Sukta 51
Sukta 4.51
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.51)
Uṣas (Dawn)
Triṣṭubh
अयं सूक्तः उषसं स्तौति—सा तमसः प्रकाशरूपेण समुत्थाय ऋतबुद्ध्या विवेकपूर्वं प्रकाशं वितनोति, मनुष्यजीवनाय यज्ञकर्मणे च “पन्थानं” विवृणोति। आश्चर्यं चेदं यत् उषसः समानरूपाः अजराः सन्त्यः अपि प्रतिदिनं नवप्रकाशवत् नूतनप्रत्ययेन आगच्छन्ति। अन्ते द्यावापृथिव्यौ यज्ञचिह्नेन कीर्तिं ध्रुवतां च प्रयच्छतामिति प्रार्थना क्रियते।
Mantras
Mantra 1
इदमु त्यत्पुरुतमं पुरस्ताज्ज्योतिस्तमसो वयुनावदस्थात् । नूनं दिवो दुहितरो विभातीर्गातुं कृणवन्नुषसो जनाय ॥
इदानीं तदतिपुरुतमं ज्योतिः पुरस्तादुदितं तमसः परो वयुनावद् ऋतयुक्तं प्रतिष्ठितम्। अधुना दिवो दुहितर उषसः प्रभान्त्यः जनाय गातुं कृण्वन्ति।
Mantra 2
अस्थुरु चित्रा उषसः पुरस्तान्मिता इव स्वरवोऽध्वरेषु । व्यू व्रजस्य तमसो द्वारोच्छन्तीरव्रञ्छुचयः पावकाः ॥
चित्रा उषसः पुरस्तादस्थुः, यथा अध्वरेषु मिताः स्वरवः। व्युच्छन्त्यः तमसो व्रजस्य द्वाराणि विवृत्य शुचयः पावकाः पन्थानं विशदं चक्रुः।
Mantra 3
उच्छन्तीरद्य चितयन्त भोजान्राधोदेयायोषसो मघोनीः । अचित्रे अन्तः पणयः ससन्त्वबुध्यमानास्तमसो विमध्ये ॥
अद्य उच्छन्त्य उदाराः उषसः भुञ्जानान् चितयन्ति—राधोदेयाय, मघोन्यः। अचित्रे तमसि अन्तः पणयः ससन्तु, तमसो विमध्ये अबुध्यमानाः।
Mantra 4
कुवित्स देवीः सनयो नवो वा यामो बभूयादुषसो वो अद्य । येना नवग्वे अङ्गिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवदूष ॥
कुवित्स देव्यः सनोयो नवो वा यामो बभूयादुषसो वोऽद्य । येन नवग्वेऽङ्गिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवदूष इति ॥
Mantra 5
यूयं हि देवीॠतयुग्भिरश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः । प्रबोधयन्तीरुषसः ससन्तं द्विपाच्चतुष्पाच्चरथाय जीवम् ॥
यूयं हि देवीऋतयुग्भिरश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः । प्रबोधयन्तीरुषसः ससन्तं द्विपाच्चतुष्पाच्चरथाय जीवम् ॥
Mantra 6
क्व स्विदासां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुॠभूणाम् । शुभं यच्छुभ्रा उषसश्चरन्ति न वि ज्ञायन्ते सदृशीरजुर्याः ॥
क्व स्विदासां कतमा पुराणी यया विधानाः विदधुर्ऋभूणाम् । शुभं यच्छुभ्रा उषसश्चरन्ति न वि ज्ञायन्ते सदृशीरजुर्याः ॥
Mantra 7
ता घा ता भद्रा उषसः पुरासुरभिष्टिद्युम्ना ऋतजातसत्याः । यास्वीजानः शशमान उक्थैः स्तुवञ्छंसन्द्रविणं सद्य आप ॥
ते हि ते भद्रा उषसः पुरासुरभिष्टिद्युम्ना ऋतजातसत्याः। तासु यजमान उक्थैः शशमानः स्तुवञ्छंसन् सद्य एव द्रविणम् अन्तःस्थं प्राप।
Mantra 8
ता आ चरन्ति समना पुरस्तात्समानतः समना पप्रथानाः । ऋतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते ॥
ता आ चरन्ति समाना पुरस्तात् समानतः समाना पप्रथानाः। ऋतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते॥
Mantra 9
ता इन्न्वेव समना समानीरमीतवर्णा उषसश्चरन्ति । गूहन्तीरभ्वमसितं रुशद्भिः शुक्रास्तनूभिः शुचयो रुचानाः ॥
ता इन्न्वेव समाना समानीरमीितवर्णा उषसश्चरन्ति। गूहन्तीरभ्वमसितं रुशद्भिः शुक्रास्तनूभिः शुचयो रुचानाः॥
Mantra 10
रयिं दिवो दुहितरो विभातीः प्रजावन्तं यच्छतास्मासु देवीः । स्योनादा वः प्रतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥
हे दिवो दुहितरो विभातीः, अस्मासु प्रजावन्तं रयिं यच्छत, हे देवीः। स्योनाद् वः प्रतिबुध्यमानाः, सुवीर्यस्य पतयः स्याम।
Mantra 11
तद्वो दिवो दुहितरो विभातीरुप ब्रुव उषसो यज्ञकेतुः । वयं स्याम यशसो जनेषु तद्द्यौश्च धत्तां पृथिवी च देवी ॥
तद्वो दिवो दुहितरो विभातीः, उप ब्रुवे उषसो यज्ञकेतुः। वयं स्याम यशसो जनेषु; तद् द्यौश्च धत्तां पृथिवी च देवी।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Uṣas, the Vedic goddess of Dawn, described as the shining daughter of Heaven who brings light, order, and auspicious beginnings.
It says that Dawn is the abundant light that rises from darkness with wise order, repeatedly renewing the world and making a clear path for human life and sacred work.
Because dawn returns every day with the same essential form, yet each appearance feels newly revealing—pointing to a timeless truth that renews itself in experience.
Ask anything about Sukta 51 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.