Sukta 11
Sukta 3.11
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.11)
Agni
Gāyatrī (probable for RV 3.11.1; requires metrical confirmation)
अयं सूक्तः अग्निं स्तौति—यज्ञस्याग्रे नियुक्तं प्रधानं होतारं, यः यज्ञं मानुषेणानुषक्-क्रमेण यथाविधि वेत्ति, चाविप्लवेन निरपवादेन च तं प्रवर्तयति। अग्निः कुलानामजय्यः नेता, शीघ्रः नित्यनवीनः च इति आहूयते; स देवान् हविषि आनयति, उपासकान् च इष्टान् रयीन् बलं च जिगीषयति।
Mantras
Mantra 1
अग्निर्होता पुरोहितोऽध्वरस्य विचर्षणिः । स वेद यज्ञमानुषक् ॥
अग्निर्होता पुरोहितोऽध्वरस्य विचर्षणिः। स वेद यज्ञम् आनुषक्—यथाक्रमं मनुष्ययज्ञं जानाति, विवेकसत्येन च तं नयति।
Mantra 2
स हव्यवाळमर्त्य उशिग्दूतश्चनोहितः । अग्निर्धिया समृण्वति ॥
स हव्यवाळ् अमर्त्य उशिग्दूतश्चनोहितः। अग्निर्धिया समृण्वति—शक्तीः समन्वयति, कर्म च यथाविधि प्रवर्तयति।
Mantra 3
अग्निर्धिया स चेतति केतुर्यज्ञस्य पूर्व्यः । अर्थं ह्यस्य तरणि ॥
अग्निर्धिया स चेतति, केतुर्यज्ञस्य पूर्व्यः। अर्थं ह्यस्य तरणिः—स आहुतिं सार्थयति।
Mantra 4
अग्निं सूनुं सनश्रुतं सहसो जातवेदसम् । वह्निं देवा अकृण्वत ॥
अग्निं सूनुं सनश्रुतं सहसो जातवेदसम्। वह्निं देवा अकृण्वत—आहुतिवाहनं तेजः।
Mantra 5
अदाभ्यः पुरएता विशामग्निर्मानुषीणाम् । तूर्णी रथः सदा नवः ॥
अदाभ्यः पुरएता विशामग्निर्मानुषीणाम्। तूर्णी रथः सदा नवः—स नः गतिमग्रतिं च नवीकरोति।
Mantra 6
साह्वान्विश्वा अभियुजः क्रतुर्देवानाममृक्तः । अग्निस्तुविश्रवस्तमः ॥
साह्वान् सर्वा अभियुजः अभिभवति; देवेषु अमृक्तः क्रतुः। अग्निः तुविश्रवस्तमः—यस्य कर्म निवारयितुं न शक्यते।
Mantra 7
अभि प्रयांसि वाहसा दाश्वाँ अश्नोति मर्त्यः । क्षयं पावकशोचिषः ॥
तस्य वाहसा दाश्वान् मर्त्यः प्रयांसि अभ्यश्नोति; पावकशोचिषः क्षयं जयति।
Mantra 8
परि विश्वानि सुधिताग्नेरश्याम मन्मभिः । विप्रासो जातवेदसः ॥
वयं जातवेदसः विप्राः मन्मभिः अग्नेः विश्वानि सुधितानि धनानि परि गृहीत्वा अश्याम।
Mantra 9
अग्ने विश्वानि वार्या वाजेषु सनिषामहे । त्वे देवास एरिरे ॥
अग्ने, वाजेषु सर्वाणि वार्याणि वयं सनिषामहे; त्वयि हि देवास् प्रेरिताः—अस्माकं कर्मण्याहुतौ च—एरिरे।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the leading priest of the sacrifice who knows the correct order of the rite and successfully brings the gods to the offering, granting prosperity and strength.
‘Purohita’ means placed in front as the guiding priest, and ‘hotṛ’ is the invoker who calls the gods; together they show Agni as the one who leads and completes the ritual properly.
It suggests “in proper human sequence” or “step by step,” emphasizing that Agni understands and carries out the sacrifice in the right order, without confusion or omission.
Ask anything about Sukta 11 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.