैर्जिहते बृहद्द्वारो देवीर्हिरण्ययीः । पवमानेन सुष्टुताः ॥
ಉದಾತ್ತ ಗಾನಗಳಿಂದ ಮಹಾದ್ವಾರಗಳು—ಸುವರ್ಣಮಯ ಪ್ರಕಾಶದ ದೇವಿಯರು—ವಿಶಾಲವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಸ್ವಯಂ-ಶುದ್ಧನಾಗುವ ಸೋಮ ಪವಮಾನನೊಂದಿಗೆ ಸುಸ್ತುತಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು, ಆರೋಹಣಕ್ಕೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 6
सुशिल्पे बृहती मही पवमानो वृषण्यति । नक्तोषासा न दर्शते ॥
ಸುಶಿಲ್ಪಿತ ಬೃಹತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮ ಪವಮಾನನು ತನ್ನ ವೃಷಣ್ಯ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರಬಲನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ರಾತ್ರಿಯೂ ಉಷಸ್ಸೂ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ—ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಪರ್ಯಾಯ ಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ.
Mantra 7
उभा देवा नृचक्षसा होतारा दैव्या हुवे । पवमान इन्द्रो वृषा ॥
ಮಾನವದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ, ಮಾನವಯಾತ್ರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆ ಎರಡು ದೈವ್ಯ ಹೋತಾರರನ್ನು ನಾನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸೋಮ ಪವಮಾನನಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ ವೃಷನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ—ವಿಜಯೀ ಬಲದ ಅಂತರಂಗ ಶಕ್ತಿ.
Mantra 8
भारती पवमानस्य सरस्वतीळा मही । इमं नो यज्ञमा गमन्तिस्रो देवीः सुपेशसः ॥
ಪವಮಾನ ಸೋಮದ ಭಾರತಿ, ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಇಳಾ—ಸುಂದರರೂಪಿಣಿಯಾದ ಮೂರು ದೇವಿಯರು—ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿರಿ; ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ರಚನೆಯ ಈ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ.
Mantra 9
त्वष्टारमग्रजां गोपां पुरोयावानमा हुवे । इन्दुरिन्द्रो वृषा हरिः पवमानः प्रजापतिः ॥
ನಾನು ತ್ವಷ್ಟೃನನ್ನು—ಅಗ್ರಜ, ಗೋಪ, ಗೋವಾಳ ಮತ್ತು ಪುರೋಯಾವಾನ್ (ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವ ನಾಯಕ)—ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಇಂದು, ಪವಮಾನ, ಇಂದ್ರನೇ—ವೃಷಭ, ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಶಕ್ತಿ)—ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಧಿಪತಿ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ.
Mantra 10
वनस्पतिं पवमान मध्वा समङ्ग्धि धारया । सहस्रवल्शं हरितं भ्राजमानं हिरण्ययम् ॥
ಹೇ ಪವಮಾನ ಸೋಮ, ಮಧುರತೆಯ ಧಾರೆಯಿಂದ ವನಸ್ಪತಿಯ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸು; ಸಾವಿರ ಕೊಂಬೆಗಳವನು, ಹರಿ-ತಾಮ್ರವರ್ಣ, ದೀಪ್ತಿಮಾನ, ಹಿರಣ್ಯಮಯ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಝಳಹಳಿಸುವವನು.
Mantra 11
विश्वे देवाः स्वाहाकृतिं पवमानस्या गत । वायुर्बृहस्पतिः सूर्योऽग्निरिन्द्रः सजोषसः ॥
ಪವಮಾನ ಸೋಮದ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಹವಿಸಿನ ಬಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಬನ್ನಿರಲಿ. ವಾಯು, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ—ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸಹಸಮ್ಮತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಲಿ.
Soma is presented as kindled and sovereignly radiant—‘the lord of the many-sided totality’—shining forth as he purifies himself.
His power grows in the vastness of being; he is depicted as bull-strong, delight-increasing, and perceptible in rhythmic alternations like Night and Dawn.
The hymn reaches a liturgical peak by shaping the offering with svāhā and summoning the divine host to the purified Soma.
It closes in concord: major deities (Vāyu, Bṛhaspati, Sūrya, Agni, Indra, and the All-Gods) are asked to arrive harmonized, completing the sacrificial intention.
समिद्धो विश्वतस्पतिः पवमानो वि राजति । प्रीणन्वृषा कनिक्रदत् ॥सुशिल्पे बृहती मही पवमानो वृषण्यति । नक्तोषासा न दर्शते ॥svāhākṛtim
Soma Pavamāna is Soma in the act of self-purification—pressed, flowing, and clarified through the filter—praised as a radiant power that energizes gods and humans.
It sanctifies and celebrates the Soma flow during purification and offering, portraying Soma as increasing inner delight and strength, and inviting the gods to come to the oblation.
Night-and-Dawn symbolize rhythmic alternation—hidden and revealed. The hymn uses this image to show how Soma’s purified power becomes perceptible in ordered cycles of obscurity and light.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.