Sukta 52
Sukta 4.52
Vāmadeva Gautama
Uṣas
Gāyatrī (3×8 syllables)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଉଷା (ପ୍ରଭାତ)ଙ୍କୁ ଦ୍ୟୌର ଦୀପ୍ତିମତୀ କନ୍ୟା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ସେ ଉପାସକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, ନିଜ ଭଗିନୀ ରାତ୍ରିକୁ ଘେରି ତାହାକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। କବି ଉଷାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ନିଜ କିରଣରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ତାର କରୁନ୍ତୁ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦ୍ୱେଷ ଓ ବିଭେଦକାରୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରୁନ୍ତୁ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯଜମାନ ସତ୍ୟ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantras
Mantra 1
प्रति ष्या सूनरी जनी व्युच्छन्ती परि स्वसुः । दिवो अदर्शि दुहिता ॥
ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଯୁବତୀ, ପ୍ରଭାତରେ ଉଦୟ ହୋଇ, ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ—ନିଜ ଭଗିନୀ ରାତ୍ରିକୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି; ଦ୍ୟୌର କନ୍ୟା (ଉଷା) ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି।
Mantra 2
अश्वेव चित्रारुषी माता गवामृतावरी । सखाभूदश्विनोरुषाः ॥
ଅଶ୍ୱ ପରି ଚିତ୍ର-ଅରୁଣୀ ଉଷା ନାନା ବର୍ଣ୍ଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ; ସେ କିରଣମାନଙ୍କର (ଗୋମାନଙ୍କ ପରି) ମାତା, ଋତର ବରଣୀ ଓ ଧାରିଣୀ। ଉଷା ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟର ସଖୀ ହୋଇଛି—ସହାୟତା ଆଣୁଥିବା ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସେ ଆଗେଇ ନେଇଯାଏ।
Mantra 3
उत सखास्यश्विनोरुत माता गवामसि । उतोषो वस्व ईशिषे ॥
ଏବଂ ତୁମେ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟର ସଖୀ; ତୁମେ କିରଣମାନଙ୍କର (ଗୋମାନଙ୍କ ପରି) ମାତା। ହେ ଉଷା, ତୁମେ ବସୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାର କର—ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଧନ-ନିଧିମାନଙ୍କ ଉପରେ।
Mantra 4
यावयद्द्वेषसं त्वा चिकित्वित्सूनृतावरि । प्रति स्तोमैरभुत्स्महि ॥
ହେ ଚିକିତ୍ୱିତ୍ (ଜ୍ଞାନିନୀ), ହେ ସୂନୃତାବରୀ (ପ୍ରଭାମୟ ସତ୍ୟର ଧାରିଣୀ), ଦ୍ୱେଷ ଓ ବିଭେଦର ବଳକୁ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଦେ; ସ୍ତୋମମାନେ (ସ୍ତୁତିଗୀତମାନେ) ନେଇ ଆମେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖେ ଆସୁଛୁ—ଆମକୁ ସ୍ୱୀକାର କର।
Mantra 5
प्रति भद्रा अदृक्षत गवां सर्गा न रश्मयः । ओषा अप्रा उरु ज्रयः ॥
ପ୍ରତିଉତ୍ତରରେ ଭଦ୍ର ଶକ୍ତିମାନେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଦେଖାଯାନ୍ତି—ଯେପରି ଗବାଂ (ପ୍ରକାଶ-ଗାଈମାନଙ୍କ) ସର୍ଗ ଧାରାରେ ଫୁଟି ବହେ, ଯେପରି ମୁକ୍ତ ରଶ୍ମିମାନେ। ଉଷା (ଉଷସ୍) ନିଜ ବିଶାଳ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ପଥମାନଙ୍କୁ ପୂରଣ କରି ବିସ୍ତାରିତ କରିଛି—ଚେତନାର ଅଧିକ ବିଶାଳ ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲି।
Mantra 6
आपप्रुषी विभावरि व्यावर्ज्योतिषा तमः । उषो अनु स्वधामव ॥
ହେ ବିଭାବରୀ ଉଷା, ପ୍ରକଟତାରେ ସମୃଦ୍ଧା, ତୁମେ ଜ୍ୟୋତିଷା ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ତମସ୍ (ଅନ୍ଧକାର)କୁ ଉନ୍ମୋଚିତ କରିଛ। ଏବେ, ହେ ଉଷୋ, ନିଜ ସ୍ୱଧା—ସ୍ୱଭାବ-ନିୟମ—ଅନୁସାରେ ଗତି କର; ଆତ୍ମାକୁ ତାହାର ଜାତିୟ ପ୍ରକାଶ-ଲୟରେ ଅଗ୍ରସର କର।
Mantra 7
आ द्यां तनोषि रश्मिभिरान्तरिक्षमुरु प्रियम् । उषः शुक्रेण शोचिषा ॥
ହେ ଉଷା, ତୁମେ ରଶ୍ମିମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟାଂ (ଆକାଶ)କୁ ପ୍ରସାରିତ କର ଏବଂ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପ୍ରିୟ, ବିଶାଳ କ୍ଷେତ୍ରରୂପେ ବିସ୍ତାର କର। ତୁମ ଶୁକ୍ର ଶୋଚିଷା—ତେଜୋମୟ ଜ୍ୱାଳା—ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆକାଶମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭା ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କର।
Frequently Asked Questions
Uṣas is Dawn, praised as a radiant young goddess and the “daughter of Heaven,” who appears each morning to replace Night and reveal the world in light.
The hymn asks Dawn to drive away hatred and divisive forces (dveṣas) and to open a wide, auspicious space for right action and successful worship.
Because Dawn is described as widening the worlds with her rays and kindling bright light, which can be read as the arising of discernment that dispels inner darkness and conflict.
Ask anything about Sukta 52 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
