Sukta 84
Sukta 8.84
Agni
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଯଜ୍ଞର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ “ଅତିଥି” ଭାବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ମିତ୍ରସଦୃଶ, ସହଜେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ, ଏବଂ ରଥ ପରି ଯଜ୍ଞର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସଫଳଭାବେ ବହନ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବାହକ। ଏହା ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ ଠିକ୍ ମାନସିକ ଆହୁତି ଓ ଉପାସନାରେ ଯଥାଯଥ ସମ୍ବୋଧନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତନାତ୍ମକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ, ଏବଂ ଶେଷରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ରକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ନିରାପଦ କଲ୍ୟାଣ (କ୍ଷେମ) ଓ ବୀରଶକ୍ତିର ବୃଦ୍ଧି (ସୁବୀର୍ୟ) ଲାଭ ହୁଏ ବୋଲି କହେ। ସାରକଥା, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଳନରେ ଠିକ୍ ଯଜ୍ଞ, ଠିକ୍ ଭାବ, ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆହ୍ୱାନ।
Mantras
Mantra 1
प्रेष्ठं वो अतिथिं स्तुषे मित्रमिव प्रियम् । अग्निं रथं न वेद्यम् ॥
ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ—ମିତ୍ର ପରି ପ୍ରିୟ—ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ; ଯଜ୍ଞ-ଯାତ୍ରାରେ ଜାଣିବାଯୋଗ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ରଥ ପରି।
Mantra 2
कविमिव प्रचेतसं यं देवासो अध द्विता । नि मर्त्येष्वादधुः ॥
କବି ପରି ପ୍ରଚେତସ—ପ୍ରେରିତ ଦର୍ଶନଯୁକ୍ତ, ବିଶାଳ ଓ ତେଜୋମୟ ଚେତନାଯୁକ୍ତ—ତାଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ଯେପରି ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ମାନବ ପାତ୍ରରେ ଆସନ ନେଉ।
Mantra 3
त्वं यविष्ठ दाशुषो नॄँ: पाहि शृणुधी गिरः । रक्षा तोकमुत त्मना ॥
ହେ ଯବିଷ୍ଠ (ସଦା ନବୀନ) ଅଗ୍ନି! ଦାନ କରୁଥିବା ନରମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କର; ଆମ ଗିରଃ (ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ) ଶୁଣ। ତୋକମ୍ (ସନ୍ତାନ) ଓ ତ୍ମନା (ସ୍ୱ-ସ୍ୱରୂପ/ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ) କୁ ରକ୍ଷା କର; ଏବଂ ତୁମ ସ୍ୱୟଂସ୍ଥିତ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ କର।
Mantra 4
कया ते अग्ने अङ्गिर ऊर्जो नपादुपस्तुतिम् । वराय देव मन्यवे ॥
ହେ ଅଗ୍ନି—ହେ ଅଙ୍ଗିରସ, ଊର୍ଜୋ ନପାତ୍ (ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ସନ୍ତାନ)! କେଉଁ ଉପାୟରେ (ଚେତନାର କେଉଁ ଆଗମନରେ) ଆମେ ତୁମକୁ ଉପସ୍ତୁତିମ୍—ନିକଟ-ସ୍ତୁତି—ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଆଣିପାରିବୁ? ହେ ଦେବ, ତୁମ ବରାୟ (ବାଛିତ ଆନନ୍ଦ) ପାଇଁ, ତୁମ ମନ୍ୟବେ (ମହା ଉଗ୍ର ତେଜ) ପାଇଁ।
Mantra 5
दाशेम कस्य मनसा यज्ञस्य सहसो यहो । कदु वोच इदं नमः ॥
ହେ ସହସଃ (ବଳବତୀ ଊର୍ଜା-ଶକ୍ତି)! କାହା ପାଇଁ, କେଉଁ ମନଭାବରେ, ଆମେ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଅର୍ପଣ କରିବୁ? ଏବଂ କେବେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ମୁଁ ଏହି ନମଃ—ସତ୍ତାର ନମନ, ଆତ୍ମାର ସତ୍ୟ ସମର୍ପଣ—ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରିବି?
Mantra 6
अधा त्वं हि नस्करो विश्वा अस्मभ्यं सुक्षितीः । वाजद्रविणसो गिरः ॥
ଅଥା ତ୍ୱଂ ହି ନିଶ୍ଚୟେ ଅସ୍ମଭ୍ୟଂ ସର୍ବାଃ ସୁକ୍ଷିତୀଃ—ଶୁଭ ଓ ଋତସମ୍ମତ ନିବାସ-ସ୍ଥିତିମାନ—ପ୍ରଦାନ କରିବ; ଆମ ଗିରଃ (ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ) ବାଜ ଓ ଦ୍ରବିଣସ—ବଳ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧି—ର ବାହକ ହେବ।
Mantra 7
कस्य नूनं परीणसो धियो जिन्वसि दम्पते । गोषाता यस्य ते गिरः ॥
ହେ ଦମ୍ପତେ (ଗୃହପତି), ଏବେ ତ୍ୱଂ କାହାର ପରୀଣସ—ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଧିୟୋ (ଚିନ୍ତା)—କୁ ଜିନ୍ୱସି, ଉଦ୍ବୋଧିତ କରୁଛ? ସେଇ, ଯାହାର ତୋ ପାଇଁ ଗିରଃ ପ୍ରକାଶ-କିରଣମାନଙ୍କର (ଗୋଷାତା—ଦୀପ୍ତିର ଗାଈମାନ) ବିଜେତା।
Mantra 8
तं मर्जयन्त सुक्रतुं पुरोयावानमाजिषु । स्वेषु क्षयेषु वाजिनम् ॥
ତାହାକୁ ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି ଓ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି—ସୁକ୍ରତୁଂ, ଶୁଭ ଓ ଋତସମ୍ମତ ସଙ୍କଳ୍ପବାନକୁ; ଆଜିଷୁ ପୁରୋୟାବାନ, ଯୁଦ୍ଧମାନେ ଅଗ୍ରଗାମୀକୁ; ଏବଂ ସ୍ୱେଷୁ କ୍ଷୟେଷୁ ବାଜିନମ୍—ନିଜ ସ୍ଥିର ନିବାସମାନେ ବଳ-ସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଶକ୍ତିମାନକୁ।
Mantra 9
क्षेति क्षेमेभिः साधुभिर्नकिर्यं घ्नन्ति हन्ति यः । अग्ने सुवीर एधते ॥
ସେ ଶୁଭ କ୍ଷେମ ଓ ସାଧୁ ରକ୍ଷାମାନଙ୍କ ସହ ନିର୍ଭୟେ ବସେ; ଯାହାକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କର, ତାହାକୁ କେହି ଆଘାତ କିମ୍ବା ସଂହାର କରିପାରେ ନାହିଁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ସେ ସୁବୀର ହୋଇ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ—ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମା ହୋଇ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୁଏ।
Frequently Asked Questions
It welcomes Agni as the most beloved presence in the sacrifice and stresses that worship needs the right mind and sincere reverence; Agni then grants protection, security, and strength.
Because Agni is invited into the home and altar like an honored visitor; once welcomed, he receives offerings and connects the human rite to the divine world.
Safe well-being (kṣema), protection from harm, and the growth of strong, capable vitality—described as becoming “suvīra,” rich in heroic power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.