Sukta 11
Sukta 3.11
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.11)
Agni
Gāyatrī (probable for RV 3.11.1; requires metrical confirmation)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದ ಪರಮ ಹೋತೃ (ಯಾಜಕ) ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾನವೀಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (ಆನುಷಕ್) ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅರಿತು, ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿಸುವವನು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕುಲಗಳ ಅಜೇಯ ನಾಯಕನಾಗಿ, ವೇಗವಂತನಾಗಿ, ಸದಾ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವವನಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆತನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹವಿಸ್ಸಿಗೆ ಕರೆತಂದು, ಆರಾಧಕರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantras
Mantra 1
अग्निर्होता पुरोहितोऽध्वरस्य विचर्षणिः । स वेद यज्ञमानुषक् ॥
ಅಗ್ನಿ ಹೋತೃ, ಪುರೋಹಿತ—ಯಜ್ಞದ ವಿಶಾಲದರ್ಶಿ; ಅವನು ಮಾನವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಅನುಷಕ್, ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ತನ್ನ ಋತ-ವಿವೇಕದಿಂದ ಅದನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
स हव्यवाळमर्त्य उशिग्दूतश्चनोहितः । अग्निर्धिया समृण्वति ॥
ಅವನು ಹವ್ಯವಾಳ ಅಮರ; ಉಶಿಗ್—ಉತ್ಸುಕ ಜ್ವಾಲೆ; ಮತ್ತು ದೂತ—ನಮ್ಮ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತ. ಅಗ್ನಿ ಧಿಯಾ, ಜಾಗೃತ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ, ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಮರಸಗೊಳಿಸಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಚಲನೆಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
अग्निर्धिया स चेतति केतुर्यज्ञस्य पूर्व्यः । अर्थं ह्यस्य तरणि ॥
ಅಗ್ನಿಯು ಧೀ (ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿ)ಯಿಂದ ಜಾಗೃತನಾಗಿ ಚೇತನನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಜ್ಞದ ಪುರಾತನ ಕೇತು—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸಂಕೇತ—ಅವನೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಜವಾದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅರ್ಪಣದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 4
अग्निं सूनुं सनश्रुतं सहसो जातवेदसम् । वह्निं देवा अकृण्वत ॥
ಸಹಸ (ಬಲ)ದ ಪುತ್ರನಾದ, ಪುರಾತನದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಜಾತವೇದಸ್—ಜನ್ಮಗಳ ಜ್ಞಾನಿಯ—ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ದೇವರುಗಳು ವಹ್ನಿ, ಹೊರುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಅರ್ಪಣವನ್ನೂ ಭವನ (ಆಗುವಿಕೆ)ವನ್ನೂ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 5
अदाभ्यः पुरएता विशामग्निर्मानुषीणाम् । तूर्णी रथः सदा नवः ॥
ಅಜೇಯನಾದ ಅಗ್ನಿಯು ಮಾನವ ಕುಲಗಳ ಪುರಏತಾ—ಅಗ್ರಗಾಮಿ ನಾಯಕ—ಆಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ರಥಶಕ್ತಿ ತೂರ್ಣೀ—ಅತಿವೇಗ—ಸदा ನವ—ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಹೊಸದು—ನಮ್ಮ ಚಲನವಲನ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 6
साह्वान्विश्वा अभियुजः क्रतुर्देवानाममृक्तः । अग्निस्तुविश्रवस्तमः ॥
ಅವನು ಎಲ್ಲ ವಿರೋಧಿ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೇವರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತ ಕ್ರತು—ಕಾರ್ಯಸಾಧಕ ಸಂಕಲ್ಪಶಕ್ತಿ—ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಗ್ನಿ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ರುತನು; ಅವನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ತಡೆಯಲಾರರು.
Mantra 7
अभि प्रयांसि वाहसा दाश्वाँ अश्नोति मर्त्यः । क्षयं पावकशोचिषः ॥
ಅವನ ವಾಹಕಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾನಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಗತಿಯ ಅಗ್ರಗತಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ಪಾವಕಶೋಚಿಷ್ ಅಗ್ನಿಯ ದೀಪ್ತ ಪವಿತ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
परि विश्वानि सुधिताग्नेरश्याम मन्मभिः । विप्रासो जातवेदसः ॥
ಜಾತವೇದಸನ ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಗಳಾದ ನಾವು, ನಮ್ಮ ಮನ್ಮ—ರೂಪಿತ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಪ್ರಕಾಶಿತ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಂಕಲ್ಪ—ಇವುಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯ ಎಲ್ಲ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ಧನಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
Mantra 9
अग्ने विश्वानि वार्या वाजेषु सनिषामहे । त्वे देवास एरिरे ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಸಂಪತ್ತನ್ನು ಜಯಿಸೋಣ; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ದೇವರುಗಳು ನಮ್ಮ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the leading priest of the sacrifice who knows the correct order of the rite and successfully brings the gods to the offering, granting prosperity and strength.
‘Purohita’ means placed in front as the guiding priest, and ‘hotṛ’ is the invoker who calls the gods; together they show Agni as the one who leads and completes the ritual properly.
It suggests “in proper human sequence” or “step by step,” emphasizing that Agni understands and carries out the sacrifice in the right order, without confusion or omission.
Ask anything about Sukta 11 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.