Sukta 12
Sukta 3.12
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12)
Indrāgnī (dual deity)
Gāyatrī
ऋग्वेदस्य ३.१२ सूक्ते इन्द्राग्नी उभौ देवौ नवपीडितं सोमं प्रति आगन्तुं, स्तोतॄणां स्तुतिं शृण्वन्तौ तां गृह्णीतां, बलं पुष्टिं च जयम् च दातुं च आह्वीयेते। अस्मिन् सूक्ते इन्द्रस्य वीर्यपराक्रमः अग्नेः पौरोहित्यतेजसा सह संयुज्यते; तौ समन्वितौ शक्तिं दिव्यां यजमानाय प्रत्यक्षां कृत्वा कार्यकरीं कुर्वतः इति निरूप्येते।
Mantras
Mantra 1
इन्द्राग्नी आ गतं सुतं गीर्भिर्नभो वरेण्यम् । अस्य पातं धियेषिता ॥
इन्द्राग्नी, सुतम् आ गच्छतम्; गीर्भिराहूतं वरेण्यं नभः। अस्य सोमस्य पातं धियेषिता।
Mantra 2
इन्द्राग्नी जरितुः सचा यज्ञो जिगाति चेतनः । अया पातमिमं सुतम् ॥
इन्द्राग्नी, जरितुः सचा चेतनो यज्ञो युवयोः समीपं जिगाति। अया पथाऽस्मिन् सुतं सोमं पातम्—अस्माकं चेतनायां यज्ञाहुतौ प्रविश्य।
Mantra 3
इन्द्रमग्निं कविच्छदा यज्ञस्य जूत्या वृणे । ता सोमस्येह तृम्पताम् ॥
इन्द्रमग्निं कविच्छदा यज्ञस्य जूत्या वृणे । तौ सोमस्येह तृम्पताम् ॥
Mantra 4
तोशा वृत्रहणा हुवे सजित्वानापराजिता । इन्द्राग्नी वाजसातमा ॥
तोशा वृत्रहणा हुवे सजित्वानापराजिता । इन्द्राग्नी वाजसातमा ॥
Mantra 5
प्र वामर्चन्त्युक्थिनो नीथाविदो जरितारः । इन्द्राग्नी इष आ वृणे ॥
प्र वामर्चन्त्युक्थिनो नीथाविदो जरितारः । इन्द्राग्नी इष आ वृणे ॥
Mantra 6
इन्द्राग्नी नवतिं पुरो दासपत्नीरधूनुतम् । साकमेकेन कर्मणा ॥
हे इन्द्राग्नी, युवामेकेन संयुक्तेन कर्मणा दासपत्नीनां नवतिं पुरोऽधूनुतम्; साकं शत्रूणां दृढानि आवरणबन्धान्यभिनतं, यथा ज्योतिः स्वच्छन्दं चरति।
Mantra 7
इन्द्राग्नी अपसस्पर्युप प्र यन्ति धीतयः । ऋतस्य पथ्या अनु ॥
हे इन्द्राग्नी, धीतयः प्रेरिताः कर्म परितः स्पृशन्त्य ऊर्ध्वं च प्र यान्ति; ऋतस्य पथ्यां अनु, ऋतस्य सत्यपथेऽनुगच्छन्ति।
Mantra 8
इन्द्राग्नी तविषाणि वां सधस्थानि प्रयांसि च । युवोरप्तूर्यं हितम् ॥
हे इन्द्राग्नी, युवयोरेव तविषाणि, साधस्थानानि च प्रयांसि च; युवोरन्तः स्थापितं हि तद् अप्तूर्यं शीघ्रं प्रभावि प्रेरणं यत् कर्म सिद्धिं नयति।
Mantra 9
इन्द्राग्नी रोचना दिवः परि वाजेषु भूषथः । तद्वां चेति प्र वीर्यम् ॥
हे इन्द्राग्नी, दिवो रोचनाः परितो वाजेषु भूषथः; तेन वां वीर्यं प्रचेत्य प्रकटं भवति साधकाय च स्पष्टं वर्धते।
Frequently Asked Questions
Indrāgnī is the paired form of Indra and Agni worshipped together—Indra as the force of victory and Agni as the sacred fire that carries offerings. The hymn treats them as one coordinated power in the ritual.
It asks them to come to the freshly pressed Soma, drink it, listen to the hymns, and grant nourishment (iṣ), strength or winning power (vāja), and clear heroic potency (vīrya) to the worshipper.
Because they complement each other: Agni makes the sacrifice effective and connects humans to the gods, while Indra brings decisive power and protection. Together they make the rite both luminous and victorious.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.