Sukta 23
Sukta 3.23
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.23)
Agni Jātavedas
Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)
ఈ సంక్షిప్త అగ్ని-సూక్తం తాజాగా ప్రజ్వలించిన జాతవేదసును స్తుతిస్తుంది—యజ్ఞానికి సుస్థిరంగా స్థాపితమైన పురోహితుడిగా ఉండి, యజ్ఞాసనంలో “అమృతత్వాన్ని” తీసుకువచ్చేవాడిగా. ఇందులో మథనం చేసి ప్రజ్వలింపజేయడం ద్వారా అగ్ని జననం, మాతృసమూహం (సమిధలు/జలాలు) మధ్య అతని ఆనందం వర్ణించబడుతుంది; అలాగే ఉపాసకునికి ఇళా-ప్రేరిత సమృద్ధి, గోధనం/కాంతి, మరియు బలమైన సంతానం సిద్ధి చేయమని ప్రార్థించబడుతుంది.
Mantras
Mantra 1
निर्मथितः सुधित आ सधस्थे युवा कविरध्वरस्य प्रणेता । जूर्यत्स्वग्निरजरो वनेष्वत्रा दधे अमृतं जातवेदाः ॥
మంథనమునుండి జనించి సుస్థిరంగా స్థాపితుడై, అతడు యజ్ఞాసనం (సధస్థ) వైపు వచ్చుచున్నాడు—యువ కవి, అధ్వరయాత్రకు ప్రణేత. పెరుగుచున్న వనములలో అజరుడైన అగ్ని—జాతవేదాః—ఇక్కడే అమృతత్వం (అమృతం) స్థాపించెను.
Mantra 2
अमन्थिष्टां भारता रेवदग्निं देवश्रवा देववातः सुदक्षम् । अग्ने वि पश्य बृहताभि रायेषां नो नेता भवतादनु द्यून् ॥
హే భారతులారా, మీరు ప్రకాశవంతమైన అగ్నిని మంథించి వెలికి తెచ్చారు—దేవశ్రవా, దేవవాత—సుకర్మలో సుదక్షుడు. హే అగ్నీ, బృహత్తో విస్తృత దృష్టితో చూడు; ఈ మహత్తర రాయులు/సంపదల వైపు మా నేతగా అవు, దినదినాన అనుసరింపజేయుము.
Mantra 3
दश क्षिपः पूर्व्यं सीमजीजनन्त्सुजातं मातृषु प्रियम् । अग्निं स्तुहि दैववातं देवश्रवो यो जनानामसद्वशी ॥
పది వేగవంతమైన ప్రజ్వలనాలు ఆయనను జన్మింపజేశాయి—ఆ ప్రాచీనుణ్ణి, సుజాతుణ్ణి, మాతృ-దేవతలలో ప్రియుణ్ణి. హే దేవశ్రవస్, జనులపై వశిగా ఆసీనుడై ఉన్న ఆ దేవప్రేరిత అగ్నిని స్తుతించు.
Mantra 4
नि त्वा दधे वर आ पृथिव्या इळायास्पदे सुदिनत्वे अह्नाम् । दृषद्वत्यां मानुष आपयायां सरस्वत्यां रेवदग्ने दिदीहि ॥
నేను నిన్ను భూమిపై వరిత స్థలంలో, ఇళా ఆసనంలో, దినముల ప్రకాశమయ సౌభాగ్యార్థం స్థాపిస్తున్నాను. దృషద్వతీలో, మానవ లోకంలో, ఆపయాలో, సరస్వతీలో—హే రేవదగ్నీ, ప్రకాశించు.
Mantra 5
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
హే అగ్నీ, నిన్ను హవిస్తూ పిలిచేవాడికి ఇళాను సిద్ధింపజేయి—బహు-ప్రజ్ఞతో దీప్తమైనది, అనేక కార్యాలతో సమృద్ధమైనది—మరియు గోః (కిరణాలు/గావులు) యొక్క శాశ్వత లాభాన్ని ప్రసాదించు. మాకు కుమారుడు, తనయుడు కలుగుగాక—జన్మములలోను వృద్ధిలోను విజేతగా. అదే మా పట్ల నీ సుమతి కావుగాక.
Frequently Asked Questions
The hymn praises Agni as Jātavedas—Fire who “knows all births”—the priestly power that leads the sacrifice and carries offerings to the gods.
It means the rightly kindled sacred fire brings a deathless, enduring vitality—clarity, strength, and continuity—into the worship and into the sacrificer’s life.
The worshipper asks for Iḷā-like inspired prosperity, lasting gain of ‘go’ (cattle or radiant powers), and a strong, victorious child, all through Agni’s gracious favor (sumati).
Ask anything about Sukta 23 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.