
Sukta 4.52
Vāmadeva Gautama
Gāyatrī (3×8 syllables)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಉಷಸ್ಸನ್ನು (ಪ್ರಭಾತವನ್ನು) ಆಕಾಶದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವಳು ಉಪಾಸಕನ ಎದುರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕವಿ ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸಲಿ, ಶುಭಕರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲಿ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ವಿಭಜಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಯಜಮಾನನು ಸತ್ಯಮಯ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
Mantra 1
प्रति ष्या सूनरी जनी व्युच्छन्ती परि स्वसुः । दिवो अदर्शि दुहिता ॥
ನಮ್ಮ ಎದುರಿಗೆ ಆ ಸುಂದರ ಯುವತಿ, ಪ್ರಭಾತವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾ, ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆ—ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು; ದ್ಯೌದ ಪುತ್ರಿ (ಉಷಾ) ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
Mantra 2
अश्वेव चित्रारुषी माता गवामृतावरी । सखाभूदश्विनोरुषाः ॥
ಅಶ್ವದಂತೆ ಚಿತ್ರ-ಅರುಣಿಯಾದ ಉಷಸ್ಸು ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಅವಳು ಕಿರಣಗಳ (ಗೋಗಳಂತೆ) ಮಾತೆ, ಋತದ ವರಿಣಿ ಮತ್ತು ಧಾರಿಣಿ. ಉಷಸ್ಸು ಅಶ್ವಿನರ ಸಖಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ—ಸಹಾಯ ತರುವ ವೇಗಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವಳು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 3
उत सखास्यश्विनोरुत माता गवामसि । उतोषो वस्व ईशिषे ॥
ಮತ್ತೂ ನೀನು ಅಶ್ವಿನರ ಸಖಿ; ನೀನು ಕಿರಣಗಳ (ಗೋಗಳಂತೆ) ಮಾತೆ. ಮತ್ತು, ಹೇ ಉಷಸ್ಸೇ, ನೀನು ವಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತೀ—ಅಂತರಂಗದ ಧನಗಳ ಮೇಲೆ.
Mantra 4
यावयद्द्वेषसं त्वा चिकित्वित्सूनृतावरि । प्रति स्तोमैरभुत्स्महि ॥
ಹೇ ಚಿಕಿತ್ವಿತ್ (ಜ್ಞಾನಿನಿ), ಹೇ ಸೂನೃತಾವರಿ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸತ್ಯದ ಧಾರಿಣಿ), ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ವಿಭೇದದ ಬಲವನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಓಡಿಸು; ಸ್ತೋಮಗಳಿಂದ (ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ) ನಾವು ನಿನ್ನ ಎದುರು ಬರುತ್ತೇವೆ—ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.
Mantra 5
प्रति भद्रा अदृक्षत गवां सर्गा न रश्मयः । ओषा अप्रा उरु ज्रयः ॥
ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಭದ್ರ ಶಕ್ತಿಗಳು ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ—ಗವಾಂ (ಪ್ರಕಾಶ-ಗೋವುಗಳ) ಸರ್ಗದಂತೆ ಹರಿದುಬರುವಂತೆ, ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ರಶ್ಮಿಗಳಂತೆ. ಉಷಾ (ಉಷಸ್) ತನ್ನ ವಿಶಾಲ, ವೇಗಗಾಮಿ ಪಥಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದಾಳೆ—ಚೇತನೆಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ತರ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದು.
Mantra 6
आपप्रुषी विभावरि व्यावर्ज्योतिषा तमः । उषो अनु स्वधामव ॥
ಹೇ ವಿಭಾವರಿ ಉಷಾ, ಪ್ರಕಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಳೇ, ನೀನು ಜ್ಯೋತಿಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ತಮಸ್ (ಕತ್ತಲೆ)ವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೀ. ಈಗ, ಹೇ ಉಷೋ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಧಾ—ಸ್ವಭಾವ-ನಿಯಮ—ಅನುಸಾರ ಚಲಿಸು; ಆತ್ಮವನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರಕಾಶ-ಲಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು.
Mantra 7
आ द्यां तनोषि रश्मिभिरान्तरिक्षमुरु प्रियम् । उषः शुक्रेण शोचिषा ॥
ಹೇ ಉಷಾ, ನೀನು ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ)ವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತೀ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಿಯವಾದ, ವಿಶಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಅಗಲಗೊಳಿಸುತ್ತೀ. ನಿನ್ನ ಶುಕ್ರ ಶೋಚಿಷಾ—ತೇಜಸ್ವಿ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ—ನೀನು ಒಳಗಿನ ಆಕಾಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತೀ.
Dawn appears directly before the worshipper—radiant, youthful—encircling Night and revealing herself as Heaven’s daughter.
Her coming is praised as a cosmic unveiling: she spreads rays, opens space, and sets beings into ordered movement; the poet aligns with her through hymns.
A focused petition: Dawn, wise and truth-bearing, drive away hatred and divisive forces so the worshipper may be accepted through praise.
The hymn rests in the image of Dawn’s bright flame widening heaven and midspace, leaving the sacrificer in a clarified, spacious, dear field of light.
divo adarśi duhitā
यावयद्द्वेषसं त्वा चिकित्वित्सूनृतावरि । प्रति स्तोमैरभुत्स्महि ॥ā dyāṃ tanoṣi raśmibhiḥ
Uṣas is Dawn, praised as a radiant young goddess and the “daughter of Heaven,” who appears each morning to replace Night and reveal the world in light.
The hymn asks Dawn to drive away hatred and divisive forces (dveṣas) and to open a wide, auspicious space for right action and successful worship.
Because Dawn is described as widening the worlds with her rays and kindling bright light, which can be read as the arising of discernment that dispels inner darkness and conflict.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.