Rig Veda 3.12.6: Mandala 3, Sukta 12, Mantra 6
Sukta 3.12
Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Mandala 3; hymn to Indrāgnī)
Devata: Indrāgnī (dual deity: Indra + Agni)
Chandas: Triṣṭubh (typical for RV 3.12; this verse conforms to triṣṭubh cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्राग्नी नवतिं पुरो दासपत्नीरधूनुतम् । साकमेकेन कर्मणा ॥
Transliteration
índrāgnī navatíṃ púro dāsápatnīr adhūnutam | sākám ékena कर्म́ṇā ||
Translation
हे इन्द्राग्नी, युवामेकेन संयुक्तेन कर्मणा दासपत्नीनां नवतिं पुरोऽधूनुतम्; साकं शत्रूणां दृढानि आवरणबन्धान्यभिनतं, यथा ज्योतिः स्वच्छन्दं चरति।
Word by Word
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (compound)
Rootइन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिक) तथा द्वन्द्व-समास
नवतिम्ninety
नवतिम्:
कर्म (संख्या-विशेषणम् ‘पुरः’)
TypeNoun (numeral)
Rootनवति (संख्यावाचक प्रातिपदिक)
पुरःfortresses, strongholds
पुरः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुरस् (प्रातिपदिक; ‘fortified place, stronghold’)
दासपत्नीर्having Dāsas as lords/masters (Dāsa-ruled)
दासपत्नीर्:
कर्म (पुरः-विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootदास + पत्नी (प्रातिपदिक), तत्पुरुष-समास
अधूनुतम्you two shook down / shattered
अधूनुतम्:
क्रिया (कर्तृ: इन्द्राग्नी)
TypeVerb
Rootधू (धुनोति) ‘shake, shatter’ + उपसर्ग अधि
साकम्together
साकम्:
Adverbial (सह-अर्थे)
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
एकेनwith one, by a single
एकेन:
करण (कर्मणा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (numeral)
Rootएक (प्रातिपदिक)
कर्मणाdeed, act, action
कर्मणा:
करण
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.