Sukta 52
Sukta 4.52
Vāmadeva Gautama
Uṣas
Gāyatrī (3×8 syllables)
हा सूक्त उषस् (प्रभात) हिची स्तुती करतो—दिव्याची तेजस्वी कन्या, जी उपासकासमोर प्रकट होऊन आपल्या भगिनी रात्रिला वेढून दूर करते. कवी उषेला विनवतो की तिने आपल्या किरणांनी लोकांचा विस्तार करावा, शुभ कर्मप्रवृत्ती जागवावी, आणि द्वेष व फूट पाडणाऱ्या शक्तींना हाकलून द्यावे, जेणेकरून यजमान सत्यपूर्ण स्तुतीद्वारे स्वीकारला जावा.
Mantras
Mantra 1
प्रति ष्या सूनरी जनी व्युच्छन्ती परि स्वसुः । दिवो अदर्शि दुहिता ॥
आमच्या समोर ती शोभन युवती—उषा—उदय पावताना दिसते; आपल्या भगिनी रात्रिला परितः वेढून. दिवःची दुहिता प्रकट झाली आहे.
Mantra 2
अश्वेव चित्रारुषी माता गवामृतावरी । सखाभूदश्विनोरुषाः ॥
चित्र-रक्त अश्वाप्रमाणे तू बहुरंगी तेजाने दीप्त होतेस; तू किरणांची (गवांची) माता आहेस, ऋताची धारिणी व ऋताची वरणकर्ती आहेस. उषा अश्विनांची सखी झाली आहे—साहाय्य आणणाऱ्या शीघ्र शक्तींना ती अग्रे नेत आहे।
Mantra 3
उत सखास्यश्विनोरुत माता गवामसि । उतोषो वस्व ईशिषे ॥
आणि तू अश्विनांची सखी आहेस; आणि तू किरणांची (गवांची) माता आहेस. आणि हे उषा, तू वसूंवर—धनांवर—अधिकार ठेवतेस; अंतःस्थ निधींची अधिष्ठात्री आहेस।
Mantra 4
यावयद्द्वेषसं त्वा चिकित्वित्सूनृतावरि । प्रति स्तोमैरभुत्स्महि ॥
हे प्रज्ञावती, हे सूनृतावरी—दीप्त सत्याची धारिणी—द्वेष व विभाजनाची शक्ती आमच्यापासून दूर हाकल. आम्ही स्तोत्रांनी तुझ्या समोर येतो; आम्हांला स्वीकार।
Mantra 5
प्रति भद्रा अदृक्षत गवां सर्गा न रश्मयः । ओषा अप्रा उरु ज्रयः ॥
प्रत्युत्तरात शुभ शक्ती प्रकट होतात—जणू प्रकाश-गवांचा प्रवाह उसळला, जणू किरणे मुक्त झाली. उषेने आपले विस्तीर्ण, वेगवान मार्ग पूर्ण केले आहेत.
Mantra 6
आपप्रुषी विभावरि व्यावर्ज्योतिषा तमः । उषो अनु स्वधामव ॥
हे विभावरी उषा, तू आपल्या ज्योतीने विस्तारून तम (अंधार) उघड करतेस. आता तू आपल्या स्वधा—अंतर्निहित नियम—अनुसार चाल.
Mantra 7
आ द्यां तनोषि रश्मिभिरान्तरिक्षमुरु प्रियम् । उषः शुक्रेण शोचिषा ॥
हे उषा, आपल्या रश्मींनी तू द्यां ताणतेस आणि अंतरिक्षाला प्रिय, विशाल क्षेत्र बनवतेस. आपल्या शुक्र-शोचिष् (उज्ज्वल ज्वाला)ने तू अंतर्गत आकाशांना प्रकाशमान करतेस.
Frequently Asked Questions
Uṣas is Dawn, praised as a radiant young goddess and the “daughter of Heaven,” who appears each morning to replace Night and reveal the world in light.
The hymn asks Dawn to drive away hatred and divisive forces (dveṣas) and to open a wide, auspicious space for right action and successful worship.
Because Dawn is described as widening the worlds with her rays and kindling bright light, which can be read as the arising of discernment that dispels inner darkness and conflict.
Ask anything about Sukta 52 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.