Sukta 84
Sukta 8.84
Agni
अयं सूक्तो यज्ञस्य प्रियतमतिथिं वह्निमग्निं स्तौति—सखेव सुलभं सन्निकृष्टं च, यज्ञस्य सङ्कल्पं रथ इव सम्यग्वहन्तं प्रभावकं च। अन्तर्मुखतया च सम्यग्मानसाहुतेः कः प्रकारः, स्तुतौ च कथं सम्यगभिधानं कर्तव्यमिति विचारात्मकं प्रश्नं करोति। अन्ते चाग्नेः संरक्षणेन क्षेमस्य सुरक्षितप्राप्तिं सुवीर्यस्य च वृद्धिं प्रतिपादयति। समग्रतः, एतत् सूक्तं सम्यग्यज्ञाय सम्यग्भावाय च, अग्नेः पालनेन रक्षितसमृद्ध्यर्थं संक्षिप्तं आवाहनम्।
Mantras
Mantra 1
प्रेष्ठं वो अतिथिं स्तुषे मित्रमिव प्रियम् । अग्निं रथं न वेद्यम् ॥
प्रेष्ठं वो अतिथिं स्तुषे मित्रमिव प्रियम्; अग्निं रथं न वेद्यम्।
Mantra 2
कविमिव प्रचेतसं यं देवासो अध द्विता । नि मर्त्येष्वादधुः ॥
कविमिव प्रचेतसं यं देवासो अध द्विता; नि मर्त्येष्वादधुः।
Mantra 3
त्वं यविष्ठ दाशुषो नॄँ: पाहि शृणुधी गिरः । रक्षा तोकमुत त्मना ॥
त्वं यविष्ठ दाशुषो नॄँः पाहि, शृणुधी गिरः। रक्षा तोकं उत त्मना, स्वयमेवस्थितया शक्त्या अस्मानपि पालय।
Mantra 4
कया ते अग्ने अङ्गिर ऊर्जो नपादुपस्तुतिम् । वराय देव मन्यवे ॥
कया ते अग्ने अङ्गिरः ऊर्जो नपाद् उपस्तुतिं सम्यग् आनयेम? वराय देव मन्यवे—तव वरणीयाय प्रीतये, तव महते मन्यवे च।
Mantra 5
दाशेम कस्य मनसा यज्ञस्य सहसो यहो । कदु वोच इदं नमः ॥
दाशेम कस्य मनसा यज्ञं, सहसो यहो? कदा नु अहं इदं नमः—आत्मनमनं सत्यसमर्पणं—वोचेम?
Mantra 6
अधा त्वं हि नस्करो विश्वा अस्मभ्यं सुक्षितीः । वाजद्रविणसो गिरः ॥
अथ त्वं हि नस्करोऽस्मभ्यं विश्वाः सुक्षितीः—सुन्दराः न्याय्याश्च वासभूमीः—करिष्यसि; अस्माकं गिरश्च वाजद्रविणसो वहनकर्त्र्यो भविष्यन्ति।
Mantra 7
कस्य नूनं परीणसो धियो जिन्वसि दम्पते । गोषाता यस्य ते गिरः ॥
कस्य नूनं परीणसो धियो जिन्वसि, हे दम्पते? यस्य ते गिरो गोषाता—गोः (प्रकाशरश्मीनां) जेतारः—भवन्ति, तस्य।
Mantra 8
तं मर्जयन्त सुक्रतुं पुरोयावानमाजिषु । स्वेषु क्षयेषु वाजिनम् ॥
तं मर्जयन्ति शुचयन्ति च—सुक्रतुं, सुसंकल्पं धर्म्येच्छायुक्तम्; आजिषु पुरोयावानम्, अग्रगामिनम्; स्वेषु क्षयेषु वाजिनं—बलसमृद्धं वीरम्।
Mantra 9
क्षेति क्षेमेभिः साधुभिर्नकिर्यं घ्नन्ति हन्ति यः । अग्ने सुवीर एधते ॥
स साधुभिः क्षेमैः सह क्षेति; यं त्वं रक्षसि तं न कश्चन घ्नन्ति न हन्ति। हे अग्ने, स सुवीरः एधते—बलवद्भिः शक्तिभिः पूर्णो वीरात्मा भवति।
Frequently Asked Questions
It welcomes Agni as the most beloved presence in the sacrifice and stresses that worship needs the right mind and sincere reverence; Agni then grants protection, security, and strength.
Because Agni is invited into the home and altar like an honored visitor; once welcomed, he receives offerings and connects the human rite to the divine world.
Safe well-being (kṣema), protection from harm, and the growth of strong, capable vitality—described as becoming “suvīra,” rich in heroic power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.