Sukta 23
Sukta 3.23
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.23)
Agni Jātavedas
Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)
अयं लघ्वग्निसूक्तः जातवेदसं नवप्रदीप्तं सुसंस्थितं यज्ञस्य होतारं स्तौति, यः सदसि ‘अमृतत्वं’ नयति। मन्थनप्रज्वलनाभ्यां अग्नेर्जन्म वर्ण्यते, मातृषु (समिधः/आपः) तस्य प्रीतिश्च। उपासकाय इळाप्रेरितां समृद्धिं, गोधनं/तेजः, तथा बलवन्तं प्रजां च साधयतु इति तम् प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
निर्मथितः सुधित आ सधस्थे युवा कविरध्वरस्य प्रणेता । जूर्यत्स्वग्निरजरो वनेष्वत्रा दधे अमृतं जातवेदाः ॥
निर्मथितः सुधित आ सधस्थे आगात्—युवा कविरध्वरस्य प्रणेता। जूर्यत्सु वनेष्वत्र अजरः अग्निर्जातवेदाः अमृतं दधे।
Mantra 2
अमन्थिष्टां भारता रेवदग्निं देवश्रवा देववातः सुदक्षम् । अग्ने वि पश्य बृहताभि रायेषां नो नेता भवतादनु द्यून् ॥
भारता रेवदग्निममन्थिष्टां—देवश्रवा देववातः सुदक्षम्। अग्ने, बृहता वि पश्य; एषां रायेः प्रति नः नेता भवतात् अनु द्यून्।
Mantra 3
दश क्षिपः पूर्व्यं सीमजीजनन्त्सुजातं मातृषु प्रियम् । अग्निं स्तुहि दैववातं देवश्रवो यो जनानामसद्वशी ॥
दश क्षिप्राः पूर्व्यं सीम् अजीजनन्—सुजातं मातृषु प्रियम्। अग्निं स्तुहि, देवश्रवः, दैववातं देवप्रेरितं, यो जनानाम् अधिपतिरिवासद् वशी।
Mantra 4
नि त्वा दधे वर आ पृथिव्या इळायास्पदे सुदिनत्वे अह्नाम् । दृषद्वत्यां मानुष आपयायां सरस्वत्यां रेवदग्ने दिदीहि ॥
नि त्वा दधे वर आ पृथिव्याः—इळायाः पदे—सुदिनत्वे अह्नाम्। दृषद्वत्यां मानुषे आपयायां सरस्वत्यां च—रेवदग्ने, दिदीहि।
Mantra 5
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
इळाम्, अग्ने, पुरुदंसां सनीं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध। स्यान्नः सूनुः तनयो विजावाग्ने; सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Agni as Jātavedas—Fire who “knows all births”—the priestly power that leads the sacrifice and carries offerings to the gods.
It means the rightly kindled sacred fire brings a deathless, enduring vitality—clarity, strength, and continuity—into the worship and into the sacrificer’s life.
The worshipper asks for Iḷā-like inspired prosperity, lasting gain of ‘go’ (cattle or radiant powers), and a strong, victorious child, all through Agni’s gracious favor (sumati).
Ask anything about Sukta 23 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.