Rig Veda 7.95.6: Mandala 7, Sukta 95, Mantra 6
Sukta 7.95
Rishi: Vasiṣṭha (explicit in verse)
Devata: Sarasvatī (with a closing protective plural formula)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारावृतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
Transliteration
ayám u te sarasvati vásiṣṭho dvā́rāv ṛtásya subhage vy-ā́vaḥ | várdha śúbhre stuvaté rāsi vā́jān yūyáṃ pāta svastí-bhiḥ sádā naḥ ||
Translation
हे सुभगे सरस्वति, अयं वसिष्ठः ऋतस्य द्वाराणि विस्तीर्णानि व्यावः। हे शुभ्रे, वर्धस्व; स्तुवते वाजान् रासि। यूयं स्वस्तिभिः सदा नः पात।
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā (वाक्ये निर्देश्यः/उपपाद्यः) अथवा विशेष्यः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you; your
ते:
Sampradāna (लाभार्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी) प्रसङ्गानुसारम्
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सरस्वतिO Sarasvatī
सरस्वति:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (देवी-नाम) / Vocative
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Kartā (स्तुति/वचनकर्ता) अथवा ‘अयम्’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः
TypeNoun (ऋषि-नाम)
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
द्वारावृतस्यof the door-closed/obstructed
द्वारावृतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the door-closed/obstructed (one/thing)’
TypeAdjective (genitive dependent)
Rootद्वारावृत (कृदन्त/समास-प्रातिपदिक; द्वार + आवृत)
सुभगेO fortunate/auspicious one
सुभगे:
सम्बोधन (सरस्वती-विशेषणम्)
TypeAdjective / Vocative
Rootसुभग (प्रातिपदिक)
व्यावःopen out / unbar / grant passage
व्यावः:
Kriyā (प्रार्थना) — देवी प्रति
TypeVerb
Rootवि + अव् (धातु; अव् = रक्षण/गमन/प्राप्ति-प्रसङ्गेषु; RV-प्रयोगे ‘व्यावः’ = ‘व्या-आवः’ 2nd sg. inj./impv.-सदृश) अथवा ‘वि + आ + अव्’
वर्धincrease; make grow
वर्ध:
Kriyā (आज्ञा/प्रार्थना) — देवी प्रति
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
शुभ्रेO bright/pure one
शुभ्रे:
सम्बोधन (सरस्वती-विशेषणम्)
TypeAdjective / Vocative
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
स्तुवतेto the praiser
स्तुवते:
Sampradāna (दानस्य/अनुग्रहस्य प्राप्ता)
TypeParticiple (present)
Rootस्तु (धातु) → स्तुवत् (वर्तमान-कृदन्त)
रासिgrant; give
रासि:
Kriyā (दानक्रिया)
TypeVerb
Rootरा (धातु; ‘to give, grant’)
वाजान्prizes; strengths; bounties
वाजान्:
Karma (यत् दीयते)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Kartā (पात इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पातprotect
पात:
Kriyā (रक्षणक्रिया)
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘to protect’)
स्वस्तिभिःwith well-being; with blessings
स्वस्तिभिः:
Karaṇa (येन प्रकारेण/साधनेन रक्षणम्)
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
नःus; our
नः:
Sampradāna (रक्षणस्य लाभार्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी) प्रसङ्गानुसारम्
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.