Sukta 12
Sukta 3.12
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12)
Indrāgnī (dual deity)
Gāyatrī
ഋഗ്വേദം 3.12-ൽ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും (ഇന്ദ്രാഗ്നീ) എന്ന ദ്വിദേവതകളെ പുതുതായി പിഴിഞ്ഞ സോമത്തിനരികേ വരുവാൻ, ഗായകർ അർപ്പിക്കുന്ന സ്തുതിയെ സ്വീകരിക്കുവാൻ, ബലം, പോഷണം, വിജയം എന്നിവ നൽകുവാൻ എന്നിങ്ങനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്രന്റെ വീരപരാക്രമത്തെ അഗ്നിയുടെ യാജകീയ അഗ്നിശക്തിയുമായി ലയിപ്പിച്ച്, ആരാധകനുവേണ്ടി ദൈവിക ഊർജത്തെ ‘ദൃശ്യമാക്കി’ ഫലപ്രദമാക്കുന്ന ഏകോപിത ശക്തിയായി അവരെ വരച്ചുകാട്ടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
इन्द्राग्नी आ गतं सुतं गीर्भिर्नभो वरेण्यम् । अस्य पातं धियेषिता ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നീ, സുത സോമത്തിനരികെ വരുവിൻ—ഞങ്ങളുടെ ഗീർഭികളാൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ട, വരേണ്യമായ ഉന്നതി (നഭസ്) യിലേക്കു; ഇതു പാനം ചെയ്വിൻ, ധിയാൽ പ്രേരിതരായി—ജാഗൃത സംകല്പത്തോടെ.
Mantra 2
इन्द्राग्नी जरितुः सचा यज्ञो जिगाति चेतनः । अया पातमिमं सुतम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നീ, ജരിതാവിനോടൊപ്പം ജാഗൃത യജ്ഞം നിങ്ങളിലേക്കു വരുന്നു; ഈ പഥത്തിലൂടെ ഈ സുത സോമം പാനം ചെയ്വിൻ—ഞങ്ങളുടെ ചേതന അർപ്പണത്തിൽ പ്രവേശിച്ചുകൊണ്ട്.
Mantra 3
इन्द्रमग्निं कविच्छदा यज्ञस्य जूत्या वृणे । ता सोमस्येह तृम्पताम् ॥
യജ്ഞത്തിന്റെ വേഗമേറിയ മുന്നേറ്റത്തിനായി, കവിയുടെ പ്രകാശം മൂടിയിരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനെയും അഗ്നിയെയും ഞാൻ വരിക്കുന്നു; സോമത്തിന്റെ ആനന്ദത്തിൽ ആ ഇരുവരും ഇവിടെ തൃപ്തരാകട്ടെ.
Mantra 4
तोशा वृत्रहणा हुवे सजित्वानापराजिता । इन्द्राग्नी वाजसातमा ॥
ആനന്ദഭരിതമായ സ്തുതിനാദത്തോടെ ഞാൻ വൃത്രഹന്താക്കളെ വിളിക്കുന്നു—സഹവിജയികൾ, അജേയർ; ഇന്ദ്രാഗ്നീ, ബലസമ്പത്തികളുടെ സമൃദ്ധിയിൽ ഏറ്റവും ജയദായകർ.
Mantra 5
प्र वामर्चन्त्युक्थिनो नीथाविदो जरितारः । इन्द्राग्नी इष आ वृणे ॥
ഉക്തം പാടുന്നവർ, മുന്നോട്ടുനയിക്കുന്ന പാതകളെ അറിയുന്ന സ്തോതാക്കൾ നിങ്ങളെ പാടി പ്രസിദ്ധമാക്കുന്നു, ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ; നിങ്ങളുടെ ‘ഇഷ്’—പോഷണത്തിന്റെയും ദിവ്യവർധനത്തിന്റെയും പ്രേരണ—ഞാൻ എനിക്കായി വരിക്കുന്നു.
Mantra 6
इन्द्राग्नी नवतिं पुरो दासपत्नीरधूनुतम् । साकमेकेन कर्मणा ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും, ഒരൊറ്റ സംയുക്ത കർമത്താൽ നിങ്ങൾ ദാസ-ശത്രുക്കളുടെ അധീനത്തിലുള്ള തൊണ്ണൂറ് പുരങ്ങളെ കുലുക്കി തകർത്തു; ഒരുമിച്ച് നിങ്ങൾ വൈരിശക്തികളുടെ സ്ഥിരബന്ധനങ്ങൾ പൊട്ടിച്ചു, പ്രകാശം സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 7
इन्द्राग्नी अपसस्पर्युप प्र यन्ति धीतयः । ऋतस्य पथ्या अनु ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും, പ്രചോദിതമായ ധികൾ കർമത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി മേലോട്ടും മുന്നോട്ടും നീങ്ങുന്നു; അവ ഋതത്തിന്റെ പഥങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പുരോഗമിച്ച്, സത്യ-ക്രമത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഗതിയെ പിന്തുടരുന്നു.
Mantra 8
इन्द्राग्नी तविषाणि वां सधस्थानि प्रयांसि च । युवोरप्तूर्यं हितम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും, നിങ്ങളുടെതന്നെയാണ് പ്രബലമായ തവിഷങ്ങൾ, പൊതുവായ സധസ്ഥാനങ്ങൾ, മുന്നോട്ടുള്ള പ്രയാണങ്ങളും; നിങ്ങളിൽ തന്നെയാണ് സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നത് ആ വേഗമുള്ള, ഫലപ്രദമായ പ്രേരണം—കർമത്തെ സമാപ്തിയിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
Mantra 9
इन्द्राग्नी रोचना दिवः परि वाजेषु भूषथः । तद्वां चेति प्र वीर्यम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ, ദ്യൗവിന്റെ രോചനാ—പ്രകാശമയ പ്രദേശങ്ങളെ ചുറ്റി നിങ്ങൾ വാജങ്ങളിൽ, ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധികളിൽ, അലങ്കൃതരായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ വീര്യം—വീരശക്തി—സാധകനു വെളിപ്പെട്ട് വ്യക്തമായി വളരുന്നു.
Frequently Asked Questions
Indrāgnī is the paired form of Indra and Agni worshipped together—Indra as the force of victory and Agni as the sacred fire that carries offerings. The hymn treats them as one coordinated power in the ritual.
It asks them to come to the freshly pressed Soma, drink it, listen to the hymns, and grant nourishment (iṣ), strength or winning power (vāja), and clear heroic potency (vīrya) to the worshipper.
Because they complement each other: Agni makes the sacrifice effective and connects humans to the gods, while Indra brings decisive power and protection. Together they make the rite both luminous and victorious.
Ask anything about Sukta 12 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.