Sukta 63
Sukta 8.63
Indra (probable continuation of Indra praise across the sequence; verse uses pronominal style)
अयं सूक्तोऽष्टमे मण्डले इन्द्रस्तुतिप्रवाहं निरन्तरयति। इन्द्रः पुरातनः “अन्वेष्टा” इव निरूप्यते, यं संकल्पिताः क्रतवोऽभिगच्छन्ति; स च देवेषु मानवस्याशा धियश्च प्रविशन्ति येन स दिव्यो द्वार इव। पञ्चजनस्य सामूह्वानं बर्हिषः प्रसारणरूपेण यज्ञकर्मणा सह संयोज्य, अन्ते रक्षार्थं प्रार्थना क्रियते—रुद्राः सर्वे देवाश्च, इन्द्रः प्रमुखतया, उपासकं वृत्रहत्यासङ्ग्रामे बहिर्वैरिणि अन्तःप्रतिबन्धे च सहायन्ताम्।
Mantras
Mantra 1
स पूर्व्यो महानां वेनः क्रतुभिरानजे । यस्य द्वारा मनुष्पिता देवेषु धिय आनजे ॥
स पूर्व्यो महानां वेनः क्रतुभिरानजे। यस्य द्वाराऽ मनुष्पिता देवेषु धिय आनजे।
Mantra 2
दिवो मानं नोत्सदन्त्सोमपृष्ठासो अद्रयः । उक्था ब्रह्म च शंस्या ॥
दिवो मानं नोत्सदन्तः सोमपृष्ठासोऽद्रयः प्रवर्तन्ते। उक्था ब्रह्म च शंस्यानि।
Mantra 3
स विद्वाँ अङ्गिरोभ्य इन्द्रो गा अवृणोदप । स्तुषे तदस्य पौंस्यम् ॥
स विद्वानिन्द्रोऽङ्गिरोभ्यो गा (ज्योतींषि) अपावृणोत्। तस्य पौंस्यं स्तौमि।
Mantra 4
स प्रत्नथा कविवृध इन्द्रो वाकस्य वक्षणिः । शिवो अर्कस्य होमन्यस्मत्रा गन्त्ववसे ॥
स प्रत्नथा कविवृद्ध इन्द्रो वाकस्य वह्निः। शिवोऽर्कस्य होमनि अस्मत्रा गन्त्ववसे।
Mantra 5
आदू नु ते अनु क्रतुं स्वाहा वरस्य यज्यवः । श्वात्रमर्का अनूषतेन्द्र गोत्रस्य दावने ॥
अदूनु तेऽनु क्रतुं यज्यवः स्वाहेति वरस्य यज्यं दधति। श्वात्रमर्का अनूषते, इन्द्र, गोत्रस्य दावने॥
Mantra 6
इन्द्रे विश्वानि वीर्या कृतानि कर्त्वानि च । यमर्का अध्वरं विदुः ॥
इन्द्रे विश्वानि वीर्याणि कृतानि कर्त्वानि च संगृहीतानि। यमर्का अध्वरं विदुः॥
Mantra 7
यत्पाञ्चजन्यया विशेन्द्रे घोषा असृक्षत । अस्तृणाद्बर्हणा विपोऽर्यो मानस्य स क्षयः ॥
यत्पाञ्चजन्यया विशा इन्द्रे घोषा असृक्षत, अस्तृणाद्बर्हणा विप्रोऽर्यो मानस्य स क्षयः॥
Mantra 8
इयमु ते अनुष्टुतिश्चकृषे तानि पौंस्या । प्रावश्चक्रस्य वर्तनिम् ॥
इयं तेऽनुष्टुतिः स्तुतिः मया कृता; अनया तव पौंस्यानि वीर्याणि प्रब्रवीमि। चक्रस्य च वर्तनिं प्रावः—अस्मासु तव बलस्य अग्रगमनं विवृणोमि।
Mantra 9
अस्य वृष्णो व्योदन उरु क्रमिष्ट जीवसे । यवं न पश्व आ ददे ॥
अस्य वृष्णः महतः व्योदने उरु क्रमिष्ठ जीवसे। यवं च न पश्वे आ दधे—अन्तःपशूनां पोषणाय, वर्धनीयानां शक्तीनां अन्नम् इव।
Mantra 10
तद्दधाना अवस्यवो युष्माभिर्दक्षपितरः । स्याम मरुत्वतो वृधे ॥
तत् धृत्वा अवस्यवः, युष्माभिः दक्षपितरः सन्तः, मरुत्वतो वृधे वयं वृद्धिं स्याम। मरुद्भिः सह इन्द्रः अस्माकं भूतिं विवर्धयतु।
Mantra 11
बळृत्वियाय धाम्न ऋक्वभिः शूर नोनुमः । जेषामेन्द्र त्वया युजा ॥
ऋतुसंयुज्याय धाम्ने बलाय च, हे शूर, ऋक्वभिः स्तोमैस्त्वां नोनुमः। येषाम् इन्द्र त्वया युजा वयं जयेम।
Mantra 12
अस्मे रुद्रा मेहना पर्वतासो वृत्रहत्ये भरहूतौ सजोषाः । यः शंसते स्तुवते धायि पज्र इन्द्रज्येष्ठा अस्माँ अवन्तु देवाः ॥
अस्मे रुद्राः—मेहनाः पर्वतास इव—वृत्रहत्ये भरहूतौ च सजोṣाः स्युः। यः शंसते स्तुवते च तस्मै पज्रं धीयते। इन्द्रज्येष्ठा देवाः अस्मान् अवन्तु।
Frequently Asked Questions
Indra is the main deity. The final verse also brings in the Rudras and the “all gods,” with Indra described as the foremost leader among them.
It portrays Indra as the power that opens access to the divine realm. In simple terms, focused intention and prayer become effective and ‘reach the gods’ when supported by Indra’s force.
Vṛtra represents obstruction—something that blocks flow and progress. The hymn uses Indra’s victory as a model for removing outer dangers and inner blocks (fear, inertia, confusion) through ritual, praise, and steady will.
Ask anything about Sukta 63 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.