
Sukta 3.23
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.23)
Agni Jātavedas
Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅಗ್ನಿ-ಸೂಕ್ತವು ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿ ಸುಸ್ಥಾಪಿತನಾದ ಯಜ್ಞಪುರೋಹಿತನಾಗಿ ಜಾತವೇದಸನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಯಜ್ಞಾಸನಕ್ಕೆ “ಅಮೃತತ್ವ”ವನ್ನು ತರುವವನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮಥನ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ವಲನದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯ ಜನನವನ್ನು, ಮಾತೃಗಳ ಮಧ್ಯೆ (ಸಮಿಧೆಗಳು/ಜಲಗಳು) ಅವನು ಆನಂದಿಸುವುದನ್ನು ಹೇಳಿ, ಪೂಜಕನಿಗಾಗಿ ಇಳಾ-ಪ್ರೇರಿತ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಗೋಸಂಪತ್ತು/ತೇಜಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂತಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
निर्मथितः सुधित आ सधस्थे युवा कविरध्वरस्य प्रणेता । जूर्यत्स्वग्निरजरो वनेष्वत्रा दधे अमृतं जातवेदाः ॥
ನಿರ್ಮಥಿತ (ಮಂಥನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ) ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಯಜ್ಞದ ಸದಸ್ಥ (ಆಸನ)ಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ—ಯುವ ಕವಿ, ಅಧ್ವರ (ಯಜ್ಞಯಾತ್ರೆ)ದ ಪ್ರಣೇತಾ. ಇಲ್ಲಿ ವನಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾ, ಅಜರ ಅಗ್ನಿ—ಜಾತವೇದಾ—ಅಮೃತ (ಅಮರತ್ವದ ಸಾರ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 2
अमन्थिष्टां भारता रेवदग्निं देवश्रवा देववातः सुदक्षम् । अग्ने वि पश्य बृहताभि रायेषां नो नेता भवतादनु द्यून् ॥
ಭಾರತರು ರೇವತ್ (ದೀಪ್ತಿಮಾನ್) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮಂಥನದಿಂದ ಹೊರತಂದರು—ದೇವಶ್ರವಾ, ದೇವವಾತ—ಸುಕುಶಲ (ಸುದಕ್ಷ) ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು. ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಬೃಹತ್ (ವಿಶಾಲ)ದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನೋಡು; ಈ ರಾಯ (ಸಮೃದ್ಧಿ/ಪೂರ್ಣತೆ)ಗಳ ಕಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ನೇತೆಯಾಗು, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ.
Mantra 3
दश क्षिपः पूर्व्यं सीमजीजनन्त्सुजातं मातृषु प्रियम् । अग्निं स्तुहि दैववातं देवश्रवो यो जनानामसद्वशी ॥
ಹತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರಜ್ವಲನಗಳು ಆ ಪ್ರಾಚೀನನನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿವೆ—ಸುಜಾತ, ಮಾತೃಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಿಯ. ಹೇ ದೇವಶ್ರವೋ, ದೇವಪ್ರೇರಿತನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸು; ಅವನು ಜನರ ಮೇಲೆ ವಶಿ (ಅಧಿಪತಿ)ಯಾಗಿ ಆಸನಾರೂಢನಾಗಿರುವನು.
Mantra 4
नि त्वा दधे वर आ पृथिव्या इळायास्पदे सुदिनत्वे अह्नाम् । दृषद्वत्यां मानुष आपयायां सरस्वत्यां रेवदग्ने दिदीहि ॥
ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಪೃಥಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಆರಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇಳಾ ಆಸನದಲ್ಲಿ—ದಿನಗಳ ಶುಭ ದೀಪ್ತಿ, ಸುಧಿನತ್ವಕ್ಕಾಗಿ. ದೃಷದ್ವತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾನುಷ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆಪಯಾದಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ—ಹೇ ರೇವದ್ (ದೀಪ್ತಿಮಾನ್) ಅಗ್ನೇ, ಪ್ರಕಾಶಿಸು.
Mantra 5
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹವಿಸುವವನಿಗಾಗಿ ಇಳಾಮನ್ನು—ಪುರುದಂಸ (ಅನೇಕ ಕೃತ್ಯಗಳವಳು), ಸನಿ (ಪ್ರಾಪ್ತಿದಾಯಿನಿ), ಗೋ (ಕಿರಣ/ರಶ್ಮಿ)ಯ ಶಾಶ್ವತತಮ ಜಯವನ್ನು—ಸಾಧಿಸು. ನಮಗೆ ಪುತ್ರ, ತನಯ ಉಂಟಾಗಲಿ—ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲೂ ವಿಜಯಿಯಾಗುವವನು. ಅದೇ ನಿನ್ನ ಸುಮತಿ (ಪ್ರಸನ್ನ ಕೃಪೆ) ನಮಗೆ ಆಗಲಿ.
The hymn praises Agni as Jātavedas—Fire who “knows all births”—the priestly power that leads the sacrifice and carries offerings to the gods.
It means the rightly kindled sacred fire brings a deathless, enduring vitality—clarity, strength, and continuity—into the worship and into the sacrificer’s life.
The worshipper asks for Iḷā-like inspired prosperity, lasting gain of ‘go’ (cattle or radiant powers), and a strong, victorious child, all through Agni’s gracious favor (sumati).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.