Sukta 23
Sukta 3.23
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.23)
Agni Jātavedas
Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)
ഈ ചെറു അഗ്നിസൂക്തം പുതുതായി ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടതും ഉറച്ചുനിലക്കുന്ന യാഗപുരോഹിതനുമായ ജാതവേദസിനെ സ്തുതിക്കുന്നു; യാഗാസനത്തിലേക്ക് “അമൃതത്വം” കൊണ്ടുവരുന്നവനായി അവനെ വര്ണിക്കുന്നു. മഥനത്തിലൂടെയും ജ്വലിപ്പിക്കലിലൂടെയും അഗ്നിയുടെ ജനനം, മാതാക്കളിൽ (സമിധികൾ/ജലങ്ങൾ) അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നതു എന്നിവ വിവരിച്ച്, ആരാധകനുവേണ്ടി ഇളാ-പ്രേരിത സമൃദ്ധി, ഗോസമ്പത്ത്/തേജസ്, ശക്തമായ സന്തതി എന്നിവ സാധിപ്പിക്കണമെന്നു അവനോടു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
निर्मथितः सुधित आ सधस्थे युवा कविरध्वरस्य प्रणेता । जूर्यत्स्वग्निरजरो वनेष्वत्रा दधे अमृतं जातवेदाः ॥
നിർമഥിതൻ (മഥനത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ)യും സുസ്ഥിതനുമായിട്ട്, അവൻ യജ്ഞത്തിന്റെ സധസ്ഥ (ആസനം)ത്തിലേക്ക് വരുന്നു—യുവ കവി, അധ്വര (യജ്ഞയാത്ര)ത്തിന്റെ പ്രണേതാവ്. ഇവിടെ വനങ്ങളിൽ വളരുന്ന, അജരനായ അഗ്നി—ജാതവേദാ—അമൃതം (അമരത്വത്തിന്റെ രസം) സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
Mantra 2
अमन्थिष्टां भारता रेवदग्निं देवश्रवा देववातः सुदक्षम् । अग्ने वि पश्य बृहताभि रायेषां नो नेता भवतादनु द्यून् ॥
ഭാരതർ രേവത് (ദീപ്തിമാൻ) അഗ്നിയെ മഥനത്തിലൂടെ ഉരുത്തിരിച്ചു—ദേവശ്രവാ, ദേവവാത—സുദക്ഷ (സുകുശല) പ്രവർത്തകർ. ഹേ അഗ്നേ, ബൃഹത് (വിശാലത)യോടുകൂടെ വിശാലമായി ദർശിക്ക; ഈ റായ (സമൃദ്ധി/പൂർണ്ണത)കളിലേക്കു ഞങ്ങളുടെ നേതാവാകുക, ദിനംപ്രതി.
Mantra 3
दश क्षिपः पूर्व्यं सीमजीजनन्त्सुजातं मातृषु प्रियम् । अग्निं स्तुहि दैववातं देवश्रवो यो जनानामसद्वशी ॥
പത്ത് വേഗപ്രജ്വലനങ്ങൾ ആ പുരാതനനെ ജനിപ്പിച്ചു—സുജാതൻ, മാതാക്കളിൽ പ്രിയൻ. ഹേ ദേവശ്രവസ്, ദേവപ്രേരിതനായ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്ക; അവൻ ജനസമൂഹങ്ങളുടെ മേൽ വശി (അധിപതി)യായി ഇരിപ്പിടം ഏറുന്നവൻ.
Mantra 4
नि त्वा दधे वर आ पृथिव्या इळायास्पदे सुदिनत्वे अह्नाम् । दृषद्वत्यां मानुष आपयायां सरस्वत्यां रेवदग्ने दिदीहि ॥
ഞാൻ നിന്നെ ഭൂമിയിലെ വരഞ്ഞെടുത്ത സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കുന്നു—ഇളായുടെ ആസനത്തിൽ—ദിവസങ്ങളുടെ ശുഭദീപ്തിക്കും സുദിനത്വത്തിനുമായി. ദൃഷദ്വതിയിൽ, മനുഷ്യലോകത്തിൽ, ആപയയിൽ, സരസ്വതിയിൽ—ഹേ രേവദ് (ദീപ്തിമാൻ) അഗ്നേ, പ്രകാശിക്ക.
Mantra 5
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്നെ ഹവിക്കുന്നവനുവേണ്ടി ഇളാമിനെ—പുരുദംസം (അനേകം കൃത്യങ്ങളുള്ളവൾ), സനി (പ്രാപ്തിദായിനി), ഗോ (കിരണം/രശ്മി)യുടെ ഏറ്റവും ശാശ്വതമായ ജയത്തെ—സാധിപ്പിക്ക. ഞങ്ങൾക്ക് പുത്രൻ, തനയൻ ഉണ്ടാകട്ടെ—ജന്മങ്ങളിലും വളർച്ചയിലും വിജയം നേടുന്നവൻ. അതേ നിന്റെ സുമതി (പ്രസന്നകൃപ) ഞങ്ങൾക്കാകട്ടെ.
Frequently Asked Questions
The hymn praises Agni as Jātavedas—Fire who “knows all births”—the priestly power that leads the sacrifice and carries offerings to the gods.
It means the rightly kindled sacred fire brings a deathless, enduring vitality—clarity, strength, and continuity—into the worship and into the sacrificer’s life.
The worshipper asks for Iḷā-like inspired prosperity, lasting gain of ‘go’ (cattle or radiant powers), and a strong, victorious child, all through Agni’s gracious favor (sumati).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.